10:54 ICT Thứ tư, 08/07/2020

Menu

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 36

Máy chủ tìm kiếm : 16

Khách viếng thăm : 20


Hôm nayHôm nay : 3530

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 78212

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9116615

Xem Lich Am

Trang nhất » Nội Dung » Kiến thức hay » Bản tin nội bộ

Cá Tính Con Người

Thứ năm - 21/03/2013 11:46
Cá Tính Con Người chia làm 4 loại cá tính là: • Sôi nổi hoạt bát, • Cầu toàn ưu tư, • Linh hoạt hùng lực, • Thanh thản trầm tĩnh.
Tính khí con người
 
Dựa theo tác giả Florence Littauer
 
Bốn tính khí cơ bản của con người là:
  • Tính khí Sôi nổi hoạt bát,
  • Tính khí Cầu toàn ưu tư,
  • Tính khí Linh hoạt hùng lực,
  • Tính khí Thanh thản trầm tĩnh.
 

Dù không phải là chuyên gia tâm lý nhưng nhờ quyển sách này bạn có thể khám phá tính khí của bản thân đồng thời khám phá tính khí của tha nhân. Nhờ hiểu mình, hiểu người bạn có thể sống trong mối tương giao tích cực và hiệu quả trong công việc, gia đình, trong cộng đồng khác nhau.

 

Chương 1
Bạn là độc nhất vô nhị
Ai cũng muốn có một nhân cách tốt đẹp hơn. Thử tưởng tượng chúng ta đang ở tại đảo mộng tưởng, còi hiệu vang lên, chúng ta lập tức biến thành người quý phái, xiêm y đẹp đẽ quyến rũ. Chúng ta không còn lung túng vụng về, mà trở nên hoạt bát, bặt thiệp, quyến rũ, duyên dáng, hấp dẫn. Nhưng khi vở tuồng chấm dứt, cắt đứt dòng tưởng tượng, quay lại với cuộc sống thực tại, chúng ta ngạc nhiên nhìn bức màn nhung trống trải rồi tự hỏi vì sao vở “thế kịch“ (hài kịch của trường đời) lại tiêu tan. Chúng ta ngạc nhiên không biết vì sao chúng ta đã là những diễn viên thủ vai một cách tuyệt vời đến thế rồi bỗng nhiên bị vất đi như những kẻ bất tài vô tướng.
Thế là chúng ta ghi danh vào các khoá bồi dưỡng nhân cách là nơi vẫn hứa hẹn rằng trong vòng 24 tiếng đồng hồ sẽ biến chúng ta thành người thông tuệ xuất chúng; hoặc chúng ta tự khẳng định bằng cách lao vào những cuộc trải nghiệm với hy vọng sẽ biến thành gần như thần thánh, có những khả năng vô cùng to lớn; hoặc chúng ta thanh dự buổi nhóm khơi nguồn hứng khởi nhằm tìm đường tiến vào tương lai thật xán lạn. chúng ta hùa nhau đi học, mong chờ phép lạ, rồi ra về não nề thất vọng. chúng ta không hợp với loại người hung phấn, đầy năng lực, cá tính và động lực rất khác nhau, nên không chấp nhận lối ứng xử giống nhau.
Chẳng ai giống ai
Phải chi tất cả chúng ta là những người giống hệt nhau trong một ổ, có gà mẹ khổng lồ ấp, rồi một đêm nọ ổ trứng nở ra một bầy gà con xinh xắn lao nhao như nhau. Nhưng chúng ta ai nấy điều khác nhau. Tất cả đều chào đời với đủ bộ ưu nhược điểm riêng; chẳng có mẫu câu thần diệu nào đem lại thành công rực rỡ cho tất cả chúng ta cả. Cho đến khi nhận chân được tính cách độc nhất vô nhị của mình thì chúng ta mới hiểu được vì sao cùng tham dự một buổi hội thảo chuyên đề trong cùng một thời lượng với cùng một giảng viên nhưng mỗi người tham dự lại lĩnh hội kiến thức ở các mức độ khác nhau.
Quyển sách tính khi con người này nhìn nhận mỗi người chúng ta là một chủ thể riêng biệt có 4 tính khí cơ bản hoà quyện vào nhau. Nội dung quyển sách khuyến khích chúng ta nhận diện bản ngã con người đích thực bên trong, trước khi cố gắng thay đổi những gì bộc lộ ra bên ngoài.
Bản ngã ẩn tàng bên trong mới là quan trọng
Khi dự định tạc tượng David, điêu khắc gia Michelangelo bỏ ra một thời gian daài chọn loọc đá cẩm thạch vì ông biết rằng chất lượng của khối đá sẽ quyết định vẻ đẹp của tác phẩm khi hoàn thành. Nhà điêu khắc có thể biến đổi hình dạng khối đá nhưng chẳng thể nào thay đổi được thành phần căn bản của đá.
Mỗi kiệt tác từ tay ông đều là độc nhất vô nhị, vì dù có muốn chăng nữa, ông cũng không thể nào tìm được một khối đá giống hệt khối đá trước. Thậm chí khi ông xẻ những khối đá giống hệt nhau hoàn toàn. Đúng là trong chúng có vẻ tương tự, nhưng không giống hệt nhau hoàn toàn.
Mỗi người chúng ta là độc nhất vô nhị
Chúng ta chào đời với một số các tố chất phối hợp khiến chúng ta khác hẳn anh chị em của chúng ta. Năm tháng trôi qua tha nhân không ngừng khắc chạm, đẽo gọt, đắp tô, mài giũa chúng ta. Ngay cả khi chúng ta nghĩ rằng mình đã ‘thành phẩm’ rồi thì vẫn còn có người tiếp tục nhào nặn chúng ta. Đôi khi, chúng ta vui thích hưởng một ngày ở công viên vì người qua kẻ lại ai nấy đều vui vẻ chào hỏi chúng ta. Nhưng có những lúc khác họ nhạo báng, xoi mói, hoặc phớt lờ chúng ta.
Tất cả chúng ta chào đời với những tính khí đặc trưng riêng, với nguyên liệu thô riêng biệt, như thể một khối đá được cấu tạo bởi một loại đá riêng biệt nào đó. Có thể ví người này như đá hoa cương, người nọ như cẩm thạch, người này như tuyết hoa thạch, người kia như sa thạch. Loại đá trong chúng ta có thể bất biến, còn hình thù có thể thay đổi. Nhân cách của chúng ta cũng vậy. Chúng ta bắt đầu cuộc sống với một loạt những nét đặc trưng của tính khí bẩm sinh riêng biệt. Một vài cá tính rất tốt đẹp. Có những cá tính không tốt. Hoàn cảnh sống, chỉ số thông minh, dân tộc, điều kiện kinh tế, môi trường, ảnh hưởng của cha mẹ,… đều có thể nhào nặn nhân cách của chúng ta, nhưng chất liệu bên trong khối đá vẫn y nguyên.
Tính khí mới là chân ngã (con người đích thực bên trong), còn nhân cách, tích cách chỉ là cái áo mặc ngoài. Buổi sáng soi gương tôi nhìn thấy một khuôn mặt xấu xí, tóc dựng đứng, than hình thô kệch. Đó chính là tớ đấy.” May mắn cho tôi là, chi trong vòng một tiếng đồng hồ tôi có thể dùng mỹ phẩm tô vẽ nên một bộ mặt màu mè xanh đỏ, cắm điện uốc tóc lại, rồi choàng cái áo dài xinh xắn để nguỵ trang vô số chỗ bất toàn trên cơ thể. Như vậy, tôi chỉ cải trang được bề ngoài của mình thôi, chứ thật ra tôi chưa tạo được sự thay đổi lâu dài bền vững nào nơi con người ẩn tàng bên trong
Phải chi chúng ta có thể hiểu được
Chúng ta được chế tạo bằng chất liệu gì?
Chúng ta thật sự là ai?
Vì sao chúng ta ứng xử như vậy?
Ưu điểm của mình và biết cách phát huy ưu điểm đó
Nhược điểm của mình và biết cách khắc phục.
Chúng ta có thể biết những điều ấy. Quyển sách tính khí con người sẽ chỉ dẫn chúng ta cách tự xét, cách phát triển ưu điểm và khắc phục nhược điểm. Khi đã nhận được chúng ta là ai và biết vì sao chúng ta hành xử như lâu nay thì chúng ta bắt đầu hiểu chân ngã ( con người bên trong) của mình, rồi bắt đầu cải thiện cá tính của mình và bắt đầu học tập sống hoà thuận với tha nhân. Chúng ta chẳng tìm cách bắt chước thiên hạ nữa, chẳng diện áo mới, chẳng thắt cà vạt mới, hoặc than van về “loại đá” mà mình được cấu tạo nên. Trái lại, chúng ta sẽ dốc toàn lực nhằm hoàn thiện “chất liệu thô” bẩm sinh (sẳn có).
Mấy năm gần đây các nhà sản xuất đã tìm được cách sao y tượng cổ. Trong bất cứ cửa hàng mỹ nghệ nào bạn cũng có thể tìm thấy hàng tá tượng David, hoàn loạt tượng Washitong, Lincoln, Reagan, Cleopatra. Bản sao thì nhiều vô kể, nhưng bạn là độc nhất vô nhị.
Chúng ta bắt đầu từ đâu?
Mấy ai trong chúng ta có tố chất tương tự như ông Michelangelo? Mấy ai trong chúng ta xem người khác như một chất liệu thô chờ đôi tay thành thạo của chúng ta đẽo gọt? Mấy ai trong chúng ta nghĩ ra được ít nhất một người mà chúng ta có thể uốn nắn miễn là người ấy bằng lòng tiếp thu lời giáo huấn khôn ngoan của chúng ta? Người ấy có quan tâm nghe chúng ta chỉ giáo không?
Nếu chỉnh sửa người khác là việc khả thi  thì vợ chồng tôi đã trở nên hoàn hảo rồi, vì ngay từ buổi đầu  chúng tôi đã khởi sự uốn nắn lẫn nhau. Tôi cho rằng phải chi nhà tôi, anh Fred dễ chịu hơn và biết thích nghi với tôi thì cuộc sống lứa đôi của chúng tôi đã đẹp hơn biết bao; nhưng anh ấy lại cứ muốn tôi phải vào khuôn khổ và có tổ chức. Ngay trong tuần trăng mật, tôi phát hiện là chúng tôi đã khác ý nhau ngay cả việc ăn nho.
Lâu nay, tôi thường thích đặt chum nho xanh ướp lạnh bên cạnh, rồi lựa trái nào hấp dẫn mà ăn. Cho đến khi thành hôn với anh Fred, tôi chẳng hề biết ăn nho cũng phải có “phép tắc”. tôi chẳng hề biết rằng muốn hưởng một thú vui dù rất đơn sơ trong cuộc sống cũng phải tuân theo một quy luật nhất định. Lần đầu tiên anh Fred đề cập đến phép tắc đối với việc ăn nho khi tôi ngồi nơi hiên ngôi nhà nghỉ mát ở bãi biển Cambridge tại Bermula vừa ngắm biển vừa lơ đãng nhón từng trái nho từ một chum nho lớn. Tôi không ngờ là anh Fred quan sát lối ăn nho vô tổ chức của tôi cho đến khi anh ấy hỏi: “Em có thích nho không?”
“Ô! em khoái nho lắm!”
“Vậy anh cho rằng em cần ăn nho cho đúng cách.”
Câu nói này làm tôi hụt hẫng. Tôi buột miệng hỏi ngược một câu về mà sau trở thành điệp khúc của tôi:
“Em có làm gì sai đâu nào?”
“Em không làm đúng cách chứ chẳng phải sai”
Dù cho là chẳng có gì quan trọng, nhưng tôi vẫn hỏi vặn:
“Em làm gì mà không đúng cách?”
“Ai ai cũng biết rằng ăn nho đúng cách là phải cắt rời ra một nhánh nhỏ như thế này này.”
Anh Fred lấy cắt móng ta ra cắt ngay một nhánh nho nhỏ đặt trước mặt tôi.
Thấy anh ấy đứng nhìn với vẻ mặt vênh vênh, tôi lại hỏi:
“Bộ làm như vậy ăn mới ngon sao?”
Anh Fred thao thao trả lời:
Không phải làm chon ho ngon hơn, mà giữ cho chum lớn này trông lành lặn hơn. Ăn nho theo kiểu nhón chổ này một trái chổ nọ một trái như vậy chum nho hoá ran ham nhở? Đó, xem kìa! chỗ nào cũng có cuống trái nho tí xíu chỉa ra lỗ chỗ, làm xấu cả chùm nho.”
Tôi đảo mắt quanh hiên vắng xem có ban giám khảo nào đang núp chờ để chấm điểm chùm nho của tôi không. Nhưng chẳng thấy ai cả, tôi liền buôn miệng:
“Ai để ý chuyện nhỏ nhặt này?”
Thật tình, tôi chưa biết là không nên xổ câu đó với nhà tôi vì anh ấy lập tức đỏ mặt, thở dài với vẻ thất vọng rồi kết luận:
“Anh để ý là đủ rồi!”
Anh Fred thật sự quan tâm đến từng chi tiết trong cuộc sống. Sự hiện diện của tôi dường như làm dáng vẻ của gia đình không còn trơn tru nữa. Để cứu vãn, anh Fred lo uốn nắn tôi. Nhưng thay vì lắng nghe sự khôn ngoan của anh, tôi lại nổ lực phá hỏng kế hoạch của anh, rồi tìm cách cải tạo anh cho giống tôi. Trải qua nhiều năm, anh fred lo đẽo gọt tôi, còn tôi lại mài giũa anh. Nhưng chẳng ai thay đổi.
Cho đến khi đọc quyển sách Spirit Controlled Temperament ( Tyndale House) do ông Tim La Haye biên soạn, vợ chồng chúng tôi mới nhận thấy là mình sai. Cả vợ lẫn chồng, mỗi người ra sức cải thiện người kia. Chúng tôi không nhận biết rằng người này có thể khác người kia mà chẳng ai sai trật cả. Tôi phát hiện rằng tôi thuộc loại người có tính khí sôi nổi hoạt bát ưu vui vẻ sôi nổi. nhà tôi thuộc loại người có tính khí cầu toàn ưu tư thích sống nghiêm túc trật tự.
Rồi chúng tôi tìm đọc nghhiên cứu tính khí con người sâu hơn và phát hiện cả hai điều có một phần thuộc loại người có tính khí linh hoạt hùng lực, luôn luôn cho mình là đúng và hiểu biết mọi thứ mọi chuyện. Thảo nào hai người chẳng hoà hợp nhau. Mà cả hai điều cho rằng chỉ có mình mới đúng. Cuộc hôn nhân của chúng tôi ra sao, bạn thử mường tượng xem? May mắn biết bao vì vẫn còn hy vọng cho chúng tôi. Chúng tôi có thể hiểu tính khí của nhau và chấp nhận cá tính của nhau. Rồi khi cách xử sự của chúng tôi thay đổi, chúng tôi bắt đầu giảng dạy, nghiên cứu và viết về tính khí con người. Quyển sách tính khí con người là kết quả của 25 năm hội thảo, tư vấn về tính khí con người và hằng ngày quan sát tính khí bộc lộ nơi nhiều người. Quyển sách này trình bày tâm lý theo một giáo trình giản dị, với ngôn từ sinh động lôi cuốn để độc giả có thể:
  1. Tìm hiểu ưu điểm, nhược điểm của mình. Học cách phát triển ưu điểm, khắc phục nhược điểm.
  2. Hiểu người khác và nhận thức rằng họ khác ta, hiểu rằng chẳng phải hễ họ không giống ta là họ sai.
Để khám phá chất liệu thô của riêng ta, hiểu bản tính cơ bản của ta, chúng ta cần nghiên cứu các loại tính khí hoặc tính cách con người từng được ông Hippocrates phân loại đầu tiên từ 2400 năm trước. Nhờ đó, chúng ta có thể vui vẻ cởi mở với mọi người có tính khí sôi nổi hoạt bát, loại người luôn toả ra lòng nhiệt tình. Chúng ta có thể nghiêm túc với người có tính khí cầu toàn ưu tư, là người luôn luôn đòi hỏi sự hoàn hảo trong mọi việc. Chúng ta có thể mạnh dạn tham gia với người có tính khí linh hoạt hùng lực là người sinh ra để lãnh đạo. Rồi chúng ta cũng có thể hoà hợp với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, là loại người vui vẻ hoà nhập với đời. Dù tính khí của chúng ta thuộc loại nào chăng nữa, chúng ta vẫn có thể học nhiều điều từ những người có tính khí khác chúng ta.

Chương 2
Sơ lược tính khí của bạn
Bảng sơ lược tính khí
Chỉ dẫn: Mỗi dòng ngang có 4 từ. Bạn ghi dấu X trước từ nào mô tả bạn chính xác nhất. Xét kỹ tất cả 40 dòng, đừng bỏ sót dòng nào. Nếu bạn không dám chắc từ ngữ nào mô tả bạn chính xác nhất nhì bạn nên hỏi ý kiến vợ (chồng) hoặc bạn bè hoặc thử ngẫm nghĩ xem nếu còn là một thiếu nhi bạn sẽ chọn từ nào.
Ưu điểm
1 Ưa mạo hiểm Giỏi thích ứng Sôi nổi Giỏi phân tích
2 Kiên trì Vui tính Giỏi thuyết phục Bình thản
3 Thuận phục Có đức hy sinh Dễ chan hoà Ý chí kiên cường
4 Ý tứ Tự kiềm chế Ý thức dua tranh Có sức thuyết phục
5 Giỏi gây thú vị Tôn trọng người khác Kín đáo, dè dặt Giỏi ứng phó tháo vát
6 Dễ thoả mãn, dễ thoả lòng Nhạy cảm Tự lực, tự lập Sống động
7 Có kế hoạch Nhẫn nại Tích cực Ưu khởi xướng
8 Vững vàng Tự phát Theo thời khoá biểu Hay thẹn
9 Trật tự Có khả năng nhượng bộ Bộc trực Lạc quan
10 Thân thiện Trung thành Ưu khôi hài, hài hước Có uy lực
11 Dũng cảm Khả ái Có tài giao thiệp Tỉ mỉ
12 Tươi vui nhất quán Có văn hoá Tư tin, tin tưởng
13 Có tiêu chuẩn cao Độc lập Vô hại, dĩ hoà vi quý Gây cảm hứng
14 Biểu cảm Quyết đoán, dứt khoát Dí dỏm, khôi hài vơi vé tỉnh khô Sâu sắc
15 Ưa hoà giải Yêu thích âm nhạc Năng nổ Dễ hoà đồng
16 Ân cần chu đáo Kiên quyết Giỏi ăn nói Không cố chấp
17 Biết lắng nghe Trung tín Giỏi chỉ huy Hăng hái
18 Dễ hài lòng Ưu lãnh đạo Ưu lập biểu đồ Hấp dẫn
19 Cầu toàn Dễ tính Cần cù Được ưa chuộng
20 Linh hoạt Bạo dạn Hành vi lịch sự Ung dung tự tại
 
Số ưu điểm:
________    ________    ________   ________
 
Nhược điểm
21 Lạnh lung E thẹn Phô trương trơ trẽn Hống hách chuyên quyền
22 Vô kỹ luật, vô trật tự Lãnh đạm, thiếu thiện cảm Thiếu nhiệt tình Không khoan dung
23 Dè dặt, ít cởi mở bực tức, oán giận Chống đối Thường lặp lại
24 Làm to chuyện Lo âu, sợ sệt Hay quên Bộc tuệch
25 Thiếu kiên nhẫn Bất an Không dứt khoát Nói leo, hay ngắt lời người khác
26 Không được ưa chuộng Không muốn dính líu Thay đổi khó lường trước Khó bộc lộ tình cảm
27 Ương ngạnh, bướng bỉnh Tuỳ hứng Khó tính Phân vân trù trừ
28 Thản nhiên quá đáng Bi quan Kiêu kỳ Cầu an
29 Dễ nổi giận Không có mục tiêu Ưa tranh cải Xa lánh tách biệt
30 Ngây thơ Thái độ tiêu cực Bạo gan Bình thản và tự nhiên
31 Thường lo âu rầu rĩ Cô độc không thích giao tiếp Tham công tiếc việc Ưu được tán thưởng
32 Quá mẫn cảm Vụng về, thiếu tế nhị Rụt rè Huyên thuyên
33 Thiếu xác tín Tổ chức kém Độc đoán, áp chế Buồn chán, ngã lòng
34 Bất nhất Hướng nội Cố chấp Thờ ơ, lạnh nhạt
35 Bừa bãi, lộn xộn Tính khí thất thường Nói lí nhí, nói lầm bầm 1 mình Ưu thao túng
36 Chậm chạp Ngoan cố Hay khoe khoang Hay hoài nghi
37 Ưa cô độc Ưa thống trị Lười biếng Ầm ĩ, ồn ào
38 Lề mề, lờ đờ Đa nghi Dễ nổi giận Không tập trung
39 Hiền thù dai dằng Hiếu động Miễn cưỡng Khinh suất
40 Thoả hiệp Ưu phê bình, xét nét Xảo quyệt Ưu thay đổi
 
Số nhược điểm:
________    ________    ________   ________
 
Số ưu điểm + Số nhược điểm:
________    ________    ________   ________
 
Rất dễ lý giải bảng xác định tính khí trên đây. Sau khi chuyển tất cả dấu X vào bảng xác định tính khí, bạn đếm số X đã đánh dấu theo từng cột. Muốn biết bạn có tính khí nào nỗi trội hoặc tính khí nào yếu hơn thì bạn cộng số ưu điểm với số nhược điểm theo từng cột tính khí. Căn cứ vào tổng số cuối cùng này bạn sẽ biết loại tính khí nổi trội của mình.
Tính khí nổi trội là tính khí có điểm cao nhất. Thí dụ: nếu tổng số điểm của bạn ở cột Linh Hoạt Hùng Lực (ưu và nhược) là 15 thì rõ ràng bạn có tính khí Linh Hoạt Hùng Lực. Nhưng nếu số điểm là sôi nổi hoạt bát 8, cầu toàn ưu tư 6, linh hoạt hùng lực 2, thanh thản trầm tỉnh 2 thì bạn thuộc người có tính sôi nổi hoạt bát với tính khí cầu toàn ưu tư mạnh. Dĩ nhiên bạn cũng biết tính khí yếu của mình.
Khi bạn đọc những trang tiếp theo và nghiên cứu tài liệu trong sách, bạn sẽ biết cách vận dụng các ưu điểm để mưu ích cho mình và biết cách sử dụng để cải thiện những nhược điểm. Đồng thời bạn cũng hiểu ưu và nhược điểm của người thuộc các loại tính khí khác.
 
Định nghĩa các từ ngữ trong bảng sơ lược tính khí
  1.  
Ưu mạo hiểm: Sẵn sàng đối mặt với điều mới mẻ và dám quyết tâm khống chế nó.
Giỏi thích ứng: Dễ dàng thay đổi phù hợp với điều kiện mới nhờ biết điều chỉnh và thay đổi, cảm thấy thỏai mái với mọi hoàn cảnh.
Sôi nổi: Tràn trề sức sống, hăng hái, nhiệt tình, thích hoạt động trong cuộc sống hằng ngày, nét mặt và đôi tay diễn đạt sinh động khi chuyện trò.
Giỏi phân tích: Thích nghiên cứu mối liên hệ hợp lý giữa các yếu tố hoặc các thành phần của sự việc và vấn đề.
  1.  
Kiên trì: Bền bỉ đến cùng bất chấp mọi khó khăn trở ngại; theo đuổi một sự việc cho đến khi hoàn tất mới bắt tay vào việc khác.
Vui tính: Tràn đầy niềm vui, ưu khôi hài
Giỏi thuyết phục: Có khả năng khiến người khác thấy đúng, thấy hay và tin theo nhờ dùng lý lẽ và sự thật thay vì dùng quyền lực, dụ dỗ.
Bình thản: Bình thường, tự nhiên như thường, không bối rối, lúng túng. Tránh né mọi hình thức xung đột, luôn giữ bình tĩnh không để bối rối.
  1.  
Thuận phục: Dễ dàng chấp nhận quan điểm hoặc ước muốn của người khác, bằng lòng tuân theo, không làm trái lại.
Có đức hy sinh: Tự nguyện từ bỏ cá nhân mình vì lợi ích và nhu cầu của người khác.
Dễ chan hoà: Thấy sự tiếp xúc với người khác là cơ hội để tỏ ra mình dễ thương, làm cho người khác vui vẻ chứ không phải là cơ hội làm ăn hoặc thách thức người khác.
Ý chí kiên cường: Vững vàng không suy sụp, không khuất phục trước khó khăn, nguy hiểm; Quyết tâm theo đuổi con đường của mình.
  1.  
Ý tứ: Tỏ ra quan tâm tới nhu cầu, cảm nghĩ của người khác bộc lộ qua cách đối xử.
Tự kiềm chế: Tự giữ mình ở một chừng mực nhất định trong mọi việc; tự giữ mình ít bộc lộ cảm xúc.
Ý thức đua tranh: Biến mọi hoàn cảnh, mọi sự việc, mọi trò chơi thành cuộc đua tranh đua và nổ lực tham gia để giành phần thắng.
Có sức thuyết phục: Nhờ sức hấp dẫn của nhân cách nên có khả năng khiến người khác thấy đúng thấy hay mà tin và làm theo.
  1.  
Giỏi gây thú vị: Có khả năng tạo niềm hào hứng vui thích nơi người khác.
Tôn trọng người khác: Tỏ thái độ đánh giá cao và không xúc phạm người khác.
Kín đáo, dè dặt: Không biểu hiện tư tưởng và tình cảm của mình ra ngoài cho người khác thấy được. Tự kiềm chế tình cảm và sự vui thích trong khi nói.
Giỏi ứng phó, tháo vát: Có khả năng chủ động đối phó một cách kịp thời; có khả năng tìm cách này hoặc cách khác giải quyết nhanh, tốt những công việc khó khăn.
  1.  
Dễ thoả mãn, dễ thoả lòng: Hoàn toàn bằng lòng với những điều đạt được, coi là đầy đủ rồi, không mong muốn gì hơn; Dễ dàng chấp nhận mọi hoàn cảnh, tình huống.
Nhạy cảm: Có khả năng nhận biết nhanh và tinh bằng các giác quan, bằng cảm tính; quan tâm nhiều đến mọi người và mọi việc.
Tự lực, tự lập: Có tính độc lập cao, hoàn toàn dựa vào khả năng phán đoán và tài trí của mình; tự sức mình làm lấy, tự gây dựng cho mình, không ỷ lại, nhờ vả ai.
Sống động: Tràn đần sức sống và phấn kích.
  1.  
Có kế hoạch: Có khả năng vạch ra chi tiết, có hệ thống toàn bộ những điều liên quan đến công việc. Thích tham gia trong giai đoạn lập kế hoạch và hoàn tất chứ không muốn thực hiện kế hoạch do người khác đặt ra.
Nhẫn nại: Bền bỉ chịu đựng những khó khăn vất vả trong công việc để làm việc gì; gặp trễ nải không nổi nóng nhưng bao dung.
Tích cực: Tỏ ra chủ động, biết là nếu nắm quyền chủ động sẽ xoay chuyển tình thế, đem hết khả năng và tâm trí vào việc làm.
Ưu khởi xướng: Ưu thích nêu ra một việc rồi vận động nhiều người hưởng ứng, cùng làm theo.
  1.  
Vững vàng: Tỏ ra chắc chắn, tự tin, ít khi do dự hoặc dao động, không lay chuyển trước mọi thử thách.
Tự phát: Không chịu gò bó theo những chuyện đã định sẵn, muốn làm việc cách linh hoạt và không câu nệ. Muốn mọi chuyện xẩy ra cách tự nhiên không gò bó giới hạn trong một chương trình.
Theo thời khoá biểu: Ấn định và tuân thủ chương trình, kế hoạch thường ngày, không muốn chương trình bị thay đổi hoặc gián đoạn.
Hay thẹn: Lặng lẽ, không dễ bắt chuyện và không dễ giao tiếp với người khác.
  1.  
Trật tự: Luôn luôn chuẩn bị sắp xếp mọi việc có phương pháp, có hệ thống theo một thứ tự, một quy trình nhất định.
Có khả năng nhượng bộ: Dễ dàng bàn bạc, có thể chấp nhận làm việc theo cách của ngươi khác.
Bộc trực: Thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy.
Lạc quan: Có cách nhìn, thái độ tin tưởng ở tương lai tốt đẹp; tâm tình vui vẻ khiến chính mình và mọi người phải tin rằng mọi việc rồi sẽ trở nên tốt đẹp.
  1.  
Thân thiện: tỏ ra có thiện cảm và tử tế với nhau, nhưng ít khi chủ động mở đầu câu chuyện, là kẻ bị động trong giao tiếp.
Trung thành: trước sau một lòng một dạ giữ trọn niềm tin, lý tưởng, giữ trọn những tình cảm gắn bó, giữ đúng sự thật không thêm không bớt, đôi lúc không cần lý do cũng cống hiến.
Ưa khôi hài: hài hướt; làm cho cảm thấy thú vị, vui đùa nhằm mục đích gây cười, có thể biến bất cứ sự việc nào thành chuyện vui nhộn.
Có uy lực: có nhân cách khiến người khác phải nể nang và khuất phục.
  1.  
Dũng cảm: có sức mạnh tinh thần trên hẳn mức bình thường thể hiện bằng hành động; can đảm, dám mạo hiểm đương đầu với sức chống đối, với sự nguy hiểm để thực hiện việc nên làm mà không sợ hãi.
Khả ái: đáng yêu, dễ thương, cởi mở, khiến người tiếp xúc với họ cảm thấy vui.
Có tài giao thiệp: Xử trí với người khác cách khéo léo, thận trọng và kiên nhẫn.
Tỉ mỉ: Làm việc kỹ đến từng chi tiết nhỏ cách có trật tự chặt chẽ.
  1.  
Tươi vui: Vui vẻ phấn khởi, sống lạc quan, biết truyền niềm vui cho kẻ khác.
Nhất quán: Trước sau như một. Tình cảm bình ổn, có tính thống nhất từ đầu đến cuối, trước sau không trái ngược nhau.
Có văn hoá: Quan tâm đến những giá trị vật chất và tinh thần có con người sang tạo ra; một trong những mối quan tâm là chú trọng đến tri thức lẫn nghệ thuật như kịch nghệ, hoà nhạc, múa.
Tự tin, tin tưởng: Tin vào bản thân mình, xác tín vào năng lực cá nhân và thành công của mình cách chắc chắn, có cơ sở.
 
  1.  
Có tiêu chuẩn cao: có nhu cầu phấn đấu để đạt đến sự hoàn hảo; luôn nhìn sự việc dưới góc độ hoàn hảo, lấy tiêu chuẩn cao của mình để đánh giá mọi việc.
Độc lập: Tự mình tồn tại, hoạt động, không nương tựa hoặc phụ thuộc vào người nào hoặc điều gì. Sống tự tin, tự cấp, tự túc, ít nhờ đến người khác giúp đỡ.
Vô hại, dĩ hoà vi quý: Không bao giờ nói hoặc làm điều gì khiến người khác bất mãn, phản đối; không gây tác hại gì; coi sự hoà thuận êm ấm là quý hơn cả.
Gây cảm hứng: Tạo trạng thái tâm lý đặc biệt khi có cảm xúc và sự lôi cuốn mãnh liệt, tạo điều kiện để óc tưởng tượng sáng tạo hoạt động có hiệu quả. Khuyến khích người khác làm việc, tham dự, chung tay và biến toàn bộ sự việc trở nên thú vị.
  1.  
Biểu cảm: Dễ dàng làm hiện rõ ra bên ngoài cảm xúc và tình cảm.
Quyết đoán, dứt khoát: Phán đoán cách quả quyết; có khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng và dứt khoát, mạnh bạo, không do dự rụt rè.
Dí dỏm, khôi hài với vẻ tỉnh khô: Có khả năng làm cho người khác thấy thú vị, buồn cười cách nhẹ nhàng và có ý vị nhưng bản thân lại tỏ ra tỉnh như không.
Sâu sắc: Nghĩ ngợi sâu vào những vấn đề có ý nghĩa, có tính chất quan trọng; không thích những cuộc trò chuyện hời hợt, những thú vui tầm thường.
  1.  
Ưa hoà giải: Có khả năng thuyết phục người khá đồng ý chấm dứt xung đột hoặc xích mích cách ổn thoả.
Yêu thích âm nhạc: Biết cảm nhận sâu sắc âm nhạc và tính tham gia vào đời sống âm nhạc; xem âm nhạc là nghệ thuật chứ không phải là một thú vui biểu diễn.
Năng nổ: Rất khó ngồi yên một chổ, hành động vì bị thúc đẩy bởi nhu cầu muốn làm việc, trở thành gương cho mọi người noi theo.
Dễ hoà đồng: Dễ hoà chung với người khác, không có sự tách biệt; Thích tiệc tùng, hội hè, ưa đi gặp gỡ mọi người, không xem ai là người lạ.
  1.  
Ân cần, chu đáo: Biết quan tâm nghĩ đến người khác không để có điều gì sơ suất trong mối liên hệ, mau mắn bày tỏ cử chỉ thân thiện đầy nhiệt tình.
Kiên quyết: Giữ vững ý định, ý chí, tỏ ra quyết tâm làm cho đến cùng dù gặp khó khăn trở lực cũng không đổi ý hoặc từ bỏ công việc.
Giỏi ăn nói: Giỏi nói năng, bày tỏ ý kiến, thường kể chuyện vui giải khuây cho mọi người, cảm thấy cần lấp đầy khoảng trống im lặng để người khác thoải mái.
Không cố chấp: Dễ dàng chấp nhận cách nghĩ cách làm của người khác mà không cảm thấy bất mãn.
  1.  
Biết lắng nghe: Luôn sẵn sàng lắng nghe người khác thổ lộ tâm tình.
Trung tín: Đáng tin cậy. Làm đúng theo lời hứa và những điều đã cam kết dù có mặt người khác hoặc không.
Giỏi chỉ huy:  Có khả năng điều khiển một lực lượng, một tập thể có tổ chức; Có khả năng đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức, động viên người khác thực hiện.
Hăng hái: Sinh lực dồi dào, mạnh mẽ trong mọi hoạt động
  1.  
Dễ hài lòng: Dễ dàng cảm thấy vừa ý vì được đáp ứng đầy đủ những đòi hỏi đã đặt ra; dễ dàng thoả mãn với điều mình có, ít khi ghen tỵ
Ưa lãnh đạo: Ưu thích và có khả năng đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức, động viên người khác thực hiện.
Ưa lập biểu đồ: Ưa thích dùng danh sách, sổ kê khai, mẫu biểu, đồ biểu để tổ chức cuộc sống, công việc làm, giải quyết các vấn đề.
Hấp dẫn: Có những nét hài hoà tạo nên sức thu hút tự nhiên, là trung tâm của sự chú ý.
  1.  
Cầu toàn: Đặt tiêu chuẩn cao cho mình và cho người khác, muốn mọi thứ đều tốt, đầy đủ trọn vẹn và luôn luôn trật tự rõ ràng theo ý chủ quan của mình.
Dễ tính: Tính tình khoan dung, rộng lượng, dễ gần; không khắt khe đối với mình và người khác,  không đòi hỏi nhiều, khiến người khác dễ tiếp xúc và cảm thấy dễ chịu khi trò chuyện.
Cần cù: Chăm chỉ chịu khó làm việc ccách thường xuyên, ít chịu nghỉ ngơi cho đến khi hoàn tất công việc.
Được ưa chuộng: Là linh hồn của các buổi hội họp, tiệc tùng khiến người khác thích mời tham dự.
  1.  
Linh hoạt: Lanh lợi và nhanh nhạy trong việc xử trí, ứng phó cho phù hợp với tình hình thực tế, không cứng nhắc về nguyên tắc.
Bạo dạn: Không rụt rè, không sợ sệt, can đảm tiến hành công việc bất chấp hiểm nguy.
Hành vi lịch sự: Thường xuyên giữ mình đúng theo khuôn phép, quy định trong công việc hoặc sinh hoạt phù hợp với quan niệm và phép xã tắc xã giao.
Ung dung tự tại: Thư thái bình tĩnh, không nôn nóng, không có gì phải buồn phiền. Nhân cách ổn định, không bị dao động lên xuống thái quá.
 
Nhược Điểm
  1.  
Lạnh lung: Không biểu hiện tình cảm và cảm xúc trên gương mặt.
E thẹn: Ngượng ngập, có vẻ e ngại và sợ hãi, lẫn tránh sự chú ý của người khác do mặt cảm.
Phô trương trơ trẽn: Khoe khoang đến mức lố bịch đáng ghét, khoác lác huyênh hoang không hề biết hổ thẹn.
Hống hách, chuyên quyền: Tỏ vẻ có quyền hành để người khác phải nể sợ, thích điều khiển ra lệnh cho người khác, nắm mọi quyền hành và tự ý quyết định mọi việc.
  1.  
Vô kỹ luật, vô trật tự: Hầu như trong mọi mặt không chịu làm theo điều đã quy định.
Lãnh đạm, thiếu thiện cảm: Tỏ ra thờ ơ lạnh nhạt, không vồn vã, rất khó cảm thông với nỗi khổ và khó khăn của người khác.
Thiếu nhiệt tình: Có khuynh hướng không sôi nổi, sốt sắng, hăng hái vì cho rằng công việc không khả thi.
Không khoan dung: Khó tha thứ những sơ suất của người khác đối với mình, không rộng lượng tha thứ cho người có lỗi lầm. Khó quên khi bị tổn thương, khó quên nỗi đau hoặc điều bất công xẩy đến cho mình.
  1.  
Dè dặt, ít cởi mở: Tỏ ra không mạnh dạn, luôn luôn cân nhắc khi hành động, ít bày tỏ ý kiến của mình cách tự nhiên chân tình, thẳng thắn để người khác hiểu mình. Không muốn, thậm chí chống cự khi bị lôi kéo tham gia vào một việc, đặc biệt khi thấy phức tạp.
Bực tức, oán giận: Cảm thấy khó chịu vì không vừa ý khi phải chịu điều vô lý sai trái mà không làm gì được.thường ôm ấp những oán hờn do người khác thật sự gây ra hoặc chỉ do tưởng tượng đến mức khó kìm giữ được, thường bộc lộ thành hành động phản kháng mãnh liệt.
Chống đối: Không chịu nghe theo hoặc làm theo người khác, gây trở lực ngược lại với hoạt động của người khác, chỉ lo hoạt động theo ý mình của mình.
Thường lặp lại: Kễ lại các câu chuyện hoặc sự việc mà không nhớ đã kể bao lần rồi.
  1.  
Làm to chuyện:  cứ nhắc hoài những chuyện vặt vãnh, những chi tiết nhỏ nhặt, đòi hỏi phải chú ý nhiều đến những điều tầm thường
Lo âu, sợ sệt: Không yên lòng vì phải bận tâm về điều không hay có thể xẩy ra và trở nên e dè nhút nhát, không dám làm điều mình mong muốn.
Hay quên: Vì thường sống không trật tự nên rất hay quên, lại không muốn nhớ những điều không vui.
bộc tuệch: Thật thà cách vô vụng, không suy tính cân nhắc khi ăn nói, không ngại nói toạc ra những gì suy nghĩ trong đầu bất kể hậu quả.
  1.  
Thiếu kiên nhẫn: Không chịu khó, chịu khổ theo đuổi đến cùng công việc đã đặt ra; rất khó kìm nén cơn giận, không chờ đợi người khác được.
Bất an: Cảm thấy lo âu thiếu tự tin, cảm thấy bấp bênh, không yên ổn, không bình yên.
Không dứt khoát: Thiếu quyết đoán, rất khó đưa ra một quyết định rõ ràng về bất cứ mọi việc (khác với kiểu do dự nhằm đưa ra quyết định chính xác)
Nói leo, Hay ngắt lời người khác: Nói chen vào lời người khác trong khi chuyện trò bất kể người ta đang nói.
  1.  
Không được ưa chuộng: Do quá mãnh liệt mưu cầu điều hoàn hảo khiến thiên hạ phải tránh xa.
Không muốn dính líu: Chẳng muốn nghe bàn về các câu lạc bộ, các hoạt động đoàn thể và chẳng muốn tham gia; cũng chẳng quan tâm đến cuộc sống của người khác.
Thay đổi khó lường trước: Tâm trạng thất thường, vừa phấn khởi đã chuyển qua ủ rũ, hứa giúp đỡ rồi biến mất, hẹn đến rồi biệt tăm.
Khó bộc lộ tình cảm: Cảm thấy khó bộc lộ sự âu yếm dịu dàng bằng lời nói hoặc bằng cử chỉ.
  1.  
Ương nghạch, bướng bỉnh: Không chịu nghe theo người khác, cương quyết làm theo ý mình.
Tuỳ hứng: Cảm thấy có một sức thôi thúc làm việc cách thích thú (thường là việc lao động sáng tạo) bất kể đúng sai, miễn làm xong việc, không theo cách thức nhất quán nào cả.
Khó tính: không dễ bằng lòng với bất kỳ ai hoặc điều gì, đặt tiêu chuẩn quá cao nên khó hài lòng hoặc thoả mãn.
Phân vân, trù trừ: Đang nghĩ ngợi suy tính, chưa biết quyết định như thế nào, còn e ngại, chưa đủ quyết tâm để quyết định ngay.
  1.  
Thản nhiên quá đáng: Nhân cách quá thâm trầm, có vẻ như không có cảm xúc hoặc nếu có cũng không bộc lộ ra.
Bi quan: có cách nhìn nặng nề, tiêu cực khônc có tin điều gì tốt đẹp trong tương lai. Dù ước mong điều tốt đẹp nhưng từ đầu thường nhìn vào khía cạnh dở, xấu của sự việc.
Kiêu kỳ: Làm ra vẻ hơn người, trở thành có vẻ khác người một cách giả tạo. Tự đánh giá mình rất cao, cho rằng mình luôn luôn đúng và là người tuyệt vời nhất.
Cầu an: Bỏ mặc mọi người (kể cả trẻ em) làm gì tuỳ thích để khỏi bị mọi người chán ghét.
  1.  
Dễ nổi giận: Dễ cảm thấy không bằng lòng và lập tức có những phản ứng mạnh mẽ, gay gắt thiếu suy nghĩ, dễ bị kích động rồi cũng mau dịu xuống và quên đi mọi sự ngay.
Không có mục tiêu: Trong mọi hoạt động không có hướng nhắm đến, cũng không muốn xác định đích đến.
Ưu tranh cãi: Ưa trao đổi qua lại những ý kiến trái ngược nhau về một việc, về vấn đề để phân rõ phải trái vì bất kỳ hoàn cảnh nào cũng cho là mình đúng.
Xa lánh, tách biệt:  Tránh xa mọi người, tránh mọi sự tiếp xúc với người khác như thể không có liên hệ gì với nhau vì cảm thấy bất an hoặc sợ người khác không thật sự muốn làm bạn với mình.
  1.  
Ngây thơ: Tự bộc lộ mình một cách tự nhiên không giả dối, không giả tạo, không hiểu biết hoặc rất ít hiểu biết về đời do còn non trẻ, ít kinh nghiệm, không lý giải được cái sâu xa của cuộc đời nên dại dột và vụng về trong cách ứng phó với hoàn cảnh do chưa từng trải.
Thái độ tiêu cực: Có cách nghĩ, cách nhìn, cách hành động theo hướng chỉ chịu tác động mà không có phản ứng hoặc yếu ớt, không có những hoạt động mang tính chủ động; chỉ nhìn vào khía cạnh xấu của sự việc.
Bạo gan: Cực kỳ tự tin, mạnh mẽ, can trường, nhưng thường là không cần thiết, không phù hợp.
Bình thản vả tự nhiên: Dễ tính, không quan tâm, không biểu hiện sự quan tâm, hào hứng.
  1.  
Thường lo âu rầu rĩ: Không yên trong lòng vì phải bận tâm về điều gì đó không hay có thể xẩy ra bộc lộ qua nét mặt, điệu bộ, giọng nói. Thường cảm thấy bất an, lo sợ.
Cô độc, không thích giao tiếp: Lẻ loi một mình, tách biệt với xung quanh, không thích trao đổi tiếp xúc với người khác, dành phần lớn thì giờ cho riêng mình.
Tham công tiếc việc: Cuồng làm việc, chuyên lập ra mục tiêu, liên tục làm việc không ngừng, cảm thấy có tội khi nghỉ ngơi, không phải vì động lực muốn hoàn chỉnh công việc, nhưng vì muốn hoàn tất để được khen thưởng.
Ưa được tán thưởng: Muốn được tín nhiệm, khao khát được tin tưởng, tán đồng, khen ngợi.
  1.  
Quá mẫn cảm: Nhạy cảm, nhạy bén với những điều có lien quan cách quá mức cần thiết; thường tự xét mình, khi bị hiểu lầm liền cảm thấy bị xúc phạm.
Vụng về, thiếu tế nhị: Tỏ ra dở, kém trong công việc và trong cách đối xử, không khéo léo nhã nhặn trong đối xử. Đôi khi bày tỏ con người mình một cách khá thô thiển.
Rụt rè: E ngại, không mạnh dạn khi giao tiếp; gặp khó khăn liền rút lui.
Huyên thuyên: Thích nói nhiều, luôn miệng khoe hết chuyện này đến chuyện khác, khó dừng nói để lắng nghe người khác, đôi khi nói những điều quá xa sự thật để người khác phục mình.
  1.  
Thiếu xác tín: Không quyết đoán, bất định, làm việc gì cũng thiếu lòng tin.
Tổ chức kém: Thiếu năng lực sắp xếp cuộc sống theo trật tự ưu tiên cách hợp lý
Độc đoán, áp chế: Quyết định mọi việc theo ý riêng của mình bất chấp ý kiến của người khác, ép buộc họ phải theo ý mình bằng bạo lực; cố nắm lấy tình thế kiểm soát mọi người, thường ra lệnh cho thiên hạ.
Buồn chán ngã lòng: Luôn có tâm trạng không vui vẻ của người gặp việc đau thương hoặc việc không vừa ý, không còn giữ được ý chí trước khó khăn thử thách, thường cảm thấy u uất.
  1.  
Bất nhất: Hay thay đổi khi thế này khi thế nọ, không có tính thống nhất từ đầu đến cuối, trước sau mâu thuẫn, trái ngược nhau; tính khí thất thường, tự mâu thuẩn.
Hướng nội: Tập trung vào tư tưởng cảm xúc của chính mình thay vì giao tiếp, sinh hoạt và trao đổi với người khác.
Cố chấp: không thể chịu đựng, không chấp nhận thái độ, quan điểm của người khác, hoặc cách hành động khác mình.
Thờ ơ, lạnh nhạt: Không hề quan tâm để ý, không có chút biểu hiện tình cảm nào, không quan tâm đến hầu hết mọi việc.
  1.  
Bừa bãi, lộn xộn: Không ngăn nắp, thiếu nề nếp, lung tung không theo trật tự nào, khi cần vật gì đó khó mà tìm ra.
Tính khí thất thường: Tình cảm, hành vi thường thay đổi, lúc thì thế này lúc thế khác, vẻ bề ngoài thiếu sức sống, thường buồn âm thầm khi cảm thấy bị hiểu lầm, thường u sầu.
Nói lí nhí, lầm bầm nói một mình: Khi không hài lòng thì nói quá nhỏ, quá khẻ, không nghe rõ.
Ưa thao túng: Thích nắm giữ và chi phối, gây ảnh hưởng, làm cho người khác phải chú ý và bị lôi cuốn theo, bắt người khác phải hành động theo chủ ý của mình; thích lèo lái sự việc cách khôn khéo để làm lợi cho mình, cho được việc mình.
  1.  
Chậm chạp: Thiếu linh hoạt, không nhanh nhẹn, gọn gàng, kéo dài công việc một cách vô ích; không nhanh nhạy trong xử lý; không thể suy nghĩ hành động mau lẹ được.
Ngoan cố: khăng khăng không chịu từ bỏ ý nghĩ, hành động dù bị phản đối mạnh mẽ; nhất quyết làm theo ý mình.
Hay khoe khoang: thường xuyên thích phô bày điều hay điều tốt của mình cho người khác biết, rất muốn làm trung tâm của sự chú ý.
Hay hoài nghi: Luôn luôn có những ngờ vực băn khoăn, thường nghi ngờ, truy tìm động lực của lời nói, khó công nhận một điều là đúng sự thật.
  1.  
Ưa cô độc: Thích lẻ loi, sống riêng tư, có khuynh hướng tránh né mọi người
Ưa thống trị: Thích chi phối người khác, không ngại cho người ta biết mình mới là đúng hoặc đang nắm quyền kiểm soát.
Lười biếng: Ngại làm việc, ít chịu khó trong công việc. Làm việc gì cũng tính toán so đo, xem phải tốn bao nhiêu sức lực.
Ầm ĩ, ồn ào: Gây hỗn độn náo loạn, khiến người khác có cảm giác khó chịu. Ăn to nói lớn; cười nói to đến mức phòng bên cũng nghe rõ.
  1.  
Lề mề, lờ đờ: Không nhanh gọn, kéo dài công việc gây cảm giác sốt ruột; chậm chạp, thiếu tinh nhanh, thiếu sức sống, phải có người thúc đẩy mới tiến.
Đa nghi: nghi ngờ mọi ý kiến, không tin mọi người.
Dễ nổi giận: Dễ cảm thấy tức tối, không nén được những phản ứng mạnh mẽ, thiếu nhẫn nại khi ai đó không chịu làm cho mau cho kịp mình hoặc không chịu làm đúng những gì mình yêu cầu.
Không tập trung: Không dồn sức lực trí tuệ hoặc hướng hoạt động vào một việc; không chuyên tâm nhìn, nghe để hết tâm trí vào một chuyện trong một lúc.
  1.  
Hiềm thù dai dẳng: Thù hằn, oán ghét kéo dài lâu ngày. Ôm giận hay trả đũa những kẻ xúc phạm mình, thường là do va chạm trong sinh hoạt.
Hiếu động: Thích những hoạt động mới mẻ đổi thay liên tục, không muốn phải làm hoài một việc.
Miễn cưỡng: Thường gắng gượng, không cảm thấy thoải mái khi làm việc hoặc khi phải tham gia vào một sinh hoạt chung với người khác.
Khinh suất: Thường là do coi thường sự việc hoặc không nhẫn nại nên thiếu cẩn trọng, không dùng trí óc để tìm hiểu hoặc giải quyết vấn đề đưa đến hành động hấp tấp.
  1.  
Thoả hiệp: Nhượng bộ để cùng dàn xếp xung đột, sẵn lòng từ bỏ lập trường cho dù mình đúng.
Ưa phê bình xét nét: thích góp ý kiến chê trách về khuyết điểm của người khác; để ý từng chi tiết vụn vặt nhỏ nhặt để đánh giá hoặc phê phán về mọi việc, mọi người.
Xảo quyệt: Khéo léo giả dối, tinh nhanh và khôn khéo nhờ mẹo vặt nhằm đạt đến mục đích.
Ưu thay đổi: Thích thay cái này bằng cái khác; thích cuộc sống đổi thay để khỏi nhàm chán.
 

Phần II
Tiềm năng của tính khí
Xem xét toàn bộ phẩm chất quý giá của từng cá nhân
 
Bạn đã thực hiện xong bảng sơ lược tính khí và bảng xác định tính khí. Giờ đây, bạn biết rõ bạn thuộc tính khí nào hoặc bạn là loại người đa tính khí. Các bảng dưới đây tóm tắt đầy ưu điểm của mỗi loại tính khí. Có lẽ bạn không hề ngờ các bảng này dường như nhắm vào bạn. Sau khi biết rõ tính khí cụ thể của bạn như vậy, bạn nên vận dụng sao cho hữu ích.
 
Tính khí sôi nổi hoạt bát
Hướng ngoại – Có tài ăn nói - Lạc quan
Ưu Điểm
Đặc điểm của người có tính khí sôi nỗi hoạt bát
Hấp dẫn người đối diện
Có tài ăn nói, có tài kể chuyện
Linh hồn của buổi liên hoan, buổi hội họp
Hài hước
Trí nhớ tốt về màu sắc
Có sức lôi cuốn người nghe
Giàu cảm xúc, dễ dàng biểu lộ tình cảm (biểu cảm)
Nhiệt tình, diễn cảm
Hào hứng, hoạt bát, sôi nổi
Hiếu kỳ
Khéo ăn nói trước công chúng
Hồn nhiên
Sống trong hiện tại
Tình tình dễ thích nghi
Bản tính chân thật
Tâm hồn trẻ trung
Người có tính khí sôi nỗi hoạt bát trong gia đình
Tạo không khí vui nhộn cho gia đình
Được bạn bè của con cái yêu thích
Có thể khôi hài trong tai ương
Giỏi chơi trò xiếc với con
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát trong công việc
Xung phong vào công việc
Nghĩ ra những hoạt động mới
Phong thái nổi bật
Sang tạo phong phú
Đầy năng lực và nhiệt tình
Nhanh chóng bắt tay vào việc
Truyền  hứng khởi  cho người khác cùng tham gia
Lôi cuốn người khác vào việc
Người có tính khí sôi nỗi hoạt bát trong quan hệ bạn bè
Kết bạn dễ dàng
Có lòng thương người
Càng được nhiều người khâm phục, tán thưởng càng phát huy tính cách tốt
Lộ vẻ phấn chấn, phấn khởi
Được nhiều người hâm mộ
Không hận thù dai
Nhanh chóng nhận lỗi
Ngăn chặn những khoảng khắc buồn tẻ
Ưa thích những hoạt động ngẫu hứng, tự phát, không gò bó.
Tính khí cầu toàn ưu tư
Hướng nội - Thường nghĩ ngợi – Bi quan
Ưu Điểm
ĐẶC ĐIỂM CỦA NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ CẦU TOÀN ƯU TƯ
Suy nghĩ chu đáo, sâu sắc
Giỏi phân tích
Nghiêm túc, có mục đích
Thiên tài trí tuệ
Có tài năng và sáng tạo
Yêu thích âm nhạc nghệ thuật
Có khuynh hướng về thi ca và triết học
Có khả năng cảm thụ cái đẹp
Nhạy cảm với tha nhân
Hy sinh quên mình
Tận tâm chu đáo
Có lý tưởng
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ CẦU TOÀN ƯU TƯ TRONG GIA ĐÌNH
Đặt tiêu chuẩn cao
Muốn mọi việc phải chuẩn xác
Giữ nhà cửa ngăn nắp trật tự
Dọn dẹp cho con cái
Sẳn sàng từ bỏ ước muốn của mình vì người khác
Khuyến khích người có tài năng và người hiếu học
 
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ CẦU TOÀN ƯU TƯ TRONG CÔNG VIỆC
Chủ trương thực hiện đúng thời khoá biểu, đúng kế hoạch
Cầu toàn, đòi hỏi chuẩn mực cao
Tỉ mỉ
Kiên trì làm tới cùng
Trật tự và có tổ chức
Gọn gàng ngăn nắp
Tiết kiệm
Giỏi phát hiện trục trặc
Tìm ra những giải pháp sáng tạo
Hoàn tất việc đã khởi sự
Ưu thích biểu đồ, đồ thị, số liệu, bảng liệt kê
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ CẦU TOÀN ƯU TƯ TRONG QUAN HỆ BẠN BÈ
Kết giao cẩn trọng
Thích sống kín đáo
Không muốn gây chú ý
Trung tín, tận tuỵ và tận tình
Lắng nghe người khác phàn nàn, than phiền
Có khả năng giải quyết vấn đề của người khác
 
Tính khí linh hoạt hùng lực
Hướng ngoại - Người hành động - lạc quan
Ưu Điểm
ĐẶC ĐIỂM CỦA NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ LINH HOẠT HÙNG LỰC
Có khả năng lãnh đạo bẩm sinh
Năng nổ, linh hoạt
Thích thay đổi
Thấy sai thì sửa ngay
Ý chí mạnh mẽ, quyết định dứt khoát, quyết đoán
Nghèo cảm xúc
Không dễ nản chí
Độc lập và tự túc
Toát ra sự tự tin
Có thể điều khiển mọi việc
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ LINH HOẠT HÙNG LỰC TRONG GIA ĐÌNH
Thể hiện quyền lãnh đạo đúng đắn
Ấn định mục tiêu
Thúc đẩy mọi người hoạt động
Có hướng giải quyết đúng cho các vấn đề
Sắp đặt công việc cho mọi người
Người có tính khí hùng lực trong công việc
Chủ trương làm việc nhằm đạt mục tiêu
Có cái nhìn toàn cục
Giỏi tổ chức
Tìm ra giải pháp thiết thực
Nhanh chóng bắt tay vào việc
Cắt đặt công việc cho mọi người
Đòi hỏi kết quả
Thiết lập mục tiêu
Thúc đẩy hoạt động
Càng gặp trở ngại càng phát huy năng lực
 
NGƯỜI CÓ CÁ TÍNH LINH HOẠT HÙNG LỰC TRONG QUAN HỆ BẠN BÈ
Ít có nhu cầu bầu bạn
Tham gia hoạt động trong sinh hoạt của đoàn thể
Ưa lãnh đạo và tổ chức
Thường thường quyết định chinh xác, đúng đắn
Giỏi ứng phó trong các trường hợp cấp bách.
Tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Hướng nội – Ưa quan sát, theo dõi – Bi quan
Ưu Điểm
ĐẶC ĐIỂM CỦA NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ THANH THẢN TRẦM TĨNH.
Nhân cách thâm trầm
Dễ tính, thoải mái
Bình tĩnh, điềm đạm và tự chủ
Kiên nhẫn, quân bình
Phong cách sống nhất quán, trước sau như một
Trầm lặng nhưng hóm hỉnh
Có thiện cảm, nhân từ
Không bộc lộ cảm xúc
Lạc thiên tri mệnh (vui với trời mà biết mệnh của mình, không lo lắng), an thời xử thế.
Có khả năng giải quyết nhiều việc.
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ THANH THẢN TRẦM TĨNH TRONG GIA ĐÌNH
Là cha mẹ tốt
Dành cho con cái nhiều thời gian
Không vội vàng hấp tấp
Chấp nhận cả cái may lẫn cái rủi
Không dễ bị bối rối lo phiền
Người có tính thanh thản trầm tĩnh trong công việc
Thành thạo và chin chắn
Trầm tĩnh và dễ tính
Có khả năng quản lý
Thường nghĩ ngợi về những trục trặc để tìm cách giải quyết
Tránh né xung đột
Giỏi chịu áp lực
Tìm ra những giải pháp dễ thực hiện
 
NGƯỜI CÓ TÍNH KHÍ THANH THẢN TRẦM TĨNH TRONG QUAN HỆ BẠN BÈ
Dễ thân thiện, hoà hợp với người khác
Tính tình dễ chịu, thường đem lại niềm vui cho người khác
Người vô hại, không gây xúc phạm, không chê trách người khác
Biết lắng nghe
Dí dỏm, khôi hài với vẻ tỉnh khô
Thích quan sát người khác
Có nhiều bạn, kết giao rộng
Có lòng trắc ẩn và quan tâm đến người khác
 

Chương 3
Tính khí sôi nổi hoạt bát
Cùng vui với người có tính khí sôi ngổi hoạt bát!
Thế giới này cần người có tính khí sôi nổi hoạt bát biết bao!
Đây là loại người có thể:
Vui vẻ ngay trong hoạn nạn
Hồn nhiên, vô tư khi mệt mỏi rã rời
Vẫn lạc quan khi thất bại
Cứ khôi hài khi tấm lòng trĩu nặng
nuôi hy vọng khi tình thế khó khăn
Thất bại thì đứng lên, hăng hái càng thêm
Sáng tạo, lạc quan, xua đuổi ngày buồn
Giữ một tâm hồn trẻ trung trong mọi hoàn cảnh
Người có tính khí sôi nỗi hoạt bát luôn mơ tưởng một cuộc đời sáng sủa. Họ thích truyện thần tiên và muốn sống cuộc đời mãi hạnh phúc.
Đặc điểm của người có tính khí sôi nổi hoạt bát là đa cảm và dễ bộc  lộ tình cảm. Ho biến công việc thành niềm vui, thích giao tiếp, làm thân với người khác. Họ tìm thấy niềm vui trong từng trải nghiệm. Rồi khi gặp tình huống tương tự họ nhắc lại trải nghiệm cũ kèm với nhiều chi tiết sinh động. Họ là loại người lạc quan và thân thiện, cỡi mở.
Một ngày nọ, tôi đưa con tôi là Freddy ra xa lộ. Cậu bé này có tính khí cầu toàn ưu tư. Khi xe chúng tôi ngang qua những bồn hoa bên đường đầy hoa cúc trắng, tôi xuýt xoa: “Con nhìn kìa, hoa đẹp quá !” Fredy quay nhìn nhưng chỉ chú ý đến cỏ dại mọc cao. Nó thở dài: ” Hoa đẹp thật nhưng đầy cỏ dại kìa! ” im lặng một lúc cậu bé chợt thắc mắc: “Sao mẹ lúc nào cũng nhìn thấy hoa còn con lại chỉ nhìn thấy cỏ dại ?”
Người tính khí sôi nỗi hoạt bát thường nhìn thấy hoa. Họ luôn luôn kỳ vọng điều tốt nhất.
Những đứa trẻ thuộc tính khí sôi nổi, hoạt bát
Mỗi người trong chúng ta chào đời với tính khí đặc thù, nên tính tình lộ ra rất sớm. Người tính khí sôi nỗi hoạt bát thích vui đùa cách vô tư từ thưở còn thơ. Chúng chơi đùa cách thích thú với bất kỳ vật gì vớ được và rất thích có người khác ở bên cạnh. Lớn lên một chút, các bé luôn tỏ ra hiếu kỳ, hào hứng, vui vẻ.
Marita, con gái tôi có tính khí sôi nổi hoạt bát. Từ thuở còn bé, Marita đã bộc lộ tính cách khôi hài rất thú vị với đôi mắt mở to sáng ngời và luôn miệng bi bô. Vừa rồi chúng tôi bày các hình chụp bé hồi còn nhỏ các hình ở trường học ra xem lại.  Khi so sánh mấy tấm hình đó, chúng tôi điều thấy rỏ tia nhìn linh hoạt của Marita. Tia nhìn đó thường gây ra nhiều rắc rối cho Marita nhưng cũng mang lại niềm vui sống. Vì có quá nhiều tiềm năng sáng tạo nên Marita bôi màu lên bất cứ thứ gì vớ được trang trí bằng những dấu tay nhỏ nhắn màu xanh khi Marita hất đổ một lon sơn ra nền nhà.
Hiên nay Marita là một chuyên viên quảng cáo, là một tác giả và cũng là một nhà diễn thuyết có tài nữa.
 
Tính cách hấp dẫn
Có tài năng hoặc cơ hội của người tính khí sôi nổi hoạt bát không nhiều hơn người thuộc tính khác, nhưng dường như họ luôn luôn có nhiều niềm vui hơn. Tính cách sôi nổi và tài năng của họ thường lôi cuốn người khác. Trẻ sôi nổi hoạt bát có hàng tá bạn bè hâm mộ đi theo vì các em rất thích chơi với trẻ tính sôi nổi hoạt bát. Khi còn bé, Marita của tôi luôn luôn bày ra những trò chơi rất thú vị.
Trong khi các trẻ khác chỉ loay hoay với xe hơi đồ chơi thì Marita đã lập ra cả một mô hình thành phố nơi sườn đồi sau nhà. Rồi dưới sự điều khiển của nó, đám bạn san bằng một số lô đất, làm đường xá, lát nền,… ngôi nhà đầu tiên trong mô hình thành phố đó là một ngân hàng trữ tiền (tiền giả trong bộ trò chơi Monopoly, trò chơi triệu phú).

Để được tham gia trò chơi này mỗi bạn của Marita phải đóng một đô la thật để mua cổ phần và nhận lại một số tiền trò chơi. Marita dùng tiền đó mua gạch và các vật liệu bằng nhựa bán lại cho bọn trẻ xây nhà. Giá của mỗi lô tuỳ theo từng vị trí trong thành phố. Lô đất ở khu vực trung tâm đắt giá nhất.

Các em liên tục leo lên leo xuống ngọn đồi sau nhà chúng tôi. Tôi chẳng hề biết trò chơi này dính dáng đến tiền thật cho đến khi Freddy nài nỉ tôi mua giúp một bó hoa dại để nó có tiền đóng cổ phần trong trò chơi.
Quanh nhà tôi có mấy ngọn đồi nên bọn trẻ tha hồ chơi trò chơi xây dựng thành phố. Nhưng marita tuyên bố sườn đồi của nó là “Đệ nhất thổ cư” và là nơi duy nhất đáng lập cư.

Khi lớn lên, trẻ tính khí sôi nổi hoạt bát thu hút nhiều bạn bè. Các em dễ nỗi bật ở trường, được cử làm lớp trưởng, đóng kịch thì thủ vai chính, được cô giáo đánh giá là người sẽ thành đạt.

Ở công sở, người tính khí sôi nổi hoạt bát thu hút mọi sự chú ý. Họ đứng ra tổ chức các buổi liên hoan lẫn trang hoàng phòng ốc cho các buổi lễ giáng sinh. Khi sinh hoạt quá lặng lẽ họ sẽ tạo bầu không khí sôi động.

Người mẹ sôi nổi hoạt bát biến tổ ấm thành một nơi đầy lý thú khiến con cái luôn vây quanh mình. Nếu càng đông người vây quanh thì tính khí của người sôi nổi hoạt bát càng lộ rõ. Thí dụ khi đọc truyện cho một phòng đầy trẻ em, họ đọc hết sức diễn cảm, còn khi kể chuyện cho mấy đứa con của mình nghe thì không diễn cảm bằng.

Tại một buổi hội thảo, một cô gái tên Mary Alice kể cho tôi nghe rằng cô ta trở thành “Nhân vật chính” của cả khu phố khi cô chỉ tốn 52 đô la mua 400 cái bong bóng và một bình khí nén Helium vào dịp sinh nhật người con. Khách mời của con là các thiếu nhi họp nhau bơm khí vào bong bóng rồi thả lên trời. 400 cái bong bóng cùng lúc bay rợp trời. Buổi tiệc sinh nhật của con cô trở thành đầu đề bàn tán của cả thành phố Downey.

Tuy vậy, đôi khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát không tự kìm chế trong những sinh hoạt xốc nổi của mình. Một bà mẹ có óc sáng tạo nọ cho tôi biết sở dĩ bà được lũ trẻ hàng xóm gần gũi yêu thích vì bà luôn luôn tạo ra tiết mục mới, hấp dẫn trong nhà bà. Ngày nọ bà báo cho đám trẻ đến chơi lo tìm chổ trốn vì trong vườn sau nhà có mấy con voi.

Chợt chuông cửa reo, bà ấy bò ra, mở cửa. Một bé gái xuất hiện. Bé hỏi vì sao bà phải bò như thế. Bà đáp: “Vì có mấy con voi trong vườn sau nhà, bác không muốn voi thấy bác. Cháu cũng bò vô đi.” Lũ trẻ im thin thít ngồi sát vào nhau trong góc nhà, còn bà ấy thì thỉnh thoảng bò tới cửa sổ canh chừng đàn voi. Đến 5h chiều, bà ấy bảo: “voi đã đi hết, các cháu có thể về nhà an toàn rồi.”

Về sau bà mới biết có một bé gái bị mẹ phạt vì tội bịa chuyện khi kể lại: “Bà Smith cứ bò lê quanh nhà cả buổi chiều vì có mấy con voi trong vườn sau nhà bà.”

Người có tính sôi nổi hoạt bát cần thận trọng, đừng quá trớn trong các trò đùa của mình.
Có tài ăn nói, có tài kể chuyện

Cách chính xác và dễ dàng nhất để nhận diện người có tính khí sôi nổi hoạt bát là chú ý lắng nghe xem người nào nói luôn miệng, nói lớn tiếng nhất trong một nhóm. Trong khi những người thuộc các tính khí khác trò chuyện với nhau, thì người tính khí sôi nổi hoạt bát kể chuyện này đến chuyện khác có đầu có đuôi hẳn hoi.

Thành phố New Heaven, Conneticut có một toà nhà giữ xe cao 7 tầng, trông giống như một khám lớn. Trong thời gian tôi cư ngụ tại đó, hôm trước lễ giáng sinh tôi lái xe vào gữi rồi đi mua sắm. Người tính khí sôi nổi hoạt bát vốn có trí nhớ kém, hay để quên đồ đạc, tìm lại rất khó khăn. Lúc ra khỏi cửa hàng Macy’s đối mặt với pháo đài gớm ghiếc đó, tôn hoàn toàn không nhớ đã đậu xe nơi nào.

Một điểm hay nơi phụ nữ tính khí sôi nổi hoạt bát là khi gặp khó khăn thì họ có cái nhìn tuyệt vọng, do đó thu hút sự chú ý của người khác. Tôi ngơ ngác nhìn toà nhà 7 tầng không biết phải làm gì. Chợt một thanh niên đẹp trai đi ngang thấy tôi đang ngơ ngác lạc long với mấy giỏ nặng nơi tay, chàng hỏi: “Chuyện gì vậy cô?”
Tôi không nhớ đã đậu xe chỗ nào trong toà nhà 7 tầng này
Xe hiệu gì?
Tôi chẳng nhớ! thế mới phiền chứ!
Xe hơi của mình mà không nhớ nổi hiệu sao? Chàng hỏi vặn lại với giọng nghi ngờ.
Vâng, nhà có hai chiếc xe. Chẳng nhớ hôm nay tôi đã lái chiếc nào.

Nghĩ ngợi giây lát, cậu ấy nói:
Cho xem chìa khoá xe đi! Nhìn chìa khoá có thể đoán được hiệu xe.
Lấy chìa khoá ra cũng chẳng phải là chuyện dễ vì tôi phải đặt đống túi xách xuống, lôi hết đồ đạc trong xách ra, để trên lề đường rồi lấy ra cùng lúc 2 xâu chìa khoá. Đúng lúc ấy, một ông thứ hai thấy tôi quỳ gối bên vệ đường nên hỏi:
Có chuyện gì vậy?
Chàng thanh niên đáp:
Cô ấy không nhớ đậu xe chổ nào trong nhà này.
Ông ấy lại hỏi them một câu y hệt như chàng thanh niên đã hỏi:
Xe cô ấy hiệu gì?
Cô ấy không nhớ ra.
Không nhớ làm sao tìm ra xe?
Tôi vội giải thích vì sợ cả 2 bỏ đi:
Chiếc xe đó hoặc là ngoài màu vàng trong màu đen, đồng hồ màu đỏ. Mà cũng có thể là một chiếc xe hơi lớn hơn, màu xanh nước biển, ghế bọc nỉ.

Cả hai điều lắc đầu, xách mấy cái túi lên rồi cùng tôi tiến vào nhà gữi xe. Trong khi chúng tôi đang lần mò tím khắp nơi 7 tầng lầu thì nhiều người hào hiệp khác cũng nhập bọn với chúng tôi. Thế lá mọi người quen nhau. Đến lúc tìm ra chiếc xe màu vàng có gắng bảng hiệu OFLO thì ai nấy đều như bạn thân lâu ngày. Phải chi tôi có thể gom họ vào một câu lạc bộ rồi làm chủ tịch luôn!

Tôi vội phóng xe về nhà, nôn nóng muốn kể cho nhà tôi mọi chi tiết về cuộc truy tìm ly kỳ trong nhà gữi xe. Tôi hào hứng  kể chuyện trong 15 phút với hy vọng nhà tôi sẽ xuýt xoa: “ sao trên đời có những người tuyệt vời thế, đã giúp đỡ cô vợ bé bỏng của anh? “
Nhưng không! Nhà tôi nghiêm mặt lắc đầu thở dài: “Anh thật ngượng khi lấy phải một cô vợ ngốc đến độ không nhớ được chổ đậu xe của mình.”

Từ đó tôi phát hiện ra là chỉ nên kể chuyện vui cho những người có óc thưởng thức tài hài hước của tôi.
Linh hồn của buổi liên hoan, hội họp
Người thuộc tính khí sôi nổi hoạt bát khao khát làm trung tâm của  sự chú ý, có đặc điểm muốn trò chuyện, kể chuyện trong đám đông. Những chuyện kể màu mè khiến họ trở thành linh hồn của các buổi họp đông người.

Khi tôi dạy môn nói chuyện trước công chúng ở trường trung học, thì em trai tôi là Ron học ở lớp tôi phụ trách. Trước khi đi dự liên hoan hoặc hội hộp, chúng tôi thường tập dượt qua trước khi vào cuộc. Tôi kể qua nội dung cho Ron nghe, còn Ron thêm thắt vài câu dẫn chuyện lẫn kết thúc. Thế là chúng tôi cương diễn một cách tự nhiên và dễ dàng khiến ai cũng thích thú. Khi mọi người biết tài pha trò của chúng tôi thì họ ân cần mời mọc, thậm chí chi tiền, để chúng tôi đến dự các buổi liên hoan của họ.

Một bài báo trên tờ Los Angeles Times có tựa “Thuê khách đến dự liên hoan” kể về những người có hài hước có tài lôi cuốn mà người ta có thể thuê đến để làm cho đám tiệc của mình thành công. Thật là một công việc thú vị cho người có tính khí sôi nổi hoạt bát: Được dự tiệc còn nhận thù lao.

Nếu bạn không kham nổi phí tổn thuê người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì hãy tập luyện vài người thân của mình rồi mời ít nhất 2 người trong số đó đem đến dự buổi liên hoan. Đừng xếp họ ngồi gần nhau mà cho 2 người ngồi 2 đầu bàn để họ khỏi chỉ lo tám nhau, kẻo những khách khác cảm thấy bị bỏ rơi. Hãy để họ giúp vui các khách khác với chứ!

Trí nhớ tốt về màu sắc
Trong khi người tính khí sôi nổi hoạt bát không có trí nhớ tốt đối với tên riêng, ngày tháng, địa điểm, sự việc thì họ lại có khả năng nhớ rất tốt các chi tiết liên quan đến màu sắc. Có thể họ không nhớ nổi nội dung của bài diễn thuyết nhưng nhớ rõ diễn giả mặc cái áo màu tím với một bầy công dưới mảnh trăng vàng nơi ngực áo. Có thể họ không nhớ nổi họ đi nhà thờ hoặc đến dự buổi hoà nhạc, nhưng họ sẽ tả lại cho bạn nghe chuyện cô nhạc trưởng quên mặc áo lót mà lại đứng ngay trước giàn đèn sân khấu nên khan giả đã thấy cô sơ sót trong ăn mặc.

Xưa nay tôi thường ít nhớ tên họ người khác nhưng tôi lại nhớ rất kỹ những chi tiết màu mè khác thí dụ nghề nghiệp của một người. Hồi Lauren con gái tôi ở tuổi thanh niên, nhiều bạn trai của nó thường đến nhà chơi. Tôi nghĩ ra mẹo vặt để nhớ chúng bằng cách nhớ tên riêng kèm với nghề nghiệp. tôi khởi đầu trò này với David. cậu ấy có họ dài ngoằn với chữ Z ở giữa (đến tận hôm nay tôi vẫn không phát âm được họ ấy), làm việc tại tiệm bán xe đạp nên tôi gọi là David “ xe đạp” để phân biệt được với David “Máy ảnh” là nhà nhiếp ảnh. Dee “Phi cơ” là phi công, còn Don “ hàng không” thì bạn có thể đoán ra. Bobbie “Cấp nước” làm việc cho một hang cấp nước. Ron “tín dụng” làm trong ngân hàng; và Jeff “thất nghiệp” thì đang tìm việc làm. Lauren kết hôn với Randy “tiền cổ” chuyên sưu tầm tiền cổ, và hiện nay Lauren cũng có một bộ sưu tập tiền của riêng mình.

Tôi cũng nhớ tên bạn của Marita theo cách đó. Marita có mấy người bạn là Jim “rau cải” vì làm cho một cửa hàng rau, Paul “cảnh sát” là nhân viên cảnh sát, Peter “sơn” làm chủ một công ty sơn, Manny “tiền” thì khá giàu có.

Chỉ có ngươi có tính khí sôi nổi hoạt bát có thể biến trí nhớ kém thành một truyền thống gia tộc.
Giàu cảm xúc và dễ dàng biểu lộ tình cảm (biểu cảm)

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người có thể lực tốt và rất nồng nhiệt. Họ có thoái quen ôm, hôn, vỗ yêu, vỗ vai bạn bè. Đối với họ những cữ chỉ này là tự nhiên. Khi gặp đám bạn bè, họ tiến đến gần với 2 tay giang rộng. Họ chẳng để ý đến mấy người có tính khí cầu toàn ưu tư đang rút lui vào góc nhà.

Con gái tôi Marita và tôi là người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Chúng tôi rất thích ôm nhau. Vì làm việc chung một phòng nên chúng tôi thường gặp nhau và thường xuyên chạm vào nhau. Ngày nọ marita đi ra ngoài ăng trưa với bạn rồi đi mua sắm ở cửa hiệu Harris, một cửa hiệu ở khu phố chúng tôi. đến xế tôi vào cửa hiệu đó và thấy Marita ờ quầy mỹ phẩm. theo phản ứng tự nhiên tôi gọi: Marita, mẹ nè! Cưng ơi! Nó chạy ù tới kêu to: a! mẹ yêu!” chúng tôi ôm hôn nhau ngay tại quầy hàng đó như bạn bè lâu ngày mới gặp. người bán hàng ngạc nhiên nhìn. Marita giải thích: “mẹ tôi đó.”

Bà ấy nói: “Tôi đoán vậy. hai mẹ con không gặp nhau bao lâu rồi?”
Marita và tôi cùng đáp: “Mới vài giờ thôi.”
Bà ấy ngạc nhiên: “Vậy mà tôi tường hai người xa nhau cả năm rồi chứ!”
người có tính sôi nổi hoạt bát không những bộc trực thẳng thắn, họ còn thường xuyên níu tay giữ người nghe, để có sự tiếp xúc và để ngươi nghe không bỏ đi giữa chừng. Không gì làm người có tính khí sôi nổi hoạt bát tổn thương cho bằng người nghe bỏ đi trước khi câu chuyện kết thúc.

Khéo ăn nói trước công chúng
Khi hiểu các loại cá tính khí con người thì bạn nên áp dụng ngay vào lãnh vực đời sống. vận dụng sự hiểu biết cách chính xác giúp chúng ta tránh được nhiều lỗi lầm và biết sắp đặt người khác vào vị trí thích hợp. Trên sàn diễn, người có tính khí sôi nổi hoạt bát bẩm sinh có tài diễn xuất và thu hút sự chú ý của quần chúng lẫn ống kích thu hình, quay phim. Khi buổi lien hoan bắt đầu tàn lụi thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát lại tang thêm sức sáng tạo và sôi động.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người xuất sắc trong các vai trò: Chủ nhà, chủ tiệc, tiếp tân, dẫn chương trình và chủ tịch câu lạc bộ. Họ có thể đánh thức nhiệt tình, thổi luồng sinh khí vào những trái tim u buồn nhất. Chỉ cần có một đám khan thính giả, người có tính khí sôi nổi hoạt bát liền thao thao bất tuyệt ngay.

Hồn nhiên
Phong cách của người có tính khí sôi nổi hoạt bát có vẻ hồn nhiên. Tính cách chân chất, hồn nhiên và đơn sơ như trẻ thơ của người có tính khí sôi nổi hoạt bát tồn tại mãi cho đến già. Thật ra họ không khờ dại hơn người thuộc các tính khí khác nhưng đôi khi có vẻ như họ chẳng khác gì người dại khờ.

Tôi có một người bạn tên là Patti là một thí dụ điển hình cho tính khí trên. Cô Patti có đôi mắt nâu tròn xoe. Đôi mắt ấy duuờng như mmở to tròn hơn nữa với cặp long mi giả dài cong vút. Lúc nào cô Patti cũng có vẻ như đang ngẩn ngơ đứng dưới mái hiên. Nghe bất cứ điều gì cô Patti cũng chớp chớp đôi mi giả và nói: “lạ nhỉ! Tôi chưa bao giờ nghĩ như vậy !”
Một hôm anh Fred hỏi tôi: “Bộ Patti chưa hề nghe bất cứ điều gì sao?” đối với người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì bất cứ ý tưởng nào cũng đều mới mẻ.

Nhiệt tình, diễn cảm
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người giàu cảm xúc và ưa thổ lộ, lạc quan và nhiệt tình với tất cả.
Bạn đề nghị việc gì họ làm ngay. Bạn tỏ ý muốn đi đâu thì họ đi liền. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát liên tục ngọ ngoạy, cử động, nhún nhảy, vung vẫy đôi tay. Tôi biết một vị linh mục nọ trong khi giảng đạo thường tỏ ra hào hứng đến mức một tay cầm kinh thánh, còn tay kia tự do vung vẫy, lại còn nhún nhảy, đá chân cho hùng hồn them.

Nếu lỡ đề tài ông rao giảng không thu hút bạn thì bạn thế nào bạn cũng bị lôi cuốn nhìn ông nhún nhảy và theo dõi các động tác đó xem ông có bị mất thăng bằng không.

Một thiếu nữ nhận định như sau về gia đình của mình mà tất cả mọi thành viên đều là người có tính sôi nổi hoạt bát: “Chúng tôi được trưởng dưỡng trong một ngôi nhà với bốn bức tường thấm đẫm cảm xúc.”
Connie, bạn tôi là chủ nhân của vài tiệm uốn tóc. Cô ấy cho biết cô cố tình thuê thợ uốn tóc có tính khí sôi nổi hoạt bát. Vì chỉ những người này mới có thể duy trì vẻ thích thú khi suốt ngày phải lắng nghe đám khách quen kể lể đủ thứ chuyện chắn ngắt. “Đến chiều, mấy tiệm làm tóc trở nên hết sức bề bộn, cuốn tóc rơi vãi khắp nơi. Mấy cô thợ phải mượn lược của nhau. Nhưng ngày nào họ cũng làm xong công việc nên tôi chỉ cần thuê them 1 bà giúp việc dọn dẹp, sắp xếp lại mỗi tối.”

Mỗi ý tưởng, mỗi lời nói của người có tính khí sôi nổi hoạt bát đều vượt quá mức bình thường. Cô Piggy đã phát biểu một câu lột tả chinh xác đặc tính của người có tính khí sôi nổi hoạt bát: “Nhiều bao nhiêu cũng chưa vừa.”

Hiếu kỳ
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn tìm hiểu và không muốn bỏ sót bất cứ sự việc nào. Trong các buổi lien hoan, nếu đang trò chuyện mà bổng nghe nhắc đến tên mình thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát lập tức ngưng giữa câu và quay qua hướng đó. Rất nhiều phen người có tính khí sôi nổi hoạt bát phản ứng tương tự như tiếng nói từ chiếc radio đang được vặn nút dò đài. Tiếng nói liên tục chuyển từ đài này sang đài nọ. Tâm trí người có tính khí sôi nổi hoạt bát cũng chuyển rất nhanh từ chuyện này sang chuyện khác, nhờ vậy mà họ không bỏ sót một việc gì.

Họ luôn muốn “biết tất tần tật mọi thứ”. Những điều bí mật khiến họ phát điên lên. Họ điều tra dọ hỏi về những món quà giáng sinh và tìm hiểu trước về những buổi họp mặt bất ngờ tặng quà cho bạn bè.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát còn muốn điều tra, tìm hiểu những việc mà họ chưa biết. Một bà nọ kể với tôi rằng có lần ngồi thợ lợp lại mái nhà, bà chợt nhận ra mình chưa biết cách làm việc này, thế là bà trèo lên. tưởng tượng xem đám thợ kinh ngạc biết chừng nào khi thấy bà xuất hiện và đang bò về phía ống khói. Họ năn nỉ bà mau leo xuống để khỏi té, nhưng bà bảo rằng bà muốn học cách lợp nhà. một bác thợ liền giúp bà bò tới ống khói để có thể ngồi xem.

Trong khi bà đang say sưa khoa chân múa tay hỏi han tới tấp, bỗng giật lùi mất thăng bằng lọt vào ống khói. Bà rú lên, đám thợ vội bò tới cứu bà. Phải bống người nắm 2 tay hai chân mới kéo bà lên nổi. Lưng bà chà vào vách ống khói, hai tay mang gang trắng bám đầy bồ hóng. Đám thợ dìu bà tới cái thanh, một người nói: “chưa đến giờ coi bà diễn nhân vật Mary Poppins đâu nhé!”

Tâm hồn trẻ trung
Lý do khiến người có tính khí sôi nổi hoạt bát cứ giữ mãi nét trẻ thơ vì họ vốn là những đứa trẻ rất đáng yêu. Họ được cha mẹ thầy cô yêu quý, nâng niu nên họ muoốn giữ mãi tình trạng trẻ thơ ấy. Một lý do nữa là họ không thật sự muốn trưởng thành. Trong khi người thuộc tính khí khác muốn mau chóng vượt qua thời thơ ấu thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát lại rất thích thế giới mộng mơ.

Các thiếu nữ muốn mình phải là cô bé lọ lem, còn thanh niên muốn mình mãi là hoàng tử. Hoàng tử trong truyện thì không bao giờ phải làm việc, chỉ cỡi con bạch mã phi qua cảnh mặt trời lặn, chứ có bao giờ hoàng tử lại đi xin việc làm. Tuổi tác mang lại trách nhiệm. người có tính khí sôi nổi hoạt bát bẩm sinh không thích bị ném vào đời sớm. Họ cố níu giữ thời thơ ấu được chừng nào hay chừng đó.

Xung phong nhận công việc – Hào hiệp giúp người
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất thích ra tay hào hiệp giúp người và muốn nổi tiếng nên họ tình nguyện nhận việc mà không nghĩ đến hậu quả. Trong một bữa tiệc tối nọ, cô Linda tỏ ý với cô Vonice về việc cần tìm một người giữ trẻ qua đêm cho năm đứa con của cô. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát Vonice nói: “Đừng lo Linda à! bọn mình sẽ tìm cho cậu một người.”

Gần đến ngày cần người giữ trẻ, cô Linda gọi điện cho Vonice hỏi thăm xem “bọn mình” đã tìm được người chưa mới biết cô Vonice đã đi nghỉ mát ở châu âu một tháng.

Đừng vội tin khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát xưng “ bọn mình” vì “bọn mình” có thể không nhớ đến việc đã hứa làm.
Một lần nọ, hai vợ chồng chúng tôi cùng giảng dạy về tính khí con người cho một nhóm thính giả ở New York. Tôi đề cập đến việc người tính khí sôi nổi hoạt bát thường tình nguyện làm nhưng không thực hiện trọn vẹn điều đã hứa. Tôi nói “chẳng hạn,nếu một người có tính khí sôi nổi hoạt bát xung phong pha cà phê cho cả lớp uống trong giờ giải lao tối nay, chúng ta có thể nghi ngại rằng cô ấy quên cắm điện vào bình.”

Lúc đó một côdễ thương với đôi mắt sáng ngời ngồi ở hang ghế la lên, rồi chạy ra hành lang biến vào bếp. Cô ấy là người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Cô xung phong nấu cà phê nhưng quên cắm điện vào bình, cho nên đến giờ giải lao chúng tôi chẳng có cà phê để uống. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất thích và thật tâm xung phong làm việc, nhưng nếu muốn uống cà phê thì tốt hơn bạn nên đích thân cắm điện vào bình.

Sáng tạo phong phú
Đầu óc người có tính khí sôi nổi hoạt bát lúc nào cũng nghĩ ra những ý tưởng mới lạ, sôi động. Thách thức mới mẻ xuất hiện hằng ngày khiến ngươi có tính khí sôi nổi hoạt bát đối phó bằng cách nảy sinh những ý tưởng sang tạo. Khi ban điều hành họp chuẩn bị cho một chương trình đặc biệt nào đó, chính người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người có sang kiến trang trí phòng ốc, đề nghị chủ đề độc đáo, hấp dẫn.

Khi còn học lớp hai, Lauren con gái tôi nói với cô giáo chủ nhiệm rằng: “Mẹ con thường chế ra những món đồ đặc biệt nào đó cho các buổi lien hoan.” Cô giáo ấy liền mời tôi làm hội trưởng hội phụ huynh của lớp. Nhiệm vụ đầu tiên của tôi là tổ chức lễ hội hallowen. Lauren nhắc nhiều lần là nó đã quả quyết với cô giáo rằng tôi sẽ tạo ra một điều gì đó thật sự độc đáo khác lạ.

Niềm tin của con đánh thức tinh thần sáng tạo nơi tôi. Tôi bắt đầu hoạch định một lễ hội Hallowen “không bao giờ quên” cho học trò lớp hai. Lauren chê loại nước uống Kool-aid và Styrofoam do các bà mẹ thường mang đến nên tôi chuẩn bị cho lũ trẻ uống nước cốt cam đựng trong một thố thuỷ tinh lớn, các ly thuỷ tinh nhỏ xếp xung quanh. Khi mường tượng cảnh nàytôi nghĩ ra một vòng nước đá dày có cắm nhiều kẹo hình trái bí nổi trên mặt thố.

Vào ngày lễ hội, tôi đến tiệm bánh lấy mớ bánh gatô nhỏ có gắn hình con mèo đen xinh xinh, khăn ăn đặc biệt dành riêng cho lễ hội Halowen và mũ dạ hội cho mỗi đứa trẻ. Tôi làm khoảng 10 lít nước cốt cam tươi đựng trong một xô nhựa không đậy nắp, rồi thả vào một vòng nước đá cho nổi lềnh bềnh. Tôi đặt mớ bánh gatô trên sàn xe phía sau, còn xô nước cam thì đặt bên kia.

Là người có tính khí sôi nổi hoạt bát, tất nhiên tôi bị trễ giờ. Vì vậy tôi khoác vội áo dài màu cam vào rồi vội vã lui xe xuống con dốc trước nhà. Khi vừa quay xe vào đường chính, một chiếc xe phóng ngang, tôi đạp thắng gấp. Tôi nghe một tiếng gì như tiếng song vỗ bờ. Thế là tôi hiểu buổi lễ hội coi như tiêu tan. Tôi lo ngại ngoái nhìn về phía sau thì thấy sàn xe giống như một biển nước cam, hai mươi tám con mèo đen ngồi trên hai mươi tám cái bánh đang lềnh bềnh như cố bơi để không chết chìm.

Đương nhiên tôi đến trể, mình mẩy lấm lem mang theo mấy gói Kool-aid và một hộp bánh cuốn vani, tay trái đeo vòng nước đá. Lauren khóc suốt buổi đó, còn tôi thì không bao giờ được mời làm hội trưởng hội phu huynh của lớp nữa.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn luôn nghĩ ra những việc đầy sang tạo và phong phú, nhưng họ cần bạn bè giúp họ thực hiện những việc đó.

Lôi cuốn người khác vào việc - Truyền hứng khởi cho người khác cùng tham gia
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát vốn dạt dào năng lực và nhiệt tình nên thu hút và gây cảm hứng cho người khác. Có lần ông Harry Truman nói rằng năng lực lãnh đạo chính là khả năng gây cảm hứng cho người khác và khiến họ thích thú thực hiện công tác. Lời nhận xét nàytóm lược đặc điểm của người có tính khí sôi nổi hoạt bát và cách lãnh đạo tinh tế của họ.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bác làm việc hiệu quả nhờ đề xuất ý tưởng rồi thu hút người khác thực hiện các ý tưởng đó để có kết quả. Khi hiểu chính mình thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát nhận ra rằng họ chỉ là ngươi khởi xướng nên rất cần bạn bè thực hiện và hoàn tất công việc.

Chính khách tính khí sôi nổi hoạt bát có tài tạo lòng tin nơi các cộng sự của mình rồi thúc đẩy họ hành động. Người tính khí sôi nổi hoạt bát thật sự tinh tế có thể khiến người khác tình nguyện phụ giúp không công cho họ.

Em Ron của tôi vốn là người tính khí sôi nổi hoạt bát từ hồi còn nhỏ. Tôi nhận ra khả năng truyền hứng khởi là lôi cuốn người khác của cậu ấy từ rất lâu trước khi tôi hiểu biết về tính khí sôi nổi hoạt bát. Ron tận dụng sự nhanh trí cùng sức thu hút của mình khởi xướng và lôi cuốn người khác vào những hoạt động mới lạ đầy sang tạo nhưng đôi khi tránh né nhiệm vụ.

Trong thời chiến tranh triều tiên, Ron gia nhập quân đội và được phái ra nước ngoài trên một con tàu. Buổi tối đầu tiên rời khỏi San Francisco, cậu ấy nghe thông báo: “sáng sớm mai tất cả binh sĩ tập hợp trên boong tàu để nhận nhiệm vụ trong suốt cuộc hành trình.” Vì người có tính khí sôi nổi hoạt bát tìm mọi cách tránh né làm việc nên Ron nghĩ ra một kế hoạch để khỏi phải chùi sàn tàu.

Sáng hôm sau khi đoàn quân tập họp lại, Ron cầm tấm bìa hồ sơ, giấy và bút đến đứng cạnh viên trung sĩ đang ra lệnh. Khi viên trung sĩ đọc tên và phân công nhiệm vụ: “10 anh này chùi toa lét, 20 anh này đi cạo sơn…” thì Ron lo ghi chép và nói đốc them vào. Sau khi tất cả mọi người đều đã theo từng toán đi làm việc, chỉ còn một mình Ron đứng bên cạnh viên trung sĩ.

Trầm ngâm giây lát, viên trung sĩ hỏi: “Giao cho cậu việc gì đây? ” Ron lập tức trả lời với giọng chắc nịch: “Tôi có trách nhiệm tổ chức buổi biểu diễn văn nghệ.”
Viên trung sĩ ngạc nhiên nói:
“Tôi không nghe nói có buổi biểu diễn nào cả.”

Ron nói quả quyết:
“Dạ có đấy chứ, thưa sếp. Vào buổi tối trước ngày cập bến, chúng ta sẽ có một buổi biểu diễn hấp dẫn. Tôi phải dành trọn thời gian trong cuộc hành trình này lo dàn dựng cho buổi biểu diễn ấy. Thưa sếp, vừa rồi sếp bố trí công việc thật hợp lý và đầy đủ đấy, sếp ạ. Xin phép sếp tôi đi.”

Với những lời lẽ quả quyết ấy, Ron nghỉ ngơi thư giản hai tuần lễ, tự do thực hiện ý tưởng sáng tạo của mình. Ron đến hỏi han từng người đang làm nhiệm vụ xem họ có tài năng gì. Và thật kỳ lạ! có người chưa hề biểu diễn nay lại trở thành ca sĩ trong cuộc hành trình này. Ron tổng hợp được một danh sách dài những người sẵn sang biểu diễn trong đểm văn nghệ do chính cậu ấy tổ chức.

Vào buổi chiều cuối, Ron tập họp tất cả các người ấy lại để tổng duyệt. Anh vận dụng tài ăn nói khôi hài của mình để lien kết mọi người lại với nhau. Đêm đó tất cả đều tham gia buổi biểu diễn rất vui vẻ. Chẳng người nào nghi ngờ về nhiệm vụ tự bịa ra của Ron và buổi biểu diễn đã mang lại một bầu không khí vui nhộn cho cuộc hành trình buồn tẻ.

Vài tuần sau, Ron nhận được bằng khen của chính phủ khen tặng anh là người có công nâng cao tinh thần của binh đoàn.
Chỉ có người có tính khí sôi nổi hoạt bát mới có thể ở không một hai tuần và lại là người duy nhất nhận được bằng khen.

Kết bạn dễ dàng
Đối với người có tính khí sôi nổi hoạt bát, không ai là người lạ, chỉ cần chào một tiếng là thành bạn bè rồi. Trong khi những người khác còn do dự hoặc rút lui thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát bắt chuyện ngay với bất cứ ai chịu trò chuyện.

Khi xếp hàng ở quầy tính tiền trong siêu thị, tôi luôn bắt chuyện với người đứng gần. Chỉ cần nhìn túi xách của người đó là tôi có thể tìm được lạc điểm để trò chuyện với họ.

Một hôm tôi đứng xếp hàng với cậu con trai ở tuổi thiếu niên vốn là người có tính khí cầu toàn ưu tư. Tôi để ý thấy một bà đứng trước tôi xách cái giỏ đựng đầy bánh mì. Thấy hơi khác thường, tôi mới hỏi vì sao bà ấy mua nhiều bánh mì thế. Bà cho biết bà được phân công mua bánh mì cho bữa ăn tối nay tại nhà thờ. Tôi lại hỏi bà đi nhà thờ nào, và chẳng mấy chốc hai chúng tôi đã nói chuyện thân thiết về niềm tin. Tôi cảm thấy cuộc trò chuyện vừa qua rất bổ ích và khi chia tay tôi có cảm tưởng như chúng tôi đã là bạn bè từ lâu. Khi ra xe, con trai tôi, Freddy cằn nhằn: “Đi siêu thị với mẹ mắc cỡ quá!”

Tôi tròn mắt ngơ ngác hỏi: “Sao con lại mắc cỡ ?”
“Một người lạ mua bánh mì thì việc gì đến mẹ mà mẹ hỏi sao bà ấy mua nhiều bánh mì thế? Con không đi siêu thị với mẹ nữa đâu.”
Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát xem tính thân thiện dễ kết bạn của mình là một tính tốt thì người thuộc tính khí khác chưa chắc tán đồng.

Một tối nọ, vợ chồng tôi đi ăn tiệm với hai vợ chồng người bạn. Tôi rời bàn đi vào toa lét. Trong lúc rửa tay, tôi chợt thấy một cô ngồi lẻ loi trên bang ghế nhựa. Tôi hỏi ngay: “có chuyện gì mà buồn thế?”

Cô ấy thở dài rồi sụt sịt khóc, nên tôi bước đến ngồi xuống bên cạnh. Cô vợ mới cưới này vừa có mâu thuẩn với chồng. Tôi phân tích vấn đề, bày cô ấy cách xin lỗi, rồi tiễn cô trở lại bàn với chồng. Khi tôi quay về bàn ăn, nhà tôi hỏi sai đi lâu vậy. Tôi kể lại chuyện làm quen với một cô Đang cần giúp đỡ. Cô bạn ngồi với chúng tôi nhìn tôi đầy kinh ngạc và nói: “Làm quen với người lạ như vậy không nguy hiểm sao?”
Đối với người thuộc tính khí khác, làm quen với người lạ có thể là nguy hiểm, nhưng với người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì dễ dàng kết bạn ở bất cứ nơi nào, ngay cả nơi rửa tay trong tiệm ăn.

Lộ vẻ phấn chấn, phấn khởi
Vì người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn luôn thực hiện mọi việc với nhiệt tình nên dường như họ có cuộc sống sôi động hơn những người khác. Chẳng phải vì họ làm những chuyện khác thường mà vì lối nói cường điệu, hấp dẫn khi kể lại khiến mọi tình tiết them sôi động hơn thực tế.

Một ông nọ có tính khí sôi nổi hoạt bát ngồi gần tôi trong một chuyến bay. Ông luôn miệng kể về đám minh tinh màn bạc Hollywood, tạo ấn tượng rằng ông rất thân thiết với giới tài tử.

“Joan Crawford đúng là một cô nương. Sự trống vắng mà cô ấy để lại trong thành phố lớn biết bao. Khi Susan Hayward qua đời, cả Hollywood kể như cũng chết theo. Lần cuối ở trong phi trường với cô ấy, tôi thấy cô ấy thật đẹp. Tôi quan sát cô khắp nơi trong phi trường và không rời mắt khỏi mái tóc đỏ lộng lẫy của cô. Cô ấy đi đứng chẳng khác gì một nữ hoàng. Tới khi nào chúng ta mất Bette David, coi như chúng ta mất tất cả!” ông ta nói huyên thuyên như thế.

Khi ông ta dừng lại để thở, tôi hỏi ông có phải là nhà sản xuất phim ở Hollywood không. Ông trả lời: “Chà! ước gì tôi làm được việc đó! Nhưng tôi có cơ hội nhìn thấy rất nhiều minh tinh màn bạc vì tôi là nhân viên tại quầy của hãng American Airline.”
 
Một người làm việc tại quầy của hãng máy bay chỉ thỉnh thoảng mới thấy các minh tinh mà đã dám đưa ra những nhận xét hết sức sinh động về các minh tinh Hollywood. Chỉ người có tính khí sôi nổi hoạt bát mới làm như thế.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát làm việc gì cũng rất hào hứng khiến người khác cảm thấy muốn đươc như họ, mặc dù trong thực tế, có thể họ chẳng biết gì hơn ai. Người tính khí sôi nổi hoạt bát có năng lực vô thức để biến một việc làm bình thường thành một sự kiện chính yếu.

Một chiều nọ, khi cả gia đình đang tụ họp trong phòng khách nhà của Lauren, con gái tôi. Marita quyết định làm món bắp nổ. Marita bật dậy đi vào bếp. Randy con của Lauren, mới 4 tuổi lon ton đi theo. Chừng 10 phút sau bé Randy chạy ào vào phòng khách, mắt trợn tròn giống như đèn pha.

“Xuống xem bắp nổ bắn ra khắp nơi kìa.”
Chúng tôi vội chạy vào bếp thì thấy bắp nổ từ nồi bắn ra vèo vèo như đạn bay. Chúng tôi vội lấy bát hứng bắp khi nó bay ngang qua. Marita đã đổ quá nhiều bắp vào nồi, bật nút điện rồi bỏ đi vào phòng tắm, bỏ mặc cho Randy trông chừng. Sơ sót này trở thành trò náo nhiệt vì chúng tôi đều chạy loanh quanh để hứng bắp nổ. Còn bé Randy thì nghĩ rằng bắp nổ theo kiểu dì Marita làm mới thật sự là bắp nổ.

Chương 4
Tính khí cầu toàn ưu tư
Cùng người có Tính khí cầu toàn ưu tư trù liệu tổ chức!
Thế giới này cần người có Tính khí cầu toàn ưu tư biết bao!
Có cái nhìn sâu sắc vào tâm điểm của cuộc sống.
Có khiếu nghệ thuật để thưởng thức vẻ đẹp của thế giới.
Có tài chế tạo kiệt tác từ những vật không đáng giá.
Có khả năng phân tích và tìm ra giải pháp thoả đáng.
Có khả năng quan sát tinh tường tỉ mỉ trong khi người khác chẳng thấy gì cả.
Làm việc gì cũng làm đến nơi đến chốn.
Có phương châm: Việc đáng làm phải làm cho tốt.
Có nguyên tắc “Xử lý mọi việc cách hợp lý, thứ tự”

Khi chưa hiểu các loại tính khí con người, tôi chẳng hề thông cảm với những người khác tính khí với tôi. Tôi muốn có một lối sống vô tư vui vẻ trong cuộc đời, vì quá chú tâm đến bản thân nên tôi không phát hiện được nhược điểm của mình và không thấy mình cần giúp đỡ. Sau khi biết phân tích chính mình, tôi lại bắt đầu nhận ra rằng dù không có vẻ giỏi giang nhưng tôi lại là người làm việc không đến nơi đến chốn.

Tôi bắt đầu đánh giá cao sự thâm trầm sâu sắc cùng tính nhạy cảm có tổ chức và khả năng sắp xếp của nhà tôi. Tôi nhận ra tôi rất cần người bạn đời có tính khí cầu toàn ưu tư và chân tình như nhà tôi lẫn cần bạn bè cùng tính khí đó, là những người có thể phát hiện nhiều điều tiềm ẩn trong cuộc sống để giúp tôi.

Người có tính khí cầu toàn ưu tư ngay từ nhỏ đã lộ vẻ trầm tư. Các bé có tính khí cầu toàn ưu tư trầm lặng, ít đòi hỏi và rất thích ở một mình. Các em này thường theo đúng những điều đã vạch sẵn và tỏ ra rất hợp ý với phụ huynh nào sống có nề nếp. Các em không ưa tiếng ồn và sự xáo trộn, cũng không thích bị dẫn đi lung tung khắp nơi khiến thói quen sinh hoạt bị đảo lộn.

Khi nhận bé Freddy làm con nuôi, chúng tôi chẳng biết tí gì về các loại tính khí con người nên không nhận ra bé có tính khí cầu toàn ưu tư. Nhân viên xã hội cho biết bé Freddy rất lặng lẽ, ít nói, ít cười. Khi mới ba tháng tuổi, lúc nào bé cũng có vẻ như như đang quan sát người qua lại. Những tích cách đó tồn tại trong Freddy suốt đời. Đến tuổi thiếu niên, Freddy tỏ ra nghiêm chỉnh, đáng tin cậy và thường bực bội trước tính xốc nổi của chị Marita.

Đối với Freddy đời sống chẳng có gì là lý thú, bình minh cũng chẳng có gì hấp dẫn. Freddy thuộc loại người hướng nội, ưu nghĩ ngợi phân tích. Dù sống trong gia đình nặng tính hướng ngoại, tính khí của Freddy vẫn không thay đổi.

Khi trưởng thành người có tính khí cầu toàn ưu tư ưa suy tư, có thể trở thành nhà tư tưởng. Họ rất nghiêm túc chặt chẽ với mục tiêu, rất chú trọng đến trật tự và ngăn nắp, biết thưởng thức cái đẹp và tán thưởng trí thông minh. Họ không vội lao tới tìm niềm vui và sự phấn khích nhưng lại nghĩ ngợi, tính toán sắp xếp chương trình tốt nhất cho đời sống của mình.

Nếu không có ít nhiều tính khí cầu toàn ưu tư, chúng ta sẽ không quan tâm đến thi ca, nghệ thuật, văn chương, triết học, âm nhạc. Chúng ta sẽ coi nhẹ văn hoá, sự tao nhã, sự tinh tế cùng những năng khiếu tiềm ẩn trong con người mình. Xã hội sẽ thiếu hụt kiến trúc sư, khoa học gia, nhà phát minh và trở nên mất quân bình.

Người có tính khí cầu toàn ưu tư là tâm hồn, tâm trí, tinh thần và con tim của nhân loại. Thế giới này cần người có tính khí cầu toàn ưu tư biết bao!

Suy nghĩ chu đáo, sâu sắc, giỏi phân tích
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người hướng ngoại. Người có tính khí cầu toàn ưu tư là người hướng nội. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát ưa nói, thứ gì cũng bộc bạch ra ngoài, ruột để ngoài da. Người có tính khí cầu toàn ưu tư sâu sắc, trầm lặng và ưa suy tư. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát nhìn đời qua lăng kính màu hồng.

Người có tính khí cầu toàn ưu tư bẩm sinh là bi quan, họ có thể thấy vấn đề khi sự việc chưa xẩy ra, họ tính toán kỹ càng trước khi xây dựng. Người có tính khí cầu toàn ưu tư luôn luôn muốn nắm được trọng tâm sự việc. Họ không dừng lại với những biểu hiện bề ngoài mà còn muốn tìm hiểu kỹ sự thật bên trong vấn đề.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát thiên về ăn nói, người có tính khí linh hoạt hùng lực thiên về hành động, người có tính khí thanh thản trần tĩnh thiên về quan sát, người có tính khí cầu toàn ưu tư thiên về suy tư, trù liệu, sáng tạo, phát minh.

Người có tính khí cầu toàn ưu tư có khuynh hướng bằng lòng với những sinh hoạt buồn tẻ hằng ngày nếu họ thấy được kết quả trong tương lai. Trẻ có tính khí cầu toàn ưu tư có thể ngồi hàng giờ trước đàn Piano tập luyện hợp âm cơ bản cho đến khi thành thạo. Còn trẻ có tính khí sôi nổi hoạt bát sẽ đàn lướt qua bản nhạc cần tập hai lần rồi đậy đàn chạy vù đi chơi.

Hoạt động của tâm trí rất quan trọng đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư và họ bắt đầu quan sát cuộc sống xung quanh ngay từ trong nôi. Trẻ có tính khí cầu toàn ưu tư cần những đồ chơi kích thích óc tìm hiểu, thích tự tay mày mò, tìm ra cách giải quyết tốt, nghĩ ra những cách chơi sáng tạo.

Ở trường học, học sinh có tính khí toàn cầu ưu tư thích thú với các bài thi học kỳ và các đề tài nghiên cứu. Chúng thích làm việc một mình hơn vì cho rằng thảo luận chỉ làm chậm việc học.

Chúng thích những đề tài chưa ai thích nghiên cứu. chúng rất hợp với những thầy cô giỏi tổ chức và biết sắp xếp thì giờ sinh hoạt cách hợp lý.

Hồi còn bé, nhà tôi là người duy nhất trong gia đình thích rửa chén. Mỗi lần rửa chén anh thường tìm phương pháp rửa tốt hơn. Khi tôi mới quen nhà tôi, anh đang được đào tạo để làm quản lý cho tập đoàn nhà hàng Stouffer ở thành phố New York;

Anh vận dụng cách hiệu quả kỹ năng phân tích của mình. Anh vẫn thích rửa chén và là người duy nhất trong nhóm muốn nhận việc huấn luyện rửa chén. Đến giờ ăn trưa, anh ấy thích vào phòng rửa chén đang náo nhiệt hổn loạn, rồi ra tay sắp xếp lại cho trật tự, chỉ dẫn nhân viên rửa chén làm việc cho hữu hiệu.

Nhưng đôi khi nhà tôi vận dụng những kỹ năng này cách quá đáng. Hồi mới cưới, lần nọ anh ấy quan sát tôi rửa chén rồi phê bình: “Em làm hàng tá động tác thừa.” có lẽ đúng là tôi làm nhiều động tác thừa nhưng chắc chắn tôi không muốn bị phê bình như thế.

Một trong những tài năng của nhà tôi được tập đoàn Stouffer thích nhất là năng lực phân tích các vấn đề của nhà hàng rồi giải quyết một cách êm thắm không chút ồn ào. Là một nhân viên quản trị trẻ tuổi với nhiều tham vọng, anh thường tự hào rằng anh chỉ cần đứng đầu phòng ăn là có thể nhìn thấy nơ con bướm của một nhân viên phục vụ bàn bị lệch, một bức tranh bị nghiêng, một bộ lọ muối tiêu đặt không đúng giữa bàn, một cái ghế đặt chưa sát bàn. Rồi khi về nhà anh ấy cũng đảo mắt nhìn theo kiểu đó - chắc bạn biết phần kết rồi.

Người có tính khí cầu toàn ưu tư thường chọn công việc hoặc nghề nghiệp có thể vận dụng lẫn phát huy kỹ năng và được mọi người tán thưởng. Họ phân tích, giải thích các vấn đề trong đời sống và trở nên chuyên gia cố vấn. Suy nghĩ chu đáo, sâu sắc, giỏi phân tích là những ưu điểm của người có tính khí cầu toàn ưu tư.

Nhưng nếu vận dụng các ưu điểm đó cách thái quá khiến người có tính khí cầu toàn ưu tư suy nghĩ liên miên về các vấn đề và thường đánh giá thành tích của người khác. Nhiều người có thể hồi hộp mất bình tĩnh khi thấy người có tính khí cầu toàn ưu tư đang quan sát và theo dõi mình.

Nghiêm túc – Có mục đích
Người  có tính khí cầu toàn ưu tư là những người nghiêm túc, sống có mục đích lâu dài. Họ chỉ muốn làm những công việc hướng đến mục tiêu bền vững. Đáng tiếc, người có tính khí cầu toàn ưu tư thường kết hôn với người ưa trò vui nhộn vặt vãnh, người có tính khí cầu toàn ưu tư tỏ ra chán ngấy mấy thú vui tạm thời trong khi người bạn đời của họ lại rất thích thú.

Hồi Lauren, con gái tôi mới kết hôn, hai mẹ con tôi thường đi coi nhà để mua. Chúng tôi thực tình không quan tâm đến việc có tìm được ngôi nhà nào vừa ý không mà chỉ thích thú khi đi xem nhà. Ngôi nhà nào cũng có vài chổ không vừa ý. Đến xế chiều, tôi nhịn hết nổi phải tìm nhà tôi để kể cho anh nghe về mấy ngôi nhà khủng khiếp vừa xem qua.

Tôi ào vào phòng làm việc của anh, ngồi phịch xuống rồi kể lể đủ thứ chuyện màu mè trong ngày. Đang say xưa mô tả mọi chi tiết, nhà tôi chợt hỏi một câu thằng vào trọng tâm vấn đề khiến tôi cụt hứng, ngưng ngay chuyện tầm phào: “Lauren có tìm được nhà ưng ý không? ” tôi không muốn trả lời câu đó vì biết rõ sau đó không còn kể lể gì được nữa.

“Ơ…”
“Có nhà nào ưng ý không?”
“Không, nhưng…”
“Đã không rồi còn nhưng gì nữa, Anh bận rộn cả ngày rồi không có thời gian nghe kể lể dông dài về mấy ngôi nhà bị mẹ con em chê không muốn mua đâu.”

Tôi quay về nhà nhận thức rằng người có tính khí cầu toàn ưu tư không cần nghe chuyện tầm phào cả tiếng đồng hồ trong khi công việc của mẹ con tôi chưa có kết quả.

Thiên tài trí tuệ

Triết gia Aristotle nhận định: Tất cả thiên tài đều là những người thuộc tính khí cầu toàn ưu tư. Thong thường văn nghệ sĩ, nhạc sĩ điều là người có tính khícầu toàn ưu tư. Vì họ sinh ra đã có sẵn hạt giống thiên tài. Nếu được vun trồng trưởng dưỡng đúng mức họ sẽ trở thành những con người xuất chúng. Ông Michelangelo chắc chắn là người có tính khí cầu toàn ưu tư dù ông không còn sống để đánh dấu vào bảng xác định tính khí ở trên.

Trước khi tạc các tượng nổi tiếng như ông Mô se vua David và tượng Pieta ( tượng bà Mary, mẹ Chúa Gie-xu đỡ thi hài của Chúa nơi tay), ông Michlangole đã nghiên cứu kỹ càng hơn các nhà điêu khắc đương thời, nên tác phẩm của ông đuợc bảo tồn và quý trọng đến ngày nay.

Nếu nổi hứng tạc tượng, chắc tôi sẽ gồng mình đục đẽo khối đá, vội vạt bỏ tất cả những chỗ dư thừa bao quanh hình hài Davit. rồi may ra tác phẩm của tôi được dùng tạm thời lấp chổ trống mặt trước bưu điện Point Mugu. Nhưng tượng Pieta mãi đến ngày nay vẫn được dùng tô điểm cho đại giáo đường thánh Peter và Basilaca.

Ông Michelangole cũng là kiến trúc sư, thi sĩ và hoạ sĩ nổi danh. Nổi tiếng nhất là bức hoạ trên trần nhà thờ Sistine ở toà thánh Vatican, La Mã.

Ông bỏ ra 4 năm trời ròng rã (108-15120 nằm ngửa ở độ cao trên 20m để vẽ và hoàn thành chin cảnh trong sách sáng thế ký.

Giả sử ông Michelangole là người có tính khí sôi nổi hoạt bát, tưởng tượng xem điều gì có thể xẩy ra? chắc ông ấy không có kế hoạch chương trình gì cả mà khởi sự vẽ bất cứ hình ảnh nào ông nghĩ đến một góc trần nào đó. Rồi khi vừa leo hết giàn giáo, chợt nhận ra quên cầm theo sơn màu đỏ, thế là ông lại leo xuống. Sau vài ngày đơn thương độc mã, ông ấy bổng mất hứng thú liền bỏ ngang, mặc kệ cho ông A-Dam thân trần, một chiếc lá vả cũng không có.

Nhưng ông Michelangelo là người có tính khí cầu toàn ưu tư. Ngày nay ông được xem làm một trong các thiên tài sáng tạo vĩ đại nhất mọi thời đại.

Vậy nếu bạn là người có tính khí cầu toàn ưu tư, bạn đã tận lực phát huy tài năng bẩm sinh của mình chưa?
Có tài năng và sáng tạo

Trong số những người thuộc các loại tính khí, người có tính khí cầu toàn ưu tư có nhiều tài năng và giàu óc sang tạo nhất. Họ có tài về nghệ thuật, âm nhạc, triết học, thi ca, văn chương. Họ mến phục người tài ba, ngưỡng mộ thiên tài và giàu lòng trắc ẩn, gặp chuyện thương tâm là xúc động đến rơi lệ.
 
Họ thán phục các vĩ nhân, rung động trước cảnh đẹp thiên nhiên. Họ chìm đắm trong những bản nhạc giao hưởng, nhạc càng trầm hùng họ càng say mê. Người càng nặng tính khí cầu toàn ưu tư càng thích thưởng thức âm thanh nổi. Trong một buổi thảo luận, chúng tôi chia mọi người tham gia theo từng nhóm tính khí.
 
Nhà tôi muốn biết số người có khiếu âm nhạc trong nhóm cầu toàn ưu tư nên nhờ ông chủ toạ đếm và báo lại. Khi trở lại, ông ấy nói:
“Vấn đề đầu tiên là chúng tôi phải định nghĩa rõ cụm từ ‘khiếu âm nhạc’. Một số người cho rằng cụm tư đó nghĩa là có tài năng âm nhạc. Số người khác cho rằng nên bao gồm luôn những người yêu thích âm nhạc. Chúng tôi phân tích chuyện này một lát lâu rồi quyết định đếm số cả nhóm: Nhóm có tài âm nhạc và nhóm yêu thích âm nhạc.
 
Mười tám người giơ tay lên khi tôi hỏi: ‘Ai yêu thích âm nhạc?’ Tôi đang ghi con số này ra giấy thì một thanh niên chợt thắc mắc: ‘Thưa ông, âm nhạc cổ điển hay hiện đại?’ vì cớ 9 người mười ý nên tôi đành đếm số 2 nhóm: nhóm yêu thích nhạc cổ điển nhóm yêu thích nhạc hiện đại.

Sau đó tôi quay sang nhóm kia và hỏi xem có bao nhiêu người có tài âm nhạc. 15 người giơ tay lên. Ngay lập tức một bà hỏi: ‘có tính luôn những người hồi trước từng chơi một nhạc cụ không? hồi còn ở trung học tôi chơi kèn Clarinet.’
 
Thế là cuộc thảo luận nổ ra. Vừa khi chúng tôi quyết định đếm số của 2 nhóm: nhóm người từng chơi và nhóm đang chơi nhạc cụ thì một ông hỏi: ‘nếu ngày mai bắt đầu học đàn piano thì tính sao?’ Đúng lúc ấy chuông báo hết giờ. Tôi phải từ chức thôi !!!”
 
Nếu giao việc này cho người thuộc tính sôi nổi hoạt bát, có thể họ quên ngay câu cần hỏi. Nếu ông chủ toạ thuộc tính linh hoạt hùng lực, ông ta sẽ hỏi: “Bao nhiêu bạn trong nhóm này có tài âm nhạc?” và ông sẽ lẹ làng đếm số tay đưa lên.
 
Còn ông chủ toạ thuộc tính khí thanh thản trầm tỉnh sẽ trả lời “Nào có quan trọng gì đâu!” nếu nhóm người có tính khí cầu toàn ưu tư thắc mắc. Chỉ có những người có tính khí cầu toàn ưu tư mới dành 15 phút để định nghĩa âm nhạc dẫn đến báo cáo gồm 5 điểm.

Ưa thích dùng biễu đồ, đồ thị, số liệu, bảng liệt kê
Đôi khi chúng ta cũng lập biễu đồ, bảng liệt kê nhưng đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư thì bảng liệt kê, biểu đồ, đồ thị, số liệu là một phần quan trọng trong đời sống. Người có tính khí cầu toàn ưu tư suy nghĩ, tính toán chặt chẽ đến mức chỉ nhìn thấy các số liệu trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát lại nhìn thấy con người. Họ suy xét tổng thể sự việc, còn người có tính khí sôi nổi hoạt bát lại suy xét từng sự kiện.
 
Có lần cô Vivian tâm sự với tôi rằng cô ta rất ưa thích biểu đồ, đồ thị. Cô nghĩ mọi người cũng thích nếu họ hiểu biết chút ít về các thứ ấy. Cô dành nhiều thời gian giải thích công dụng của các thứ ấy cho người khác, và cô thật không sao hiểu nổi có vài người lại tỏ ra chẳng thích thú gì. Sau khi biết về các loại tính khí con người cô vỡ lẽ vì sao đối với biễu đồ cực hay, đồ thị cực đẹp như thế mà 3 phần 4 nhân loại không mảy may thích thú.
 
Đối với mọi người, nếu làm việc có tổ chức thì họ sẽ đạt được thành quả cao hơn. Riêng đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư thì kiểu làm việc này là cơ bản và thiết yếu cho đời sống. Nhà tôi luôn mang trong túi áo sơ mi 1 xấp thẻ kích cỡ 7x10 cm để theo dõi tiến trình làm việc. Những tấm thẻ ấy luôn được cập nhật.
 
Anh ấy gạch bỏ từng việc đã giải quyết xong. Anh luôn có sáu cây bút đủ các màu trong túi xơ mi, lại giắt thêm vào áo khoác 3 cây bút chì và một cây bút có đèn để viết trong bóng tối. Đọc thực đơn trong các nhà hàng khi thiếu ánh sáng hoặc soi tìm đồ đánh rơi trong rạp hát tối tăm. Túi quần trước bên phải luôn luôn có tiền lẻ và con dao xếp, còn trong túi bên trái là cái cắt móng tay. Khăn tay thì ở túi sau bên phải, ví tiền thì ở trong túi sau bên trái. Buổi sáng khi rời nhà, nhà tôi đã chuẩn bị sẵn sàng như vậy dù túi áo quần hơi căng phồng.
 
Cô bạn Barbara ở Detroit kể với tôi rằng cô đã đạo diễn đám cưới của con gái tại nhà riêng cách hoàn hảo. Cô dành hàng mấy tháng trời soạn thảo toàn bộ vở diễn rồi đánh máy in ra từng lời chỉ dẫn cho mỗi thành viên trong gia đình cùng giải thích nhiệm vụ riêng của từng người. Cô ấy dán kín nút chuông điện để không ai bấm chuông, và dán tờ giấy có dòng chữ: “đang cử hành hôn lễ” nơi cửa ra vào.
 
Cô tắt điện thoại, dán thời gian biểu chi tiết cho ông trưởng nhóm tiếp tân. Một trong những việc ông phải làm là tắt ngay máy điều hoà không khí để khỏi gây tiếng động khi nhạc dạo đầu lễ cưới vang lên. Rồi ngay trên đầu cầu thang xoắn, Barbara còn dán thêm lời chỉ dẫn cuối cùng cho cô dâu ghi chữ to và đậm: Nhớ Cười Tươi Tắn!

Tỉ mỉ:
Có rất nhiều chuyện vặt vãnh trên đời ta không hề chú ý nhưng lại rất quan trọng đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư. Thí dụ như chuyện đặt giấy vệ sinh vào hộp. Tôi thường cứ thuận tay đặt cuộn giấy vào hộp một cách tuỳ tiện. Một lần nọ nhà tôi nói tôi làm sai. Tôi hỏi vặn lại: “Cuộn giấy nằm gọn vậy mà sao lại sai hả anh ?”

Nhà tôi thở dài: “Ừ thì gọn nhưng em đặt cuộn giấy quay ngược ra sau rồi.”

Tôi cố nhìn nhưng vẫn không thấy cuộn giấy vệ sinh quay ngược ra sau là sao. Nhà tôi phải giải thích cuộn giấy phải tuôn ra phía trước chứ quay ngược lại thì người ta phải đưa tay vào sát tường mới lấy giấy được. Tôi cho rằng thò tay vào sát tường lấy giấy như vậy chẳng có gì khó khăn, nhưng tôi đồng ý nên cố gắng nhớ làm theo cách của anh ấy trong những lần sau.
 
Vài năm sau, có loại giấy vệ sinh in hoa, nhà tôi thích thú chỉ cho tôi thấy nếu đặt cuộn giấy đúng cách thì trông những bông hoa be bé trên giấy đẹp làm sao, còn nếu quay ngược vào trong thì chỉ viên gạch tường nhìn thấy bông hoa. Tôi phải công nhận anh ấy đúng nên khoái chí lắm. Bây giờ mỗi khi đến nhà bạn bè thấy cuộn giấy đặt ngược, tôi cảm thấy khó chịu muốn lấy cuộn giấy ra đảo ngược lại cho đúng.
 
Khi nhà tôi chia sẻ kinh nghiệm này tại các buổi hội thảo của chúng tôi, luôn ngạc nhiên khi thấy số đông người có tính khí cầu toàn ưu tư đến cảm ơn anh ấy vì anh ấy đã giúp bạn đời của họ hiểu rằng đặt cuộn giấy vệ sinh vào hộp cũng cần đúng cách.
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư là chuyên gia ghi nhớ các chi tiết. Vì vậy, họ là bạn đồng hành tuyệt vời đối với người có tính khí sôi nổi hoạt bát khi đi du lịch. Họ giữ kỹ vé máy bay, vé nhận hành lý cùng nhớ con số của cổng ra.
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư là tài sản ở các uỷ ban vì họ nêu ra những câu hỏi về nhiều chi tiết mà người có tính khí sôi nổi hoạt bát không nghĩ đến. thí dụ như: ”Chúng ta trang trải nổi dự án này không? Thuê phòng tốn bao nhiêu tiền? Nghĩ xem có bao nhiều đến dự? Dự chi bao nhiêu? Hoạt động này có cần thiết hay không? Các ngày dự định có trùng với ngày lễ đặc biệt nào không? ”
 
Nếu không có sự cân bằng của người có tính khí cầu toàn ưu tư thì khá nhiều tổ chức bừng bừng nhiệt huyết nhưng lại không nên công cán gì vì quên dự trù chi phí.

Trật tự và có tổ chức.
Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát tìm niềm vui trong cuộc sống thì người có tính khí cầu toàn ưu tư tìm ngăng nắp trật tự. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát có thể làm việc trong một căn bếp bề bộn hoặc nơi bàn giấy bừa bộn. Nhưng người có tính khí cầu toàn ưu tư thì phải sắp xếp mọi thứ cho ngăn nắp bằng không thì chẳng thể làm việc nổi.
 
Một cô bé kia kể với tôi rằng cô làm việc ngoài giờ giúp một bà nọ dọn dẹp nhà cửa. Xong việc cô bé cất chai lọ vào tủ trở lại. Cô bé vừa dợm bước ra về thì bà ấy gọi giật lại, nói cô sắp xếp các chai lọ chưa đúng chổ.
 
Cô bé giật bắn người khi bà ấy chỉ mấy hình vẽ trên giấy lót kệ đánh dấu chính xác chỗ đặt chai lọ. Hình tròn Ajax, hình chữ nhật cho hộp bột giặt, hình ô van cho hộp Windex, hình tròn lớn cho hộp thuốc tẩy. Bà xếp các thứ vào đúng vị trí rồi căn dặn: “Cần xếp các thứ theo đúng trật tự để khi cần dùng thì lấy ra dễ dàng và nhanh chóng.”
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư rất thích các tủ quần áo trật tự gọn gàng. Nhà tôi xếp riêng từng chồng áo sơ mi ngắn tay, áo dài tay, áo thun,… quần thì mỗi cái có sợi dây nịt riêng và treo riêng một móc nên chẳng bao giờ anh rút ra hai quần một lần từ 1 móc và cũng chẳng bao giờ cần tìm dây nịt hợp với quần khi đang vội.
 
Anh treo áo khoác và quần dài vào tủ theo trật tự từ trái sang phải. Buổi tối, sau khi thay đồ ra anh móc áo quần vào bên trái dãy quần áo, ngày hôm sau lấy đồ mặc bên phải. Cách sắp xếp này bảo đảm anh mặc mỗi ngày một kiểu. Giày thì xếp ngay ngắn dưới đáy tủ. Mỗi tháng anh đánh bóng toàn bộ giày một lần.
 
Hồi mới lấy nhau, tôi xếp quần áo mớt giặt của nhà tôi theo kiểu người có tính khí sôi nổi hoạt bát và thấy rằng như vậy là gọn vì xếp đồ vào rồi mà vẫn đóng được cửa tủ, và vậy là đáng khen rồi.
 
Một ngày nọ anh Fred nói: “Anh cảm ơn em đã xếp đồ mới giặt cho anh nhưng thôi em cứ để tất cả trên mặt tủ rồi anh cất vào tủ.” Tôi hỏi lại câu quen thuộc: “Em có làm gì sai đâu?” anh Fred mở ngăn kéo cho tôi thấy mấy đôi tất mà tôi đã cuộn vội vàng rồi ném vào tủ. sau đó anh Fred xếp từng đôi ngay ngắn chồng lên nhau theo đúng chiều mũi và gót. Khi anh Fred xếp dọn xong thì các hộc tủ đầy vừa vặn, ngăn nắp.
 
Gần 40 năm đã qua mà tôi vẫn chưa thông thạo nghệ thuật xếp áo quần ngăn nắp của người có tính khí cầu toàn ưu tư. Tôi thích lục tung hộc tủ đầy nghẹt quần áo hơn, rồi khi tìm ra một món đồ thì cũng vui lắm rồi.
 
Một bà thuộc tính khí cầu toàn ưu tư, vợ của một bác sĩ, lập 2 hộp thẻ ghi lại những buổi dạ tiệc. Một hộp đựng thẻ ghi chi tiết của từng buổi họp mặt và phân loại theo từng sự kiện: giáng sinh 1975, phục sinh 1980… trên thẻ có ghi tên khách đến dự lẫn thực đơn.
 
Còn họp kia ghi tên từng vị khách theo vần ABC. Mỗi thẻ ghi ngày giờ khách đến dự, phản ứng của khách đối với thực đơn ( nếu khách có ý kiến), và một cột riêng xem khách có gởi lời cảm tạ không. Sau lưng thẻ ghi ngày giờ đương sự mời bà đến nhà. Nhờ vậy mà bà nhớ từng chi tiết của mỗi buổi dạ tiệc được tổ chức trong 14 năm qua.
 
Người không thuộc tính khí cầu toàn ưu tư cần nhận biết tầm quan trọng của tính trật tự và có tổ chức đối với người có tính khí này. mỗi chúng ta cũng nên tập tành tính trật tự và có tổ chức vì rất hữu ích.

Gọn gang ngăn nắp
Người có tính khí cầu toàn ưu tư thường ăn mặc chải chuốt, bảnh bao. Các ông trông lịch sự, các bà đẹp đến từng chân răng kẽ tóc.
 
Họ muốn mọi thứ quanh mình lúc nào cũng gọn gang ngăn nắp nên đôi khi họ còn lo thu dọn cho người khác. Mười lăm năm trước vợ chồng tôi cùng đi du lịch ở châu âu. Trong đoàn có 2 bà thuộc loại người nặng tính khí sôi nổi hoạt bát.
 
Hai bà chỉ chú ý đến viện bảo tàng và nhà thờ, và đứng chụp hình phía trước các nơi ấy. Họ mang theo cả một vali đầy phim loại lấy hình ngay sau khi chụp. Trong khi nhóm chúng tôi nghe hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về đền Parthenon thì hai bà lo làm dáng để chụp hình phía trước hàng cột trong hành lang.
 
Rồi khi lấy phim ra họ vứt bừa giấy mặt sau của phim xuống đất và bỏ đi nơi khác. Tính ngăn nắp của anh Fred không muốn những người Mỹ xấu xí xả rác đen đúa đầy trên đường họ đi qua khắp châu âu nên anh bám theo sau họ suốt hai tuần và dọn rác mấy bà xả ra giữ sạch các lâu đài. Có lần anh Fred cố cho họ thấy sự vô tâm của họ. anh lặng lẻ đưa cho một bà thứ bà vừa vất:
“Xin lỗi, bà đánh rơi cái này.”

Bà ấy đáp:
“Ơ đúng rồi! nhưng đồ bỏ ấy mà!”
Cậu bé Freddy ngay từ hồi còn bé đã biểu lộ tính khí cầu toàn ưu tư. Bé quan sát người qua lại qua song cũi. Khi mới biết đi, bé chơi đùa rất gọn gàn với đồ chơi, trước khi ngủ thường xếp lại ngay ngắn mấy chiếc xe. Khi biết dọn giường, bé luôn trải tấm phủ giường có sọc thẳng theo mép giường. Sau đó, bé đặt mấy con thú nhồi bông tựa vào gối đúng chổ. Nếu có ai di chuyển một món là bé biết ngay.
 
Một thanh niên có tính khí cầu toàn ưu tư kể với tôi rằng một lần kia, anh có hẹn với cô gái thuộc tính khí sôi nổi hoạt bát. Đúng giờ hẹn, anh đến sở đón cô ta. Anh kinh ngạc khi nhìn bàn làm việc hỗn độn của cô.
 
Anh ngạc nhiên hơn khi cô ta không có ở đó và dường như quên luôn cuộc hẹn của hai người. Trong khi ngồi chờ, anh chợt chú ý đến cái bàn giấy bên cạnh trông hết sức ngăn nắp. Tấm lịch để bàn ghi công tác cách rõ ràng, mấy cây bút chì xếp gọn gang cùng chiều theo đầu đã gọt, hai giỏ công văn đến và đi trống rỗng. Rồi cô gái của chiếc bàn ấy đi vào, và anh ấy bắt chuyện với cô. Cô ăn bận lịch sự, vẻ hiểu biết và tự tin.
 
Anh ấy kể tiếp: “Tôi chợt vỡ lẽ là lâu nay mình đeo đuổi sai đối tượng rồi. Đợi hoài cô kia không quay lại, nên tôi mời cô này đi ăn trưa. Kể từ đó chúng tôi cùng nhau hẹn hò và rất hợp ý nhau nhờ cùng tính khi cầu toàn ưu tư.”

Cầu toàn đòi hỏi chuẩn mực cao
Phương châm của người có tính cầu toàn ưu tư là: Việc đáng làm phải làm tốt. Như vậy có nghĩa là làm nhanh hoặc chậm không quan trọng bằng phải làm cho tốt. Chất lượng luôn quan trọnh hơn số lượng. Khi người có tính khí cầu toàn ưu tư nhận nhiệm vụ, bạn biết ngay công việc sẽ được thực hiện đúng cách, đúng giờ.
 
Bà Cindy kể với tôi về ông Phil, người chồng có tính khí cầu toàn ưu tư của bà. Ông muốn sơn lại ngôi nhà và cho rằng chỉ có ông mới có thể làm việc ấy cách hoàn hảo. ông bắt đầu chà giấy nhám từng tấm ván. Việc này kéo dài cả năm trời. Suốt thời gian đó ngôi nhà trông cực kỳ tồi tàn. Ông sơn nhà hết sức kỹ lưỡng.
 
Đến cuối năm ngôi nhà được sơn xong trông thật tuyệt. Nhưng khi ông bị thuyên chuyển và họ phải bán nhà. Dầu vậy, bà Cindy công nhận rằng nhờ lớp sơn tuyệt hảo, ngôi nhà có giá cao.
Một chú bé giao báo thuộc loại cầu toàn ư utư chìa cho tôi xem một nắm tiền lẻ nhăn nheo.
 
Cậu nói cậu luôn ủi thẳng mớ tiền giấy nhăng nheo này trước khi giao nộp cho đại lý, vì cậu không thích tiền nhàu nát. Chỉ có người thuộc loại cầu toàn ưu tư mới dùng bàn ủi phun hơi nước ủi tiền giấy cho thẳng như vậy.
 
Trong khi tôi cảm thấy mình là người nội trợ ngăn nắp thì Freddy, cậu con trai thuộc cầu toàn ưu tư lại cho rằng tôi chưa đạt đếnchuẩn mực của nó. Một lần tôi mà marita đi xa, Freddy thở phào nhẹ nhõm nói với bố: “Hôm nay cánh phụ nữ đi rồi con mới có thể dọn dẹp sắp xếp đồ đạc ngăn nắp rồi duy trì luôn như vậy.”
 
Suốt buổi chiều ngày đầu, cậu lo hút bụi sàn nhà, chà bóng bàn ghế đồ đạc trong phòng khách, rồi sắp xếp các tượng trang trí nhỏ trên các kệ cho ngay hàng thẳng lối theo kiểu cầu toàn ưu tư.
 
Với những người quá dễ dãi thì người thuộc loại cầu toàn ưu tư nêu lên một chuẩn mực quá lý tưởng rất khó noi theo.

Tiết Kiệm
Người có tính khí cầu toàn ưu tư không lãng phí nên họ rất thích chuyện mua hàng giảm giá. Nhà tôi cắt gọn gang mấy phiếu giảm giá in trên báo để dành dùng khi cần. Nếu tôi làm chuyện này, tôi sẽ xé lấy những phiếu đó và đi đến cửa hàng với mấy phiếu nhăng nhúm nham nhở. Phút giay trọng đại trong đời của anh Fred là lúc anh ấy có phiếu được giảm giá một đo la khu mua hộp cà phê 0,5 kg.
 
Siêu thị lại có những ngày “giảm gấp đôi giá trị trên phiếu.” Lúc tìm được phiếu “giảm giá gấp đôi” trong hộp, anh Fred rất khoái chí hớn hở vì phải chỉ trả 37 xu mà được cả hộp cà phê. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát không bao giờ nhớ sử dụng phiếu giảm giá khi mua hàng, còn người có tính khí cầu toàn ưu tư nhớ và biết vận dụng mọi quyền lợi của mình.
 
Anh Fred không chỉ thích mua hàng giảm giá mà còn coi lại thùng rác để đảm bảo là tôi không ném bỏ những thứ đồ còn giá trị. Anh ấy cho rằng cái lọ xốt đã dùng hết vẫn có thể hữu dụng khi rửa sạch;
 
Mấy trái chuối tôi bỏ đi vẫn có thể dùng làm bánh chuối, cái chổi cùn không quét nhà được nữa vẫn có thể dùng để quét sân. Nếu không muốn anh Fred nhặt lại những thứ đã bỏ thì tôi phải đem giấu trong thùng rác nhà hàng xóm bên cạnh.
 
Bà nội tôi thường lượm để dành những khúc dây ngắn. Bà có cả một hộp đựng dây ngắn, bên ngoài có dán giấy có ghi câu: “dây ngắn không được dùng” tôi biết bà thuộc loại người cầu toàn ưu tư khác, thường cất thức ăn vào hộp nhựa.
 
Bà viết tên món ăn và ngày cất giữ, rồi dán lên hộp và đặt vào tủ lạnh, món mới cất giữ nằm trong cùng đẩy mấy món cũ ra phía trước. Làm như vậy để bà ăn thức ăn thừa theo thứ tự, chẳng bỏ phí bất cứ thứ nào.

Quan tâm đến người khác, dễ động lòng trắc ẩn
Người thuộc loại cầu toàn ưu tư thật lòng quan tâm đến người khác và có khả năng nhận biết nhu cầu của người khác. Trong khi người thuộc loại sôi nổi hoạt bát tìm cách biến mình thành trung tâm của sự chú ý, thì người thuộc loại cầu toàn ưu tư lo quan sát người khác và có lòng trắc ẩn đốn với những vấn đề của họ.
 
Một cô bạn tính tình dễ thương thuộc loại cầu toàn ưu tư kể với tôi rằng cô đã xúc động đến rơi lệ khi xem truyền hình thấy một chiếc máy bay chở đầy trẻ mồ côi Việt Nam. Trong khi cô tương cảm cho trẻ mồ côi thì chồng cô, người thuộc tính sôi nổi hoạt bát lại hỏi vặn: “Chuyện chi mà khóc? Em có quen đứa nào đâu!”
 
Khi chúng tôi đi xem duyệt binh, nhà tôi xúc động khi nhìn đoàn quân rước cờ tổ quốc đi qua. Anh bồi hồi nghĩ tới những người Mỹ đã bỏ mạng sống vì tổ quốc. còn lúc ấy tôi đảo mắt tìm trong đám đông mong gặp người quen để mời về nhà ăn uống sau cuộc duyệt binh.
 
Người thuộc loại cầu toàn ưu tư là những người cố vấn tuyệt vời vì họ có khả năng sắc bén nhìn vào nội tâm người khác. Họ sẵn lòng lắng nghe vấn đề của người khác, rồi phân tích và đưa ra giải pháp khả thi hiệu quả.
 
Người thuộc loại sôi nổi hoạt bát không thể ngồi yên lâu để nghe người khác kể lể ưu phiền, họ không thích dính dáng đến những rắc rối. Còn người thuộc loại cầu toàn ưu tư có sẵn lòng trắc ẩn và thật tình quan tâm đến người khác.

Tìm bạn đời lý tưởng
Vì người thuộc loại cầu toàn ưu tư là người luôn đòi hỏi sự hoàn hảo, họ muốn có người bạn đời hoàn hảo. Họ kết bạn cách thận trọng vì họ còn lo thăm dò xem người quen biết đó có đạt tiêu chuẩn họ đặt ra không. Họ chẳng thà có vài người bạn tin cẩn tâm giao còn hơn quen biết hàng tá ngươi theo kiểu người có tính khí sôi nổi hoạt bát.
 
Trước khi quyết định cầu hôn tôi, anh Fred đã lập ra một bảng liệt kê các đặc tính của người vợ mà anh ao ước. anh thăm dò tôi theo từng điểm trên bảng đó. Anh thấy tôi đạt được chừng 90% tiêu chuẩn đề ra. Anh tính rằng anh còn cả quảng đời còn lại để chỉnh sửa 10% chưa đạt. Nhưng rồi sau khi lấy nahu chuyện gì đã xẩy ra? Sơ sót nhỏ hoá ra to và những điều còn thiếu lại là những điều cần thiết, bắt buộc.
Sau đó anh Fred rất thất vọng đối với mức kém cỏi của tôi.

Anh nói với tôi về bảng liệt kê đó. Tôi thật sự sững sờ khi biết anh đã căn cứ vào bảng đó bí mật dò xét tôi và tôi càng hoảng hơn khi thấy anh từng xét tôi là tôi không đạt. Phải chi hồi đó chúng tôi cùng hiểu tính khí con người thì tôi có thể chấp nhận bảng liệt kê của anh và sự khao khát của tính khí cầu toàn ưu tư nơi anh.
 
Còn chắc anh cũng có thể thấy các chuẩn mực anh đưa ra là quá tầm so với người thuộc loại sôi nổi hoạt bát. biết đâu chừng nhờ đó, cả hai tránh được nhiều trục trặc, rắc rối khác.
 
Khi chúng tôi kể lại chuyện trên tại một cuộc hôi thảo ở Whitter, một cô trẻ đẹp đến trò chuyện với chúng tôi. Nhiều năm trước, cô lập một bảng liệt kê gồm 12 đặc điểm về người chồng hoàn hảo. Cô dùng bảng này để chấm điểm đám bạn trai. Người bạn khá nhất được 9 điểm, và cô đính ước với anh ấy qua 7 năm dài, mong chờ anh cải thiện.
 
Chúng tôi gợi ý cho cô hoặc chấp nhận con người ấy như hiện tại hoặc huỷ hôn ước để may ra anh ấy tìm được một cô khác có bảng liệt kê chỉ gồm 9 điểm hoặc ít hơn. Về sau cô này cho biết đã huỹ hôn ước.
 
Tìm lý tưởng trong cuộc sống là mục tiêu tích cực, nhưng chúng ta phải nhận biết rằng chẳng dễ gặp người hoàn hảo.
Cầu toàn ưu tư là người sống có lý tưởng, có tổ chức và có mục tiêu.
“Người khôn ngoan thấy tai hoạ nên ẩn trốn;
Kẻ ngu dại cứ tiến tới và bị hoạ. ”
(Kinh Thánh, Sách châm ngôn chương 27 câu 12)

Chương 5
Hãy nhìn lại cảm xúc của chúng ta
Vài phút phản tỉnh: tự xem xét lại cả hành động lẫn tư tưởng của bạn trong quá khứ để nhận ra lầm lẫn và tránh những sai trật đó.
 
Đến nay tôi chắc rằng các bạn đã hiểu về sự vui vẻ sôi nổi của người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí cầu toàn ưu tư sâu sắc ưa phân tích. Hai tính khí này tuy ở hai thái cực trái ngược nhau về mục đích lẫn phản ứng nhưng có một đặc tính chung là cả hai đều giàu cảm xúc và bị tác động bởi hoàn cảnh.
Cảm xúc của người có tính khí sôi nổi hoạt bát – thay đổi nhanh chóng.
Người có tính khí hoạt bát sống bằng cảm xúc. Cuộc sống của họ là một chuổi dài những thăng trầm chợt đến chợt đi. Họ có thể bị xúc động đến 6 lần trong một buổi sang. Đối với họ mọi cảm xúc diễn ra ở mức rất cao hoặc rất thấp chứ không có mức độ vừa phải.
 
Một bà mẹ thuộc loại sôi nổi hoạt bát đang hể hả nói chuyện điện thoại thì con bà trên ghế té nhào xuống. Bà buông điện thoại và hét lên: “chết con rồi!” Bà bồng con lên chạy khắp nhà tìm miếng băng cá nhân.
 
Chợt chuông ngoài cổng reo vang. Ông mục sư đến thăm. Bà ra mở cửa mời ông vào. Bà bỏ bé vào nôi, lau vội vết trầy xước và dỗ dành: “Nín đi con, ông mục sư đến thăm kìa.” Bà bước qua phòng khách, mỉm cười rồi ngọt ngào nói: “hôm nay nắng đẹp quá phải không, thưa mục sư?”
 
Bạn có nhận thấy cảm xúc của người có tính khí sôi nổi hoạt bát thay đổi nhanh chóng không? nếu vẽ đồ thị về cảm xúc của người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì đường biểu diễn sẽ lên xuống liên tục
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư sẽ đứng quan sát phản ứng kích động của người có tính khí sôi nổi hoạt bát rồi phê bình “Phải chi cô ấy bình tĩnh hơn!” phải chi anh ấy kềm chế bớt cảm xúc của mình!”
Cảm xúc của người có tính khí cầu toàn ưu tư - thời gian “Nắng”- “Mưa” kéo dài
Trong thực tế người có tính khí cầu toàn ưu tư cũng giàu cảm xúc nhưng họ không nhận biết điều đó. So với những người khác, mức độ phấn chấn tinh thần cao hơn và kéo dài hơn; còn khi xuống tinh thần thì mức độ và thời gian cũng kéo dài.
 
Thí dụ, chúng ta có một trường hợp điển hình về một người có tính khí cầu toàn ưu tư trog tình trạng tinh thần bình thường, không có chuyện gì khiến anh ấy buồn phiền bực bội. Trước khi đi làm, anh với tay lấy gói thức ăn trưa. Cô vợ thuộc loại sôi nổi hoạt bát quên làm cho anh bánh mì kẹp thịt. Anh báo cho cô rồi ngồi nhìn cô chạy quanh làm bánh mì.
 
Cô cho rau thịt vào bánh, rồi liếm mấy ngón tay, anh nghĩ thầm: “Mất vệ sinh quá!” nhưng dĩ nhiên cảm xúc của anh không dễ dàng dâng trào như cô vợ nên anh vẫn im lặng. Rồi một tay cô cầm bánh, một tay kéo hộc tủ lấy bao đựng bánh.
 
Cái hộc kẹt cứng, cô phải giật mạnh nên bật lui ra sau làm rơi bánh mì xuống sàn. Anh nhìn cô vừa cuối nhặt từng miếng bánh và xếp lại như cũ vừa xề xoà nói: “Tí bụi chắc không sao!” đến lúc này cảm xúc của người có tính khí cầu toàn ưu tư bắt đầu vùng dậy và anh nghĩ phải chi hồi nãy mình lặng lẽ đi mua bánh mì ở tiệm cho xong.
 
Anh ra khỏi nhà, bực bội nhưng im lặng. Hôm sau cô vợ vẫn quên. Anh nhắc nhưng cô liền tự tay chuẩn bị phần ăn trưa cho mình. Pate gan bị mốc, còn bánh mì thì khô cứng vì cô không gói kín. Anh ấy đưa cho cô xem mấy thứ ấy. Thế là cô ta sụt sịt khóc. cảm xúc của cô vừa dồi dào vừa không ổn định.

Sang ngày thứ ba, cô lại quên nên anh tự làm bánh mì thịt. Anh đã mua về nhà đủ thứ để làm nhân. Anh cảm thấy bực khi nghe cô trả lời điện thoại mà còn cười khúc khích trong khi lẽ ra cô phải lo chuẩn bị thức ăn trưa cho anh. Anh bỏ đi đóng sầm cửa lại chẳng nói lời nào. phải dằn mặt cô ta một tí chứ! buổi tối anh về nhà nói rất ít. Cô hỏi anh có chuyện gì buồn phiền nhưng anh không trả lời. Tình trạng ấy kéo dài.
 
Anh nặng nề buồn bực cả tuần. Cuối cùng cô cũng hiểu ra đó là vì cô không nhớ làm ăn trưa cho anh. Cô hét lên: “Anh không nói với em cả tuần chỉ vì một miếng bánh mì sao?”
Anh chìm sâu hơn vào buồn phiền và chán nản, tự hỏi sao cô ta nông nổi đến thế. Hàng mấy tuần sau, khi cô ta liên tục làm tròn bổn phận của mình, lo thức ăn trưa cho chồng, anh mới trở lại bình thường như trước.
 
Bạn đã thấy sự khác biệt chưa? cả hai loại người đều giàu cảm xúc và dễ bị hoàn cảnh tác động. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát phấn chấn rồi xuống tinh thần trong chốc lát, còn người có tính khí cầu toàn ưu tư khi buồn phiền chán nản thì kéo dài hàng tháng trời.

Những điểm chung của người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí cầu toàn ưu tư
Cả hai loại người thuộc tính khí sôi nổi hoạt bát hoặc cầu toàn ưu tư đều quả quyết rằng người có tính khí kia quá giàu cảm xúc. Người có tính khí cầu toàn ưu tư có thể chứng minh rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát là suy nhược thần kinh.
 
Còn người có tính khí sôi nổi hoạt bát không thể ngờ có người lại suy sụp tinh thần vì chuyện không đâu. Khi hai người đó khởi sự hiểu ra đặc điểm trong tính khí của nhau thì họ sẽ phát hiện họ có nhiều điểm chung. Cả hai điều giàu cảm xúc nhưng với nhịp độ khác nhau. Một khi họ có thể nói ra nỗi bất bình của mình thì tinh thần bớt căng thẳng.
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư có thể giúp làm dịu một số trục trặc cảm xúc hằng ngày của người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Còn người có tính khí sôi nổi hoạt bát phải tập tành tính có tổ chức và nhạy cảm để có thể ngăn ngừa tình trạng buồn phiền chán nản của người có tính khí cầu toàn ưu tư.
 
Vài nét về người có tính khí kinh hoạt hùng lực và người có tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí cầu toàn ưu tư đều giàu cảm xúc và dễ bị ngoại cảnh tác động thì người có tính khí linh hoạt hùng lực và thanh thản trầm tĩnh không phức tạp đến thế.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực là con người tích cực, truyền đạt mục tiêu một cách thẳng thắn, rõ ràng: “Thực hiện NGAY theo như tôi chỉ dẫn!”
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người dễ tính, giỏi thích ứng, có khả năng giải quyết nhiều việc và tìm mọi cách tránh né tranh luận và xung đột.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có thể nổi giận nhất thời khi có người làm điều gì không đúng ý mình. Nhưng khi sắp xếp mọi việc, mọi người theo đúng ý mình rồi thì họ hết giận, trở lại bình thường. Họ thấy mọi việc thế là xong.
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể bị suy sụp nhất thời khi đã cố gắng tránh rắc rối phiền hà mà không tránh được. Nhưng cho dù khi họ bị suy sụp, bạn cũng không thể nhận thấy được. Họ tự hào về sự ổn định cảm xúc của chính mình. Họ nói: “Chẳng bao giờ tôi để người khác biết cảm xúc của tôi về bất cứ vấn đề gì.”
 
Bạn có thể biết tâm trạng của người có tính khí sôi nổi hoạt bát vì các cảm xúc của họ cũng bộc lộ hoặc tan biến đi như ta bật tắt công tắc đèn.
 
Bạn có thể biết tâm trạng của người có tính khí cầu toàn ưu tư bằng cách quan sát xem họ có ôm phiền muộn về phòng riêng hoặc không.
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực luôn luôn ở trong trạng thái sôi nổi, hang hái. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có tâm trạng ít dao động, ổn định, trầm lặng.
 
Người có tính khí cầu toàn ưu tư sâu sắc cuốn hút người có tính khí sôi nổi hoạt bát xốc nổi. Ngược lại người có tính khí sôi nổi hoạt bát hướng ngoại thu hút người có tính khí cầu toàn ưu tư hướng nội. Cũng vậy, những nhà lãnh đạo có tính khí linh hoạt hùng lực rất thích các cộng tác viên có tính khí thanh thản trầm tĩnh.

Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vì thường do dự nên rất cần người quyết đoán giúp đỡ.
Một khi tìm hiểu và chấp nhận tính khí của nhau thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người Có tính khí cầu toàn ưu tư có thể bổ sung cho nhau, còn người có tính khí lin hhoạt hùng lực và Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh cũng có thể bổ khuyết cho nhau.
 
Khi tiếp tục học về tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí thanh thảnh trầm tĩnh thì bạn sẽ hiểu điều tôi vừa nói.
“Người nào yêu mến sự giáo huấn, yêu tri thức;
Ai ghét sự quở trách là kẻ ngu dại.”
(Kinh Thánh, sách châm ngôn chương 12 câu 1)

Chương 6
Hăng hái lên với người có tính khí linh hoạt hùng lực
Thế giới này cần người có tính khí linh hoạt hùng lực biết bao!
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có những đặc tính rất quý và rất cần thiết:
Kiểm soát được tình thế khi nhiều người buôn tay. Quyết đoán sang suốt khi nhiều người hoang mang. Đứng ra lãnh đạo, chuyển bại thành thắng,
Sẵn sàn nhận trách nhiệm khó khăn.
Luôn tự tin là mình đúng dù đối diện với thực tế chế giễu.
Tự lập để đứng một mình và được công nhận.
Vạch lộ trình hành động rất đúng.
Xông vào khó khăn, tiêu trừ trở ngại.

Người có tính khí linh hoạt hùng lực là người năng động, mớ ước lý tưởng cao xa, nhắm đến những đỉnh cao bất khả chinh phục. Họ cho rằng: “Phải vươn quá khả năng của mình một chút, bằng không thì thiên đàng dành cho ai?” Người có tính khí linh hoạt hùng lực luôn luôn hướng đến mục tiêu, vươn tới thành công. Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát nói rất nhiều, ngươi có tính khí linh hoạt hùng lực ra sức hành động. Họ là mẫu người có tính khí dễ hiểu nhất, dễ hoà nhập nhất miễn là bạn tuân theo quy luật vàng của họ là: “Thực hiện NGAY theo cách của tôi!”
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực và người có tính khí sôi nổi hoạt bát có điểm chung là thân mật, thoải mái và lạc quan. Người có tính khí linh hoạt hùng lực giao tiếp cỡi mở với mọi người. họ biết rằng rồi mọi việc sẽ ổn thoả miễn là chính họ phụ trách. Họ làm được nhiều việc hơn những người thuộc tính khí khác. Họ cho bạn biết rõ ý nghĩa và chủ trương của họ. Họ thường vươn lên hàng đầu trong mọi lãnh vực mà họ chọn nhờ có tài lãnh đạo bẩm sinh và luôn hướng đến mục tiêu.
 
Đa số các lãnh tụ chính trị về cơ bản thuộc tính khí linh hoạt hùng lực. hồi đầu thập niên 80, có hai nhân vật  điển hình tuyệt vời, một nam, một nữ: ngoại trưởng Mỹ Alexxander Haig, và nữ thủ tướng Anh Margaret Thatcher.
tạp chí Time số ngày 16 tháng 03 năm 1981 có đăng bài của ông Goerge J. Church với tựa đề: “Ngoại trưởng nắm quyền kiểm soát.
 
“…Hiếm có vị tân ngoại trưởng nào nhanh chóng làm chủ được chính sách đối ngoại như ông Alexander Meigs Haig, 56 tuổi, vốn là tư lệnh NATO và cựu tham mưu trưởng nhà trắng vào những ngày đen tối của vụ Watergate. Ông có ý chí sắt đá thích hợp với lòng tự tin của mmột quân nhân, một chính khách lẫn nhà ngoại giao. Vào lúc kết thúc buổi lễ nhậm chức của ông Haig hồi tháng giêng, thượng nghị sĩ Paul Tsongas, một mẫu người phóng khoáng thuộc đảng dân chủ bang Massacchusetts nhận xét: “với tài năng của mình, ông ấy sẽ thống trị chính quyền này.”
 
Nếu không biết rõ ông Haig, thượng nghị sĩ Paul Tsongas sẽ không đưa ra nhận xét trên. Một thời gian ngắn ngay khi được tổng thống Reagan bổ nhiệm vào tháng 12, ông Haig báo hiệu đã nắm quyền kiểm soát bằng cách giải tán nhóm nghiên cứu chính sách ngoại giao. Ông ta quăng mớ báo cáo vô dụng của nhóm này vào thùng rác.
 
Chỉ vài giờ sau khi tổng thống Reagan tuyên thệ nhậm chức, ông Haig chuyển cho ông Edwin Meese, cố vấn của tổng thống một thư báo, đề nghị cải tổ bộ máy quyết định chính sách ngoại giao, nhờ đó ngoại trưởng có quyền hạn cần thiết. Hai tuần trước đó, tổng thống Reagan đã giao cho ông Haig hầu như tất cả các quyền hành mà ông đòi hỏi. nhanh chóng hơn tất cả các bộ trưởng khác trong nội các, ông Haig đã tìm được khá đầy đủ số người cộng sự…”
 
Trong phần trên, tác giả dùng những từ ngữ đặc trưng mô tả người có tính khí linh hoạt hùng lực: nhanh chóng, làm chủ, tư lệnh, tự tinh, ý chí sắt đá, thống trị, nắm quyền kiểm soát, quăng, cải tổ bộ máy quyết định chính sách, tối cao, quyền hành, nhanh chóng, đầy đủ.
Khi bạn hiểu các loại tính khí con người và đem áp dụng vào đời sống thường nhật thì đọc tờ tạp chí Time bạn sẽ thấy vui hơn, và khả năng hiểu biết cùng tiên đoán phản ứng của người khác sẽ phát triển mau chóng.
 
Trong bài báo viết về bà Magaret thatcher, cựu thủ tướng Anh, tác giả cũng dùng nhiều từ ngữ mô tả người có tính khí linh hoạt hùng lực: xuất chúng, thống trị, tài năng, năng lực, phong cách vương quyền, quyết đoán, cạnh tranh mạnh mẽ, cứng rắn, trực tiếp, thách thức, sách lược thế công, đòn trí mạng, bực bội đối với ý kiến khác. Căn cứ vào những cụm từ này ta ddễ dàng thấy bà ấy là một người lãnh đạo có tính khí linh hoạt hùng lực. Thiên hạ mô tả bà ăn mặc giản dị với màu sắc đậm đà, ăn nói thuyết phục.” Đây quả là một phụ nữ năng động, toát ra vẻ tự tin và tự chủ.

Có khả năng lãnh đạo bẩm sinh.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực bộc lộ ý muốn nắm quyền hành từ khi còn nhỏ. Bẩm sinh họ là lãnh tụ. Ngay từ lúc còn nằm trong nôi, bé có vẻ như chờ đọi đến lúc tiếp quản quyền hành từ nơi mẹ. Đối với bé, tất nhiên là bé sẽ nắm quyền nhưng thời điểm bắt đầu mới là vấn đề. Bé sẽ tỏ cho bố mẹ biết kỳ vọng của bé đối với cuộc sống.
 
Bé đòi hỏi quyền này từ rất sớm. bé sẽ gào thét hoặc nổi tam bành để củng cố quyền hành của mình. Khi trò chuyện với các bà mẹ vốn chưa hiểu biết về tính khí con người, họ thường kể về những người con có ý chí mạnh mẽ, không chịu làm theo lời chỉ dẫn, ra quyết định cho cả nhà, và từ thuở bé chúng đã cương quyết điều khiển mọi người trong nhà.
 
Con gái tôi, Lauren là người có tính khí linh hoạt hùng lực. khi mới biết đi bé đã tỏ ra chin chắn và có thể chi phối mọi người trong nhà. Khi Marita ra đời, Lauren lên 4 tuổi đã trở thành bà mẹ thứ hai giỏi giang. Tôi tin tưởng nhờ bé hâm nóng bình sữa và bé làm đúng cách. Bé còn điều khiển luôn cả mấy cô giữ trẻ khi tôi vắng nhà. Khi bé đi nhà trẻ, cô giáo kể rằng cô không bao giờ lo khi phải rời lớp trong chốc lát vì biết Lauren sẽ điều khiển cả lớp mà không cần ai giúp đỡ. Cô giáo nói đúng. Lauren lãnh đạo lớp suốt thời gian đi học, đến tận khi lãnh bằng cử nhân tâm lý học và cử nhân kinh doanh.

Tôi vừa đến thăm gia đình nọ có cô bé Jenney 8 tuổi làm nữ hoàng trong nhà. Jenny có bốn anh chị, tất cả điều răm rắp theo lời em sai khiến. Bà mẹ thuộc loại linh hoạt hùng lực điều hành công việc làm ăn của gia đình, nhưng khi về nhà bà lại nhượng bộ Jenny. Bà than thở: “Nhượng bộ jenny dễ hơn chống lại nó.”
Chiều nọ, lúc 6 giờ, bà nói: “tối nay chúng ta sẽ đưa bà Littauer đi ăn thịt nướng.”
Jenny nói lại rằng: “con muốn ăn bánh Pizza!”

Lúc ấy Jenny và tôi hiểu chúng tôi sẽ đi ăn Pizza. Nhưng bà mẹ phải chứng tỏ mình có quyền hơn trước mặt tôi nên nắm chặt cánh tay Jenny như để nhấn mạnh rồi lặp lại: “Chúng ta đi ăn thịt nướng.” Jenny giật tay lại và la lên: “sao mẹ lại siết chặt tay con như vậy! con muốn ăn Pizza!” nó trừng mắt nhìn mẹ. Vậy là tôi biết ai sẽ thắng cuộc. Jenny nằm vật xuống khóc rống lên. Mấy anh chị vội chạy lại hỏi: “Sao Jenny khóc vậy?”
Vì nó muốn ăn Pizza.
Thế sao mình không đi ăn Pizza cho nó vui
Ừ! Thôi được! đi ăn Pizza vậy!
 
Lập tức Jenny bật đứng dậy nheo mắt vẻ đắc thắng nhìn tôi. rồi chúng tôi cùng đi ăn Pizza.
Hôm sau tôi hỏi mẹ: “Jenny nắm quyền điều khiển gia đình từ hồi nào vậy? ” bà ấy thở dài:
“Có lẽ là từ hồi nó mới 3 tháng. Nó sớm nhận biết khi nó La lên, tất cả chúng tôi đều chạy ào tới. Kể tử khi nó làm chủ nắm quyền điều khiển chúng tôi theo cách của nó.”
 
Marita là người có tính khí sôi nổi hoạt bát lẫn tính khí linh hoạt hùng lục nổi trổi. Một lần từ canana về nhà, Marita phải đi máy bay đến Spokane để đổi máy bay đi Seattle rồi tiếp tục đến Los Angeles. Khi máy bay đáp xuống Spokane, người ta thông báo không có chuyến bay đi Seattle (nhưng không giải thích). Marita rảo bước đến cổng ra sân bay, thấy một toán hành khách đang nhốn nháo nhưng chẳng có bóng nhân viên bán hàng không thu lượm mọi thông tin, càng nhiều càng tốt. Marita quay lại và phóc lên ngồi trên quần vé cao, bắt đầu phân phát những thông tin vừa biết cho các hành khách nào hỏi. chẳng mấy chốc, mọi ngườ đều nhờ Marita chỉ dẫn về nhiều vấn đề, kể cả chỉ hướng đến toa-lét nam.
 
Khi biết rõ chuyến bay sẽ trễ nhiều giờ, và trong khi đám đông đã bắt đầu nỗi loạn, Marita liền đến quầy vé Hertz tìm hiểu giá cả thuê xe để lái xe đi Seattle. Nắm được mọi việc rồi Marita quay lại vị trí lãnh đạo đám đông, kêu gọi họ chú ý nghe. mọi người lắng nghe Marita trình bày kế hoạch thay thế. Marita yêu cầu ai muốn lái xe thì đưa tay lên. Rồi Marita chia đám hành khách thành từng nhóm 6 người, chỉ định người lái xe làm trưởng nhóm và một người làm thủ quỹ thu tiền. Khi Marita dẫn đầu đoàn người vui vẻ đến hang xe, một phụ nữ đã nói: “Hãng hàng không thuê một cô gái đáng yêu như vậy để chăm sóc tụi mình. Thật tốt quá!”
 
Gặp lúc khủng hoảng, người có tính khí linh hoạt hùng lực vươn lên nắm quyền điều khiển trong mọi việc.

Thực hiện ngay, không trì hoãn khi thấy có nhu cầu cần thay đổi.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực cảm thấy bức thiết phải sửa đổi những gì sai lệch vị trí, vận động cho lẽ phải, chỉnh những sai trái mà người yếu đuối, cô thế phải gánh chịu. Người có tính khí linh hoạt hùng lực nhanh chóng tỏ ra có khả năng xây dựng sự nghiệp. Họ không bao giờ vô tình, lãnh đạm, luôn luôn quan tâm và tự tin.
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực đến nhà người ta thì sửa lại tranh treo tường chon gay ngắn, vô nhà hàng thí đánh bóng lại muỗng nĩa. Ngày nọ, tôi đến thăm một người bạn có tính khí sôi nổi hoạt bát. Trong khi giúp cô ấy rửa chén, tôi chợt trông thấy ngăn kéo đầy bánh vụn lẫn lộn trong mớ muỗng nĩa lộn xộn.
 
Chẳng cần nghĩ ngợt xa gần gì, tôi lấy hết đồ trong ngăn kéo ra, rửa sạch khay, rồi xếp mọi thứ vào đúng chổ. Khi thấy tất cả nĩa nằm gọn trong một ngăn, muỗng thì nằm gọn trong một ngăn kia, cô ấy chớp mắt nói: “giờ đây tớ mới biết vì sao ngăn kéo có nhiều ngăn nhỏ như vậy. Trước giờ tớ chưa từng biết.”
 
Trong cuộc hội thảo về tính khí con người ở thành phố Phoenix, cô bạn Marilyn có tính khí linh hoạt hùng lực và tôi đang sau xưa trò chuyện thì Mary Sue, em gái của cô Marilyn xen vào giữa hai chúng tôi. Hai người không ai phân tâm ngưng nói, nhưng tôi nhìn thấy cổ áo của Mary Sue bị gấp vào, tự động tôi đưa tay sửa lại ngay.
 
Khi đặt tay lên vai này của cô ấy thì tôi thấy tay của Marilyn cũng đặt tay lên vai kia để phủi mấy cọng xơ vải dính trên áo khoác. Không nghĩ ngợi đến việc mình làm, nhưng không ngờ là cả hai chúng tôi thuộc loại tính khí linh hoạt hùng lực điều cảm thấy bị thôi thúc phải chỉnh lại những sơ suất nhỏ nhặt.

Ý chí mạnh mẽ, quyết định dứt khoát, quyết đoán.
Mọi tổ chức, mọi công việc, mọi gia đình đều cần đến sức mạnh của ý chí và năng lực vốn sẳn có trong người có tính khí linh hoạt hùng lực để đưa ra các quyết định. Khi người khác còn trù trừ do dự thì người có tính khí linh hoạt hùng lực quyết định ngay tức khắc. Họ giải quyết vấn đề và tiết kiệm thời gian mặc dù chẳng phải ai cũng tán thưởng quyết định của họ.
 
Sau một cuộc hội thảo, cô Helen tìm gặp tôi kể rằng: “Giờ đây, tôi phát hiện chuyện gì đang xẩy ra trong chuyến đi châu Âu của tôi. Lúc ấy tôi chưa hiểu tính khí con người. Đúng là tôi đã đi cùng với ba người bạn thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh rồi.”  Rồi cô kể lể chuyện họ hay do dự ra sao, rồi cô phải rat ay quyết định thay cho họ thế nào. “Mỗi tối tôi nhắc họ giờ họp mặt ở sảnh trong khách sạn, và nên ăn mặc như thế nào: ‘Đúng 7h30 sáng là xuống tầng trệt; nhớ là phải mang giày đi bộ vì sẽ tham quan lâu đài Windsor’.
 
Họ chẳng tỏ ra thích thú với bất cứ chuyện gì. Đôi khi thiếu điều tôi phải lôi họ xuống xe để đi ngắm cảnh. một người không chịu vào Đại thánh đường Notre Dame, vì cô ta cho rằng các thánh đường điều giống nhau. Mỗi buổi xế chiều khi đi tham quan về, họ đều muốn ngủ một giấc, và tôi phải nhắc họ: ‘Đừng ngủ quá lâu, coi chừng bỏ lỡ cuộc đi chơi tối đó’. Nếu không có tôi, có lẽ nay họ còn đứng lớ ngớ ở quảng trường Piccadilly (Luân Đôn). Cái khó chịu nhất là từ hồi về đến nay, chẳng bà nào them gọi điện cho tôi cả.”
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực giữ một vai trò khó khăn trong đời sống. Họ có sẳn giải pháp, họ biết việc phải làm, họ có thể mau chóng đưa ra quyết định, họ nộp tiền bảo lãnh cho người khác được tại ngoại. nhưng họ rất ít được ưa chuộng vì vẻ tự tin và tính quyết đoán của họ khiến người khác nghĩ họ hống hách. Khhi hiểu tính khí con người, người có tính khí linh hoạt hùng lực nên điều chỉnh hành động cho thích hợp để người khác vui vẻ đối với các tài năng hiển nhiên của mình và không cảm thấy bực bội nữa.

Có thể điều khiển mọi việc
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có thể điều khiển mọi việc dù biết hoặc không biết mọi luật lệ và mọi quy định. Thực ra tôi không bao giờ tham gia một tổ chức nào nếu không thấy khả năng trở thành chủ tịch trong vòng một năm. Tôi từng được cử làm hội trưởng hội kịch nghệ và diễn thuyết ở Connecticut ngay trong lần tham dự đầu tiên - thậm chí trước khi gia nhập hội nữa kìa! Người thuộc tính khí linh hoạt hùng lực có khả năng bẩm sinh để vươn lên hàng đầu và đảm trách vai trò lãnh đạo.
 
Một trong những kỷ luật khắc khe nhất tôi tự đặt cho mình là tránh sửa sai vấn đề của người khác. Việc này có vẻ dễ dàng đối với tất cả mọi người, ngoại trừ người có tính khí linh hoạt hùng lực, người vốn nhanh chóng điều khiển mọi việc dù trước đó có thực hiện việc đó hoặc chưa. Vợ ông thị trưởng, người thuộc linh hoạt hùng lực cùng tôi đến dùng bữa trưa tự chọn dành cho năm trăm phụ nữ. người ta xếp hai dãy bàn dài hình chữ V bày đầy thức ăn. Các bà từ hai đầu tiến lại gặp nhau ở đỉnh chữ V. Thỉnh thoảng xẩy ra vài sự cố. Nhiều người va đĩa vào nhau làm văng đổ thức ăn, một số đánh rơi đĩa, đổ tan tành trên nền nhà.
 
Dòng người di chuyển chậm chạp. Khi nhóm chúng tôi chưa đứng vào hàng chọn thức ăn thì có món đã hết. Tôi ngồi đó quan sát tình hình theo cách người có tính khi linh hoạt hùng lực, và chợt để ý bà Penny cũng đang trầm ngâm nghĩ ngợi. Tôi hỏi bà ấy nghĩ gì, bà đưa ra giải pháp tương tự như tôi. Hai chúng tôi đều cho rằng lẽ ra phải xếp bàn thành chữ X, để 4 hàng người có thể cùng lúc chọn thức ăn mà không đụng đầu nhau.
 
Cả hai phá ra cười khi nhận ra đầu óc của hai người có tính khí linh hoạt hùng lực đang bận rộn sửa chữa sai sót của người khác, thậm chí khi cơ hội sửa chữa hoàn toàn nằm ngoài tầm tay.
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực nhanh chóng nhìn thấy hướng giải quyết hữu hiệu một cách tự nhiên đối với mọi vấn đề trong cuộc sống, và họ không hiểu nổi vì sao chẳng có ai đề xuất giải pháp thoả đáng.
Chủ trương làm việc nhằm đạt mục tiêu
Người có tính khí linh hoạt hùng lực luôn luôn quan tâm đạt được mục tiêu thay vì làm vui lòng người khác. Thái độ này vừa có tính tích cực vừa có tính tiêu cực.
 
Tôi biết một bà chủ tịch câu lạc bộ phụ nữ trẻ. Trong năm bà làm chủ tịch, bà đề ra những mục tiêu rất cao, khó đạt được. Bà thúc đẩy các hoạt động rồi bám sát từng người để bảo đảm họ tiến bộ đồng đều. Cuối nhiệm kỳ, câu lạc bộ của bà đạt được nhiều giải trong khu vực hơn các câu lạc bộ khác.
 
Nhưng bà ấy thú nhận: “Tôi chẳng còn người bạn nào trong nhóm cả.”
Khi làm chủ tịch hội phụ nữ ở San Bernardino, tôi mời một bà có tính khí linh hoạt hùng lực làm trưởng một tiểu ban. Bà ấy trả lời: “Tôi sẵn sàng làm trưởng ban nếu không bắt buộc phải có ban viên. Ban viên chỉ làm vướng bận thêm.”
Người có tính khí linh hoạt hùng lực luôn luôn có thể làm việc tốt nếu họ có thể gạt bỏ mọi người ra ngoài công việc. Họ thường trở thành kẻ đơn độc không phải vì cố tình nhưng vì chẳng ai có thể theo kịp họ. Người có tính khí linh hoạt hùng lực bộc lộ cho người khác hiểu rằng họ là chướng ngại trên trường tiến bộ của mình.


Giỏi tổ chức
Vì có cơ hội viếng thăm nhiếu gia đình nên tôi có dịp quan sát cách các bà mẹ thuộc các tính khí nuôi dạy con cái. Bạn tôi, bà Connie ở Phoenix là Người có tính khí linh hoạt hùng lực hoàn toàn. Bà ấy lèo lái gia đình êm xuôi hiệu quả nhờ tài tổ chức và quyết tâm muốn và theo dõi để mọi việc được thực hiện đúng theo chỉ dẫn của mình.
 
Hai con trai của bà, Andy thuộc loại Người có tính khí linh hoạt hùng lực, còn Jay thuộc loại thanh thản trầm tĩnh, được huấn luyện kỹ đến nỗi khi mẹ đi vắng hai cháu có thể trông coi nhà cửa tươm tất. Một chiều nọ, tôi và Marita đến nhà bà quá trễ sau giờ hẹn. Bà Connie đã đi dự một buổi họp. Cháu Andy đón chúng tôi ở cửa ra vào và thưa: “Mẹ cháu đi vắng rồi nhưng em Jay và cháu sẽ dọn cơm cho dì và em ạ.”
Nhìn hai cháu lăng xăng bày biện các thứ, tôi chợt chú ý một tấm giấy dán trên kệ ghi mấy dòng chỉ dẫn đơn giản sau đây:

Andy: làm món trộn, lá xà lách, trái cây trộn sắp trên mặt. dọn món súp
Jay: rót nước có đá, nướng bánh mì
Đồ tráng miệng để trong tủ lạnh, cho them bạc hà
 
Trong vài phút hai cậu bé đã làm tròn nhiệm vụ đuợc giao và chúng tôi cùng thưởng thức bữa tối ngon lành. Ít có cậu con trai cỡ 10 và 12 tuổi có thể làm việc hiệu quả như vậy. Nhưng nhờ bà mẹ có óc tổ chức và rất kiên trì dạy bảo nên hai cậu bé này làm việc có hiệu quả. Nhìn quanh phòng, tôi thấy bà Connie có dán những câu nhắc nhở đơn giản lên những chổ dễ thấy nhất trong nhà.
 
Trên tivi có dòng ghi rõ ràng: “MỖI TỐI TRONG TUẦN XEM TIVI MỘT GIỜ, NẾU ĐÃ LÀM XONG MỌI VIỆC ĐÚNG THEO THỜI KHOÁ BIỂU. CUỐI TUẦN XEM TIVI KHI ĐƯỢC PHÉP.” Trên đàn Piano có miếng giấy 7x12cm ghi: “ĐẾM NHỊP TO LÊN.” Nơi gương soi trong phòng tắm có câu: “GIỮ SẠCH LA-VA-BO VÀ GƯƠNG SOI.” Trong bếp có câu: “25 XU, NẾU KHÔNG DỌN BÁT ĐĨA ĐỂ VÀO CHẬU.”
 
Các bà mẹ có tính khí khác cho rằng tổ chức gia đình như vậy phải tốn quá nhiều công sức. nhưng theo kinh nghiệm, tôi biết làm như vậy sẽ tạo được một tổ ấm vui vẻ và ngăn nắp. Từ lúc mấy con tôi còn bé, tôi đã huấn luyện chúng phụ giúp việc nhà. Tôi làm một bản phân công để các con tự đánh dấu công việc của mình khi đã làm xong. Tôi tin rằng khi mẹ siêng năng thì cả nhà chăm chỉ; khi mẹ lam việc thì cả nhà đều làm việc.
 
Vì tôi tổ chức và huấn luyện kỹ lưỡng, nên các con tôi đều trở thành những người làm việc rất kỷ luật dù tính khí khác nhau. Trong công việc hoạc trong gia đình, óc tổ chức rất cần thiết để đạt được mục tiêu. Một người không biết nơi cần đến thì không thể đi đến đó. Người có tính khí linh hoạt hùng lực là bậc thầy về tài tổ chức mau lẹ và thực tế.

Cắt đặt công việ cho moi người
Tiềm lực lớn nhất của Người có tính khí linh hoạt hùng lực là khả năng hoàn thành công việc nhiều hơn người khác nhờ có tài tổ chức. Khi xem xét một dự án, họ mau chóng hiểu ra phải tiến hành như thế nào, họ phân chia dự án ra thành từng khối công việc căn cứ vào công sức cần thiết. Họ biết nguồn lực có sẵn và nhanh chóng cắt đặt công việc. Họ cũng không quên giao trách nhiệm cho người nhàn rỗi chưa tham gia (vì họ cho rằng chẳng ai muốn ăn không ngồi rồi).
 
Vì cả hai vợ chồng tôi điều có ít nhiều có tính khí linh hoạt hùng lực, nên khi mấy con lớn lên, chúng tôi lập bảng phân công và hoàn tất việc cần làm rồi mới đi chơi. nếu có cậu bé nào đến chơi ở lại quá 3 ngày, tôi ghi tên em lên bảng phân công và giao việc ngay. Có lần tình cờ tôi nghe một câu nói của Freddy , con tôi rằng: “ Mẹ bạn chắc thích mình lắm nên bà viết tên mình lên trên bảng phân công đó!”
 
Nhiều bà mẹ lãng quên nguồn lao động miễn phí tiềm tàng có sẵn tại nhà chỉ vì họ nghĩ rằng lập một bảng phân công, dù đơn sơ, vẫn là việc quá nhiêu khê.
 
Vài Người có tính khí linh hoạt hùng lực quá lo nắm giữ quyền hành đến nổi chỉ giao cho người khác việc cò con, còn giữ lại cho mình toàn những việc quan trọng. Phải chi họ xử trí với người khác cách khôn ngoan và cắt đặt công việc cho phù hợp thay vì xử sự quá cực đoan như trên thì hẳn họ đạt được những thành tựu xứng đáng hơn.
 
Càng gặp trở ngại càng phát huy năng lực
Người có tính khí linh hoạt hùng lực không chỉ muốn đạt được mục tiêu mà còn có thể thành công hơn khi gặp trở ngại.
 
Khi có một công việc vừa mới bắt đầu được thực hiện mà thiên hạ đã nhận xét rằng việc ấy bất khả thi, người tính khí cầu toàn ưu tư thì tiếc đã mất thời gian lên kế hoạch và phân tích tình hình, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thì biết ơn vì ngay từ đầu đã giúp họ thấy công việc quá nhiêu khê, nhưng Người có tính khí linh hoạt hùng lực càng them hang chí lo tiến hành công việc mà không sợ thất bại.
 
Cô Lorra kể rằng khi chồng cô lơ là việc nhà, cô có thể khiến anh ấy làm bằng cách nói: “Hôm nay mẹ ghé qua chơi, em có kể với mẹ là anh dự định treo mấy cái màn này lên. Mẹ hỏi: Anh mà biết cách treo màn sao?” nghe vậy anh ấy lập tức chồm dậy, đi treo màn.
 
Một trong những lý do khiến nhiều Người có tính khí linh hoạt hùng lực trở thành vận động viên chuyên nghiệp là vì họ thích đối phó và thích vượt lên thách thức của trở ngại. Trong khi người thuộc tính khí khác có thể thót tim khi phải đối mặt với 11 gã khổng lồ nơi sân bóng, thì Người có tính khí linh hoạt hùng lực cảm thấy hang chí vào trận ngay.
 
Dù nam hoặc nữ, Người có tính khí linh hoạt hùng lực đều có bản năng sát thủ khao khát khắc phục trở ngại. Bản năng đó là động lực đẩy họ vượt lên hàng đầu trong giới kinh doanh ngày nay. Họ không nhụt chí trước mọi phê phán chỉ trích, không nản lòng dù bị hững hờ lạnh nhạt. Họ kiên quyết nhắm mục tiêu và càng gặp trở ngại càng phát huy năng lực.

Ít có nhu cầu bầu bạn
Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần bạn bè làm khan thính giả, người có tính khí cầu toàn ưu tư cần bạn bè ủng hộ nâng đỡ mình, thì Người có tính khí linh hoạt hùng lực chẳng cần ai quanh mình. Họ có mục tiêu rõ rệt. họ xe. chuyện sinh hoạt chung với mọi người là mất thì giờ vì không hoàn thành công việc cụ thể nào. Người có tính khí linh hoạt hùng lực làm việ cho tập thể nếu hoạt động ấy có mục đích rõ rệt. Họ vui vẻ tham gia và nổ lực tổ chức cuộc vận động gây quỹ của bạn bè nhưng chẳng muốn dành thời gian tán gẫu.

Thường thường quyết định chính xác, đúng đắn
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có bộ anten nội tại chuyênn cảm nhận tình hình, chỉ khi nào biết mình đúng họ mới phát biểu. Đặc điểm này là một tiềm năng quý giá của Người có tính khí linh hoạt hùng lực. Nhưng những người tiếp xúc với họ thường không đánh giá đúng ưu điểm đó. Có lần cô Missy kể với tôi về ông chồng thuộc loại Người có tính khí linh hoạt hùng lực của cô không bao giờ sai lầm, và điều này thật sự làm cô hết sức khó chịu.
 
Cô vẫn ao ước anh ấy sai lầm để chứng tỏ anh là con người. Ngày nọ, cô chợt nghĩ:  nếu cần thuê một quản lý để điều hành mọi việc trong nhà thì cô sẽ kiếm một người không bao giờ sai sót. Trong thực tế, gia đình cô có người đó rồi mà lại hoàn toàn miễn phí. Từ lúc đó cô nhìn anh với lòng cảm kích mới mẻ.

Giỏi ứng phó trong các trường hợp cấp bách
Tính khí linh hoạt hùng lực trong tôi ưa thích những tình huống khẩn cấp. Ngày nọ, ngay khi tôi sắp sửa thuyết trình cho các thành viên thuộc câu lạc bộ ở Santa Rosa thì toàn bộ khu phố bỗng mất điện. Các bà xôn xao, sờ soạng như đang mò tìm ly nước trong một nhà hàng tối tăm. nếu diễn giả có tính khí khác thì chắc họ sẽ đề nghị kết thúc ra về. nhnưg tôi lập tức động não, dự định tiếp tục thuyết trình trong bóng tối.
 
Tôi nhớ lại mấy câu dưới đây:  “Tôi đã đến tuổi trông đẹp nhất trong góc tối tăm; chẳng có gì để ngắm, thì quý vị đành lắng nghe thôi!” trong khi tôi chuẩn bị mở đầu bài thuyết trình với hai câu trên thì đèn bật sáng nên các thành viên trong câu lạc bộ ở santa Rosa chẳng bao giờ nghe khúc dạo đầu đầy niềm vui trong bóng tối vừa qua.
Lần khác khi tôi đang diễn thuyết trong giảng đường Shrine ở bang Indianapolis, thì ngay phía sau bức tường sân khấu, một dàn nhạc gồm 30 chiếc kèn túi bổng tấu lên bài “KHúc quân hành” át hẳn tiếng nói của tôi. Trong khi vị chủ tịch đi dàn xếp với dàn nhạc thì tôi lo nghĩ cách liên hệ việc này với bài diễn thuyết. chẳng bao lâu, tiếng nhạc hạ dần rồi tắt hẳn.
 
Vị chủ tịch cho biết dàn nhạc Shrine định tập luyện cho buổi diễu hành vào thứ bảy tới mà không ngờ chúng tôi đang hội họp ở bên kia bức tường. tôi lập tức trình bày rằng, dàn kèn Scotland tấu lên vào lúc này là rất thích hợp vì mẹ tôi, bà Katie Mc Dougall, thưở trước cũng chơi kèn đó trong đoàn diễu hành với trang phục truyền thống Scotland. Rồi tôi kết thúc câu chuyện bằng cách nói về nguồn gốc Scotland của mình.
 
Người có tính khí linh hoạt hùng lực ưa thích những tình huống khẩn cấp. Vì nhờ đó họ có thể chứng tỏ khả năng ứng phó và vận dụng tình huống đó như một lạc điểm bắc cầu vào bài diễn thuyết, nhất là khi có ban nhạc ba mươi chiếc kèn túi đi kèm.
“Lãnh đạo kém, nhân dân khốn khổ,
Mưu sĩ tài, làng nước an ninh.”
(Kinh Thánh, sách châm ngôn chương 11 câu 14)

Chương 7
Thư giản cùng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh
Thế giớ cần người có tính khí thanh thản trầm tĩnh!
Kiên trì giữ vững đường lối bất chấp rắc trở.
Kiên tâm chịu đựng mọi khiêu khích
Kiên nhẫn lắng nghe người khác tâm sự
Hoà giải các lực lượng đối nghịch nhau
Đeo đuổi và duy trì hoà bình bằng mọi giá
Đồng cảm an ủi những người tổn thương
Điềm tĩnh sáng suốt khi người xung quanh mất bình tĩnh

Quyết tâm sống cuộc đời ngay lành khiến ngay cả kẻ thù cũng không thể phê phán, chỉ trích.
Hiểu các loại tính khí là bước đầu để chúng ta hiểu con người. Vì không nhận biết sự khác biệt bẩm sinh của mỗi người và không chấp nhận họ, nên lắm lúc chúng ta xem người có tính tình khác chúng ta là người bất thường.

Khi biết con người  có nhiều loại tính khí chúng ta mới hiểu vì sao có những người có tính khí trái ngược lại thu hút nhau. Khi các thành viên trong một gia đình có tính khí khác nhau thì họ có mối quan tâm khác nhau và sẽ cung ứng cho nhau đủ loại sinh hoạt. Đức Chúa trời không có ý định tạo dựng tất cả chúng ta có tính khí sôi nổi hoạt bát vì như vậy chúng ta sẽ rất vui nhộn, nhưng không bao giờ sống có nề nếp.

Đức Chúa trời cũng không tạo dựng tất cả chúng ta làm lãnh đạo có tính khí linh hoạt hùng lực vì nếu như vậy thì chẳng còn ai làm thuộc cấp. Đức Chúa trời cũng không muốn tất cả chúng ta đều là người có tính khí cầu toàn ưu tư, vì nếu lỡ có điều bất ổn xẩy ra tất cả chúng ta bị trầm uất.
 
Thật ra, Đức Chúa Trời tạo ra người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là loại người đặc biệt. Họ là vùng đệm cho tình cảm của ba loại người kia. Họ mang lại sự ổn định và quân bình.

Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là dịu bớt kế hoạch đầy phiêu lưu của người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Những quyết định xuất sắc của Người có tính khí linh hoạt hùng lực không gây ấn tượng mạnh đối với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không quá coi trọng những kế hoạch phức tạp của người có tính khí cầu toàn ưu tư.
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh san bằng tình trạng chệch choạc giữa những người thuộc loại tính khí khác nhau. Họ chủ trương “Việc đó có thật sự quan trọng đến thế đâu!” Về lâu dài nhận xét như vậy là đúng. Tất cả chúng ta đều là một phần trong một kế hoạch phức tạp. Khi mỗi người phát huy thoả đáng tính khí của mình thì sẽ tìm được chỗ đứng thích hợp trong kế hoạch đó và cùng nhau tạo thành một bức tranh hài hoà hấp dẫn.

Có khả năng giải quyết nhiều việc.
Trong tất cả các loại tính khí, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người dễ thân thiện, hoà hợp với người khác nhất. từ thưở ấu thơ, trẻ có tính khí thanh thản trầm tĩnh đã là phước hạnh cho cha mẹ. Mọi người vui thích ở gần các bé đó. Đặt ở đâu bé cũng vui cả. Các bé chịu đựng được sự thay đổi giờ giấc. Các bé thích bạn bè nhưng khi ở một mình cũng thấy vui. Dường như chẳng việc gì làm các bé bối rối. Các bé thích ngắm nhìn kẻ qua người lại.
 
Con rể tôi là Randy ( lẫn cha cậu ấy) có tính khí thanh thản trầm tĩnh thường kể với tôi về thời thơ ấu của cậu ấy. Cậu bé rất dễ thân thiện, hoà hợp với người khác và có thể thích ứng trong mọi hoàn cảnh. Cậu luôn là học sinh nghiêm túc. Cậu có khả năng sưu tầm tiền kim loại một phần là nhờ thường xuyên đọc sách trong lúc bố mẹ cậu chơi bài Bridge vài buổi tối mỗi tuần. Đi đâu họ cũng đem đứa con duy nhất theo kèm với vài cuốn sách.
 
Họ đặt bất cứ nơi nào, Randy cũng thích ứng được và chỉ đọc sách chứ không quấy rầy ai cả. Tính tình dễ mến và lòng khát khao tri thức đã mang lại cho cậu ấy nhiều vinh dự trong vai trò chuyên gia về tiền vàng và chủ tịch hội nghiên cứu tiền kim loại cấp tỉnh. Cậu ấy thích ứng trong mọi nơi, và tuỳ lúc có thể sẽ nói chuyện rất sinh động hoặc giữ im lặng. Mẹ tôi thường khen: “Chà rể Randy đúnf là một ông thánh!”
 
Người đạt mức khá quân bình nhất là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Họ không bao giờ thái quá hoặc cực đoan trong cuộc sống. Họ chủ trương sống trung dung, tránh né, mọi xung đột, không hùa theo quyết định của người khác, không khiến người ta chú ý đến mình, chỉ âm thầm làm phần việc mà người khác kỳ vọng nơi mình mà mà không mưu cầu danh lợi. Trong khi Người có tính khí linh hoạt hùng lực là “lãnh đạo bẩm sinh”  thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể vươn lên hàng đầu nhờ khả năng vượt trội để hoà hợp, thân thiện với mọi người. Trong khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có khuynh hướng kìm nén, khi nào có yêu cầu mới xuất đầu lộ diện và không bao giờ tự đề cao.
 
Một hôm tôi đang đứng trong phòng điện thoại ở một trung tâm mua sắm, một bà trẻ tuổi nhận ra tôi ( qua giọng nói) nhờ bà đã nghe bang của tôi về tính khí con người. khi chúng tôi trò chuyện, bà Budetta, người có tính khí sôi nổi hoạt bát , chợt cho tôi biết bà phải gọi điện cho chồng của bà, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, Bà nhờ ông ta về nhà tắt máy sấy quần áo. Riêng bà không về nhà được vì e trễ giờ chơi quần vợt. Chẳng rõ chồng của tôi có chấp nhận đây là lý do chính đáng và cần kíp không, nhưng bà ấy bảo đảm với tôi là chồng bà sẽ bỏ hết mọi thứ về nhà tắt máy ngay để áo quần khỏi bị cháy. Nhìn bà ấy nhún nhảy trong bộ đồ quần vợt, tôi xin bà ghi ra và gữi cho tôi những điểm tuyệt vời của người chồng có tính khí thanh thản trầm tĩnh hoàn hảo đó. Dưới đây là thư cuả bà:
 
Bà Florence thân mến!
Thứ hai ngày 14 tháng 12, tại phòng điện thoại ở trung tâm thương mại Nam Hải ngạn, một người mặc bộ đồ quần vợt nghe giọng nói của bà nên nhận biết bà là ai nhờ từng nghe bang bà thuyết trình nên đã đến chào hỏi. người đó chính là tôi đấy. Trong lúc hai người trò chuyện, bà nhờ tôi ghi ra những ưu điểm cùa người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Tôi sẵn sàn làm theo yêu cầu của bà.
 
Tôi rất hạnh phúc vì đã kết hôn với một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh trong 20 năm qua. Là người có tính khí sôi nổi hoạt bát và  linh hoạt hùng lực tôi từng cho rằng chỉ sống với Người có tính khí linh hoạt hùng lực mới phù hợp. Là người có tính khí sôi nổi hoạt bát và linh hoạt hùng lực, tôi luôn cho rằng cách của tôi là duy nhất đúng.
 
Khi tôi bắt đầu nghĩ về ưu điểm của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thì đức Chúa Trời khiến tôi trở nên khiêm tốn. Vì người chồng có tính khí thanh thản trầm tĩnh khiến cho cuộc hôn nhân của tôi được ổn định và chính là sức mạnh của cuộc đời tôi.
 
Luôn trầm tĩnh, chậm nổi giận (“Người chậm nóng giận có nhiều sang suốt” Kinh thánh, sách châm ngôn chương 14 câu 29), bị căng thẳng vẫn bình tĩnh, không bao giờ bốc đồng, lý luận hợp lý, đáng tin cậy, trung thành và kiên nhẫn (“Kiên nhẫn vẫn hơn là kiêu căng” kinh thánh, sách truyền đạo chương 7 câu 8). Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không ấn định mục tiêu cho người khác, không đòi hỏi vợ con phải thay đổi theo ý họ, vì họ sẵn sàng chấp nhận con người thật của người khác.
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người tuyệt vời trong vai trò cha mẹ, cho dù họ áp dụng kỷ luật đôi khi quá nhẹ, không nhất quán. Tính dễ dãi của họ tạo nên những con người mãn nguyện. Cậu con trai 10 tuổi của tôi mê chơi bóng chày.
 
Nó hăng hái tham gia đội bóng nhí. Chồng tôi không đặt nặng chuyện thắng hoặc thua nhưng chỉ quan tâm cổ vũ con mà thôi.
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người chủ tuyệt vời. Mọi người thích làm việc với họ. Vì không bị áp lực hoặc bị phê bình, các thư ký dường như vui vẻ tận tuỵ hơn, cố gắng làm nhiều việc hơn. Trong môi trường làm việc như vậy, lòng tự trong của họ được nâng cao và năng suất cũng gia tang.
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là trọng tài lý tưởng. nhờ khả năng biện luận trầm tĩnh, không bị cảm xúc chi phối, họ có thể khiến một tình huống căng thẳng dịu xuống nhờ vài câu nói nhẹ nhàng.
 
Phụ nữ  có  tính khí thanh thản trầm tĩnh có dáng vẻ đĩnh đạc tự nhiên mà người có tính khí sôi nổi hoạt bát phải ngưỡng mộ từ xa. Thái độ nhu mì trầm lặng thanh lịch của các phụ nữ này khiến họ nổi bật so với những người xung quanh. Tinh thần nhu mì, lặng lẽ khiến người xung quanh cảm thấy dễ chịu. (Kinh Thánh sách Phi e rơ chương 3 câu 4: “Hãy trang sức con người bề trong bằng vẻ đẹp không phai của tâm hồn dịu dàng, bình lặng: đó là thứ trang sức rất quý giá đối với Đức Chúa Trời”).
 
Người chồng có tính tính khí thanh thản trầm tĩnh của tôi có tính khôi hài với vẻ tỉnh khô phát xuất từ chủ trương không nghiêm trọng hoá vấn đề trong cuộc sống. Tôi gặp  bà sau khi tôi gọi đến văn phòng của chồng tôi ở Santa Ana báo tin là tôi đang mở máy sấy quần áo ở nhà. Tôi nói với nhà tôi rằng nếu có đi đến văn phòng ở Beverly Hills thì ghé nhà tắt máy sấy. Nhà tôi trả lời rất đơn giản rằng: “Khỏi cần lo việc ấy. Rủi cháy nhà thì có nhà mới. Lo gì!” rồi ông nói them trước khi gác máy: “Chắc chắn tuần trước em đã đóng tiền bảo hiểm hoả hoạn rồi mà!” ông ấy nói vậy vì biết rõ tôi không bao giờ lo việc đóng tiền bảo hiểm hoặc không nữa. Câu khôi hài bất ngờ của ông khi đó giúp tôi thoát khỏi nỗi âu lo. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thật là có tài giải nguy, ta nê ngần gũi họ.
 
Thân ái chào bà
 
Nhân cách thâm trầm
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vui vẻ, dễ mến, vô hại và thường không làm mất lòng ai. Vì vậy, nếu gia đình nào không sanh được người con có tính khí đó thì nên “nhập khẩu” vài người. Brenda đến chơi với mấy đứa con tôi một tuần. Tất cả chúng tôi đều yêu mến Brenda. Trong bầu không khí linh hoạt hùng lực của gia đình chúng tôi, xem như tính cách thâm trầm của Brenda khiến tất cả chúng tôi lo cư xử cho vừa phải.
 
Brenda tán thành mọi ý kiến được nêu ra. Người có tính khí linh hoạt hùng lực rất quý trọng đặc tính đó vì họ là người luôn luôn đề xướng kế hoạch. Gặp việc gì Brenda cũng thích ứng được. Không ai trong nhà muốn Brenda ra đi, và Brenda trở nên một thành viên trong gia đình. Sáu năm sau, với kiểu hài hước của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, Brenda nói: “Lý do không ra đi vì sắp xếp đồ đạc vào va li tốn nhiều công sức quá!”
 
Hồi còn ở trung học, cậu bé Tim làm lớp trưởng và phải dẫn đầu một nhóm biểu tình đến thủ phủ của bang. Mẹ của Tim là người có tính khí sôi nổi hoạt bát cảm thấy thích thú về tính cách năng nổ khác thường của cậu. Bà tụ tập bạn của mình lại để xem bản tin lúc 6 giờ vì sẽ có phát hình nhóm biểu tình của Tim. Khi nhóm biểu tình xuất hiện trên màn hình, chẳng ai thấy Tim đâu cả. Khi chuyển cảnh quay khan giả thì mẹ của Tim đang thất vọng chợt thấy cậu ngồi bên lề đường hay tay ôm đầu. Bà rất bực tức. Khi Tim về bà hỏi: “Sao con không dẫn đầu đoàn biểu tình?” Tim trả lời: “Con không muốn biến mình thành thằng ngố!”
 
Cho dù người có tính khí thanh thản trầm tĩnh bằng lòng nhận vị trí lãnh đạo, nhưng rồi họ cũng rút lui trước khi phải xuất đầu lộ diện. Họ không cần được khen ngợi và chắc chắn họ không muốn biến mình thành người ngố.
 
Tôi hỏi một thanh niên nọ về bạn gái có tính khí thanh thản trầm tĩnh của cậu: “Cậu thích nhất điều gì nơi cô ấy?”
Cậu suy nghĩ giây lát rồi trả lời: “Điểm nào nơi cô ấy con cũng thích cả vì mọi điểm đều sàn sàn như nhau.”

Nhận định đơn giản kia tóm lược tính khí của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, không có điểm nào vượt trội đơn lẻ nhưng họ là người thân thiện, vui vẻ dễ mến, dễ gần gũi. Họ không bao giờ tỏ ra tự phụ mà luôn luôn tỏ ra khiêm tốn. Một ông thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh tự nhận xét: “Tôi chỉ là người bình thường.” Một người khác thì thở dài tỏ vẻ ngạc nhiên: “Lạ thật! Sao người ta lại thích tôi!” Tính khiêm tốn ôn nhu khiến người có tính khí thanh thản trầm tĩnh dễ mến, dễ gần. những người thuộc tính khí khác cũng nhìn thấy đặc điểm sang giá của tính khí thanh thản trầm tĩnh và họ muốn trau dồi các tính tốt ấy.

Dễ tính, thoải mái
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thích thoải mái, tuỳ cơ ứng biến chứ không thích tiên liệu xa xôi. Bạn của Freddy, con trai tôi, đến chơi. Tôi hỏi cháu có ở lại ăn tối không. Cháu trả lời: “Cháu chưa biết nữa. Đến lúc đó rồi cháu tính.” Tôi chuẩn bị phần ăn và xếp chỗ ngồi cho cháu tại bàn và cháu ở lại dùng bữa tối. Sau đó tôi mở TV cho cháu xem và hỏi: “Cháu thích chương trình nào?”
 
Cháu trả lời: “Chương trình nào cũng được ạ.” Lát sau có mục quảng cáo, cháu lí nhí nói: “Thật ra cháu muốn xem đội Dodger thi đấu kìa!”
Tôi hỏi lại:
“Sao lúc nãy cháu không nói liền?”
“Cháu sợ cô không thích chương trình đó.”
 
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không bao giờ muốn gây phiền hà và họ luôn luôn in lặng chấp nhận hiện trạng của sự việc chứ không đòi hỏi hay thay đổi.
 
Freddy , con trai tôi có một người bạn thanh thản trầm tĩnh khác. Cậu này thích thoải mái vô tư, ung dung đến nỗi chẳng thiết xê dịch. Một hôm cậu nằm ườn trên ghế trường kỷ ở nhà tôi, mặc quần Jean rách toạc, áo thun te tua, tóc dài bù xù, đôi chân trần. Tôi nhận xét: “Mike nè, hôm nay hình như cháu quên mặc đồ đẹp phải không?”
 
Một cậu bé sôi nổi hoạt bát ngồi trên ghế trường kỷ bên kia lên tiếng: “Mike ưa thích vẻ lùi xùi bê bối đó mà.” quả là một cách bộc lộ của người thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh.

Bình tĩnh, điềm đạm và tự chủ
Một trong những đặc điểm đáng khâm phục nhất của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là khả năng giữ bình tĩnh cho dù đang ở giữa tâm bão. Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát la hét thất thanh, Người có tính khí linh hoạt hùng lực hùng hổ vật lộn, người có tính khí cầu toàn ưu tư buông xuôi cho chìm, thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh lùi lại chờ một lát rồi lặng lẽ tiến tới đúng hướng. Cảm xúc không khuất phục được họ, cơn giận chẳng len vào tâm hồn họ. Họ trầm ngâm: “Có đáng gì đâu mà bối rối, bất mãn!”
 
Mấy anh em tôi trưởng thành trong vòng tay người mẹ tính khí thanh thản trầm tĩnh lặng lẽ. Tôi biết chúng tôi đã đem đến cho bà nhiều giây phút lo âu nghĩ ngợi. Khi chúng tôi chơ đùa nghịch nghợm quá kích động, bà đưa chúng tôi vào một căn phòng nhỏ hẹp rồi nói: “Các con làm gì trong này cũng được, mẹ không cần biết, miễn các con bình tĩnh, trầm lặng và tự chủ.”

 Kiên nhẫn, quân bình
Người có tính khí tính khí thanh thản trầm tĩnh không bao giờ vội vàng hấp tấp, họ chẳng hề bối rối như những người thuộc tính khí khác.
 
Bà Gladys, thuộc tính khí linh hoạt hùng lực kể một câu chuyện như sau:
Sau một ngày thăm viếng bà con, tôi sốt ruột hết sức muốn về nhà ngay. Khi chúng tôi đến gần đường cao tốc, nhà tôi, anh Don bình tĩnh nói: “Mình phải ghé lại đổ xăng.” Tôi đoán chừng xe cũng còn đủ xăng nhưng có lẽ anh ấy muốn chắc ăn, nên chúng tôi lái xe vào một trạm xăng tự phục vụ. tôi đưa con gái bé nhỏ vào phòng vệ sinh nữ.
 
Lúc trở ra tôi ngỡ anh ấy đã sẳn sàn để đi tiếp. Nhưng không, anh ấy còn đứng cạnh xe tay cầm tiền. Tôi la lên: “Sao anh không trả tiền đi? Em vội mà!” anh giải thích là anh không biết trả tiền cho ai. Tôi chợt thấy một người có vẻ là nhân viên trạm xăng, tôi bèn chỉ cho anh ấy đến gặp người ấy. Rủi thay khi người ấy chỉ là một khách hàng mặc đồng phục không quân nên không nhận tiền. Rồi một nhận viên xuất hiện nhưng lại không nhận tờ 20 đôla vì không có tiền lẻ để thối. Chúng tôi cũng không có tiền lẻ, tôi phát khùng với anh nhân viên này.
 
Nhà tôi điềm tĩnh đề nghị cả nhà đi qua siêu thị bên kia đường đổi tiền lẻ. Tôi chẵng muốn mất thời gian, nhưng không còn cách nào khác. Tôi định nhào tới quầy thu ngân xin đổi tiền lẻ ngay, nhưng anh ấy nói làm vậy là không phải phép mà nên mua một món đồ.
“Mình có cần mua gì đâu!” tôi phản đối

Nhà tôi không cãi, mà đi thẳng tới thùng đựng sữa, cẩn thận chọn 3 hộp yaout hương trái cây rồi đưa tờ 20 đôla cho người thu ngân.
Chúng tôi quay lại trạm xăng. Nhà tôi kiên nhẫn chờ nhân viên ấy thay xong cái ruột xe. Trả tiền xong, anh ấy mỉm cười thân thiện và cám ơn nhân viên này đã thông cảm trước khi vào xe với chúng tôi. Trong quá trình nhiêu khê u ám đó, anh ấy chẳng hề tỏ ra bực tức, không lộ vẻ khó chịu với tính nóng nẩy của tôi. Suốt đường về anh còn khe khẽ ca hát.

Cùng một tình huống mà thuộc các tính khí khác nhau sẽ xử sự cách khác nhau, bạn thấy không? Người có tính khí sôi nổi hoạt bát có lẽ chẳng để ý đến chuyện xe sắp hết xăng.
 
Nếu thấy xe sắp hết xăng thì anh lại bối rối không biết làm sao cho đủ tiền lẻ đổ xăng. Người có tính khí linh hoạt hùng lực thì buộc nhân viên phải thối tiền ngay vì vậy sẽ sinh ra cãi cọ đôi co. Người có tính khí cầu toàn ưu tư thì chuẩn bị sẵn tiền lẻ, mà nếu không có sẽ tự trách mình làm việc thiếu kế hoạch rồi suốt đường cứ băn khoăn ủ ê về trục trặc đó.
 
Trong hầu hết mọi trường hợp, có thể chắc chắn rằng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vẫn im lặng và kiên nhẫn chịu đựng dù bị khiêu khích.

Lạc thiên tri mệnh (vui với trời mà biết mệnh của mình, không còn lo lắng gì nữa), an thời xử thế
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không kỳ vọng nhiều nơi cuộc sống nên họ dễ dàng chấp nhận mọi thăng trầm. Bản tính họ cơ bản là bi quan nên họ không dễ buồn phiền bực bội như người có tính khí cầu toàn ưu tư. Đặc tính bi quan khiến họ nhìn đời một cách “thực tế”.

Bà ngoại tôi thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh trước khi đi ngủ thường nói: “sáng mai gặp các cháu nhé nếu Chúa cho phép!” Vốn là một thiếu niên vui nhộn, tôi tìm cách làm cho bà vui vẻ hơn khi đi ngủ. Có lần bà giải thích: “Biết đâu chừng có ngày bà ngủ luôn không dậy nữa” Bà nói vậy mà đúng.
 
Mẹ sue là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Khi Sue hỏi: “Hôm nay bà có khoẻ không?” bà trả lời: “Cũng vậy thôi!” hoặc “như hôm qua thôi!” dù câu trả lời có vẻ dửng dưng nhưng có lẽ nhờ đó bà tránh được những thất vọng khi có sự cố.
 
Khi ở đại học, tôi hỏi mẹ: “Sao chẳng bao giờ mẹ khen ba chị em con vậy?” Bà đáp: “Lỡ khen quá lời thì làm sao rút lại!” người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không đòi hỏi trời quang mây tạnh hằng ngày hoặc mỗi khi cầu vòng xuất hiện thì “tìm được hai hủ vàng”. Vì vậy, dù mưa rơi trong lúc đang diễu hành, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vẫn bình thản bước đi.
Chúng ta học được biết bao điều từ thái độ chấp nhận mọi thăng trầmcủa cuộc sống và tinh thần lạc thiên tri mệnh nơi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh!

Có khả năng quản lý
Vì Người có tính khí linh hoạt hùng lực thường đặc biệt nổi bật với vai trò lãnh đạo nên đôi khi ta không nhận ra người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là một nhân viên vững vàng, đầy năng lực, biết xử sự tốt đẹp với mọi người và rất có tài quản lý.
Cựu tổng thống Gerald Ford là một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Các mô tả về ông nghe như trích từ cuốn sách này.
 
Ông Bob pierpoint của đài CBS nhận định: “Ông Jerry Ford rất đứng đắn, thân thiện, đầy lòng trắc ẩn. Thật ra, trong suốt 25 năm qua ông chẳng có một sáng kiến mới mẻ hoặc tiến bộ nào, nhưng ông đúng là một người rất tốt.” Tác giả Doris Goodwin mô tả ông là người bình thường, thư thái, dễ tính, vui vẻ, quân bình, đứng đắn, thành thực, khiêm tốn, đáng tin cậy.” quả là một người Mỹ điển hình!
 
Chính nhờ bản tính trung dung, vô hại, “dĩ hoà vi quý” của ông Ford mà dân chúng đã lựa chọn ông trong thời khắc lịch sử. Trong thời khắc đó họ không muốn chọn người ưa mạo hiểm, ưa áp chế mà chỉ mong một người đơn sơ, vững vàng để có thể tin cậy được. Ông Ford được bầu là nhờ tính khí thanh thản trầm tĩnh của mình mặc dù đa số cử tri chắc chẳng hiểu biết nhiều về tính khí con người.
 
Rất lâu sau khi ong Ford tái ứng cử và thất bại, nhật báp Wall Street đăng một bài với tựa đề: “Cảm ơn ông vì ông chẳng làm gì có hại!”
 
Người ta đồn rằng các nhà dân cử ở Michigan đã lưỡng lự khi bắt đầu gây quỹ xây nhà bảo tàng tưởng niệm theo thông lệ cho cựu tổng thống Gerald J. Ford. Vị nghị sĩ cựu chủ tịch đảng cộng hoà của địa phương bầu cử ông Ford đã nhận xét: một trong những nguyên nhân khiến người ta lưỡng lự là vì “Đường lối thủ thế thay vì chủ động tiến công” trong nhiệm kỳ của tổng thống Ford. Chính sách này cực kỳ quan trọng trong thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh.
 
Nhưng làm sao có thể xây nhà bảo tàng tưởng niệm cho một cái gì đó mà đã không xẩy ra?
Lời nhận xét của vị nghị sĩ đó rất có lý. Suốt những năm tháng đó, các kế hoạch quốc nội to tát, rũi ro về quốc ngoại, bi kịch chính trị do xung đột đảng phái từng kéo dài hơn một thập kỷ qua tất cả đều giảm thiểu đáng kể. Nhờ sự cải thiện sáng sủa đó ông Gerald J. Ford trở nên xứng đáng với một nhà bảo tàng tưởng niệm hoành tráng nhất, đẹp đẽ nhất.

Thụ động, thủ thế mà được ca ngợi, không nhập cuộc mà vẫn được khen tặng. Thật là một vinh dự độc nhất vô nhị! vẻ vang biết bao cho người có tính khí thanh thản trầm tĩnh! Một nhà bình luận nhận định: “Dường như không biết ông Ford thuộc loại người nào lại quan trọng hơn là biết ông ấy là ai.”

Năng lực quản lý của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh đặt trên nền tảng “dĩ hoà vi quý” với mọi người, không đảo lộn tình thế, không lao vào chỗ nguy hiểm, không nhập cuộc và cái nhìn tổng quát khách quan của họ đối với người khác. Ban giám thị của trường học có nhiều người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, vì họ có thể cùng lúc xử trí tốt với học sinh lẫn giáo viên. Giới chức quân sự thường là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vì họ có thể tuân thủ mệnh lệnh, kiên nhẫn đối với việc thăng quan tiến chức, không khủng hoảng khi bị áp lực và không cần có sáng kiến hoặc lập lề lối riêng.
 
Một thống kê mới nhất cho biết 80% số người mất việc vì lơ là trách nhiệm là do không thể hoà hợp với mọi người chứ không phải vì thiếu khả năng. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh rõ ràng có lợi thế hơn người có tính khí khác về công ăn việc làm khá tốt và ổn định.

Thường nghĩ ngợi về những trục trặc để tìm cách giải quyết.
Trong cuộc sống, lãnh vực nào cũng đều xẩy ra xung đột: cha/con, thầy/trò, chủ/tớ, bạn/bạn. Trong khi những người thân thuộc các tính khí khác lo đấu tranh thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh lại ngẫng cao đầu làm yên biển cả. Khi người khác đấu tranh cho con đường riêng của mình thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể ngồi bình thản để rồi đưa ra ý kiến khách quan. Mỗi gia đình, mỗi cơ sở thương mại đều cần ít nhất một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh xem xét, cân nhắc vấn đề cả hai mặt để rồi bình tĩnh, điềm đạm và tự chủ đưa ra giải pháp thoả đáng.

Tôi ngồi cạnh một nhà tâm lý thuộc loại tính khí thanh thản trầm tĩnh. Ông cho biết hiện nay ông có một nghề nghiệp lý tưởng. “Làm sao người có tính khí khác có thể ngồi im lặng lắng nghe vấn đề của người khác cả ngày rồi đưa ra liệu pháp thoả đáng?”
Ông Warren Christopher là trưởng đoàn Hoa Kỳ trong cuộc đàm phán về con tin bị bắt giữ ở Iran. Ông Robert Jackson khen ngợi trong một bài đăng trên thời báo Los Angeles với đầy dẫy những từ ngữ đặc trưng về tính khí thanh thản trầm tĩnh như điềm đạm, kỹ luật, nói năng nhỏ nhẹ, khéo léo, dè dặt, khiêm tốn, tự chủ, kín đáo, không để lộ cảm xúc, nhân cách thâm trầm.
Ông ấy là “mẫu người lý tưởng để cầm trịch trong cuộc đàm phán đó.” Ông không bao giờ nỗi giận nên các mối quan hệ luôn luôn thuận buồm xuôi gió.

Sách Phi-Lip chương 2 câu 15 trong kinh thánh dạy chúng ta nên “sống trong sạch, không chê trách được, vô hại như con cái toàn hảo của đức Chúa trời.” Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh hầu như đáp ứng được chuẩn mực đó. Họ không bao giờ gây rối hoặc thù oán nhưng sống hoà hợp với mọi người. Ông Jerry Ford đạt đến chức vụ cao nhất chẳng phải vì ông đưa ra kế hoạch sang giá mà vì suốt chặng đường thăng tiến ông chẳng hề gây thù oán với ai. Có lần ông nhận định về bản thânnhư sau: “Tôi nhớ là mình không có kẻ thù nào mặc dù có nhiều đối thủ.”

Thời báo kinh tế Time nhận xét về tổng thống Goerge Bush cha: “Ông ấy phục vụ đất nước không chê vào đâu được, nhưng không có hâm mộ cuồng nhiệt. Hầu như ông không có kẻ thù nào nhưng lại đầy dẫy bạn bè.”
Có thể người thuộc tính khí khác thì nổ lực kiếm nhiều bạn bè và ảnh hưởng đến người khác; Nhưng khả năng độc nhất vô nhị này lại là tài khéo bẩm sinh của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Thường thường, sau buổi hội thảo có thính giả thuộc loại linh hoạt hùng lực thắc mắc vì sao ở công ty họ thực hiện đủ mọi công việc nặng tính sáng tạo mà lại không được thăng chức. Trong khi đó, người được thăng chức thì hoàn toàn không có tài năng nào, lại là một kẻ ngố mà tự thânanh ấy cũng không nhận ra. Sau khi hỏi thăm, tôi phát hiện kẻ ngố đó là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chín chắn. Họ làm việc tốt, sống hoà hợp với mọi người và không gây rắc rối. Còn người có tính khí linh hoạt hùng lực có những ý tưởng sang giá, mưu tính trước, gây ra nhiều thù hằn trong cuộc sống. Khi cần lãnh đạo mới, ban giám đốc chọn người không có kẻ thù.

Dễ thân thiện, hoà hợp với người khác
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có nhiều bạn bè nhờ thân thiện và hoà hợp với người khác. Người thuộc các tính khí khác đều cần có những người bạn tính khí thanh thản trầm tĩnh. Từ ấu thơ đến tuổi thiếu niên, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh ít gây rắc rối cho mẹ và là niềm vui cho mọi người. Vừa rồi bà Barbara Beuler cho tôi xem bản sao bức thư bà viết cho con gái. Bức thư toàn đề cập đến những đặc điểm tốt đẹp của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh:

Shara thân mến!
Khi ôn lại những kỹ niệm trong suốt 18 năm mẹ con mình sống với nhau, mẹ nhận thấy mình phải tạ ơn Chúa về phước hạnh ngài đã ban qua một cô bé thuộc loại tính khí thanh thản trầm tĩnh. Con tạo ra sự cân bằng cần thiết cho gia đình chúng ta gồm chó cha thuộc tính linh hoạt hung lực, mẹ thuộc người có tính khí cầu toàn ưu tư và người anh có người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Khi còn bé, con rất thích chơi các món đồ chơi trong cũi. Khi nhà mình bắt đầu công việc kinh doanh tại gia, con giữ sổ sách rất giỏi.

Anh hai lớn hơn con hai tuổi, thường bày trò tinh nghịch. Con thường đòi: “Con nữa chứ!” khiến mọi người tới tận hôm nay vẫn còn nhớ và true chọc con vì câu ấy.

Giáng sinh năm ngoái, khi cả nhà rộn ràng, ồn ào, trò chuyện thì con cố gắng cách tuyệt vọng để chen vào vài lời, sẵn tánh trầm tĩnh, con khôi hài với vẻ tỉnh khô: “Thôi, để con nói vào máy ghi âm, rồi cả nhà nghe lại sau nhé!” câu này khiến ai nấy đều yên lặng lắng nghe điều con nói rồi lăn ra cười.

Trong vai trò làm mẹ, mẹ rất vui vì có đôi chút hiểu biết về các loại tính khí con người. khi thầy giáo nhận xét: “Lúc nào Shara cũng trễ giờ nhưng cô bé luôn trung thực.” Mẹ cảm thấy rất vui lòng và thích thú khi nghe như vậy.
mẹ nhớ có lần bạn con tâm sự với con là muốn bỏ nhà đi, con dỗ dành cho bạn bình tĩnh lại, và khuyên bạn cố gắng tìm hiểu ý kiến của cha mẹ bạn. Con vui vẻ chấp nhận tính khí của con. Con hiểu tính khí của con rõ ràng đến mức có lần con nói với mẹ: “Có mấy người bạn thuộc loại tính khí thanh thản trầm tĩnh thật là thích! mấy người bạn của con hầu như chẳng đi chơi đâu, may quá con luôn luôn có số điện thoại của các bạn ấy.” dù công việc làm ăn có kém đi, bà quản lý nơi con làm việc vẫn không cho con nghỉ việc vì theo lời bà: “Shara thật là một nhân viên tốt, chin chắn. cô ấy rất vui vẻ với khách hàng và cư xử khéo léo, hoà hợp với đồng nghiệp. Mặc dù việc cọ rửa dụng cụ đòi hỏi nhiều thời gian nhưng cô ấy vẫn làm kỹ càng.”

Shara à, mẹ và con đã sống chung với nhau 18 năm vô cùng thú vị. Mẹ mong mỏi chờ xem con xây dựng tương lai ra sao. Nhưng mẹ biết chắc rằng dù làm việc gì, con cũng đều say mê và hài lòng.
Thương con nhiều
Mẹ

Có nhiều bạn, kết giao rộng
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người bạn tuyệt vời nhất, vì mọi tính khí bẫm sinh của họ góp phần tạo được những mối quan hệ tốt đẹp tích cực. Họ dễ tính, thư thái, bình tĩnh, điềm đạm, quân bình, kiên nhẫn, bền chí, hoà bình, vô hại, và dễ chịu. Nào có thể đòi hỏi gì hơn nữa nơi một người bạn. Nếu bạn đến thăm một cô bạn thuộc loại linh hoạt hùng lực, thì cô ấy vừa trò chuyện vừa lăng xăng dọn dẹp lau chùi sắp xếp, gây cho bạn cảm giác là thời gian của cô ấy rất quý báu nên không thể dành riêng cho bạn. Ngược lại người bạn thanh thản trầm tĩnh sẽ dẹp bỏ mọi thứ, rất thư thái ngồi xuống chuyện trò với bạn.

Tôi có người bạn tính khí thanh thản trầm tĩnh. Cô là người mẹ tuyệt vời đối với các con, nhưng việc nhà không chiếm vị trí ưu tiên. Nếu tôi ghé qua khoảng nửa buổi sáng, thì trên bàn trong bếp có lẽ vẫn còn mấy tô chén từ lúc ăn sang chưa dọn rửa, mấy hộp ngũ cốc và lon sữa chưa cất vào tủ. Chúng tôi cứ ngồi xuống, dẹp mấy thứ đó sang mmột bên, để có chổ trống cùi chỏ, rồi cùng trò chuyện vui vẻ. Vì cái đống bừa bộn đó không làm cô ấy khó chịu nên tôi cũng bình thản.

Biết lắng nghe
Một lý do khác khiến người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có nhiều bạn bè là họ biết lắng nghe. Khi họp nhóm, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thích lắng nghe hơn là nói. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể im lặng, không cần nói một lời, còn người thuộc tính khí khác muốn có người sẵn lòng nghe họ lên tiếng khi cần thiết. Đặc biệt người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất cần bạn có tính khí thanh thản trầm tĩnh để lắng nghe cách tích cực trong lúc họ nói.

Khi còn làm chủ tịch câu lạc bộ phụ nữ ở san Bernardino, tôi có người bạn thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh ở nhà kế bên. mỗi thứ 4 sau buổi sinh hoạt của câu lạc bộ, tôi điều ghé qua và kể cho cô ấy nghe đủ mọi chuyện vui buồn ở câu lạc bộ. Cô ta lắng nghe, gật gù, mỉm cười và tỏ ra đồng cảm. Khi tôi kể xong mọi chuyện, cô cảm ơn tôi đã ghé thăm và tiễn tôi ra về.
Tất cả người có tính khí sôi nổi hoạt bát đều cần những người bạn tính khí thanh thản trầm tĩnh lặng lẽ tốt bụng.
“Lưỡi gây dựng chữa lành thương tích;
Lưỡi gian ngoa phá hoại tâm linh.”
Kinh thánh, sách châm ngôn chương 15 câu 4

Phần III
Cải thiện tính khí
Khắc phục nhược điểm
Mọi người ai ai cũng có tính vừa dở. Mỗi chúng ta có những tính ưu điểm lẫn những tính gây phản ứng khó chịu nơi người khác. lắm lúc, cùng một đặc điểm  có thể vừa ưu vừa nhược. Tuỳ theo cường độ, nhiều đặc điểm tích cực khi phát huy thái quá hoá tiêu cực.
Khả năng tuyệt vời của người có tính khí sôi nổi hoạt bát là dù ở siêu thị Co-op hay ở Congo, anh ấy cũng có thể ăn nói lôi cuốn, thú vị khiến người khác hâm mộ. Nhưng nếu tính đó phát huy thái quá thì người có tính khí sôi nổi hoạt bát đâm ra huyên thuyên dông dài, độc thoại, ngắt lời người khác và rồi thổi phồng câu chuyện quá xa sự thật.
Khả năng lãnh đạo chính xác rõ ràng nhanh chóng của Người có tính khí linh hoạt hùng lực vô cùng cần thiết trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Dầu vậy khi thái quá, Người có tính khí linh hoạt hùng lực sẽ trở nên độc đoán, chuyên quyền và thao túng mọi ngươi chung quanh.
Tính dễ chịu, thoải mái của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là sự tổng hợp đáng nể phục khiến mọi người trong bất kỳ tập thể nào cũng yêu thích. Dầu vậy thái quá thì ngươi có tính khí tính khí thanh thản trầm tĩnh chẳng quan tâm đến việc gì cả, trở nên lạnh nhạt, thờ ơ và không quyết đoán.

Khi quan sát từng tính khí con người với chủ ý tự xét mình, chúng ta cần chú ý những điểm khiến cho người khác hưởng ứng cách tích cực và nâng cao giá trị của chúng ta. rồi chúng ta suy ngẫm về những đặc tính đó. Ta phải đặc biệt chú ý tới những hành vi thái quá khiến người khác bất bình, khó chịu. Cuối cùng phải tự hứa với mình raằng sẽ cống hiến mọi nguồn lực tinh thần và nhằm khắc phục những điểm thái quá đó. Bạn có nhớ các nhân vật anh hung trong tác phẩm của Shakespeare như Hamlet, Macbeth, Vua Lear, Henrys không? họ đều là những vĩ nhân có nhiều công trạng, nhưng mỗi người đều có một “nhược điểm chết người” khiến họ sụp đổ.

Mỗi ngươi chúng ta đều có ít nhiều máu anh hung trong huyết quản. Phát hiện ưu điểm trong tính khí của chúng ta và vận dụng chúng cách khôn ngoan thì hữ ích biết bao! Nhưng, cũng như các vị anh hung thưở xưa, mỗi người chúng ta cũng có vài “nhược điểm chết người”. Nếu không tự cải thiện thì chúng ta có thể sụp đổ. Vì vậy chúng ta nên tự xét một cách thực tế để phát hiện nhược điểm và tự cải thiện trước khi quá muộn.

“Kẻ bỏ qua lời giáo huấn sẽ bị nghèo khổ và nhục nhã;
Nhưng người chịu nghe lời quở trách sẽ được tôn trọng.”
(Kinh Thánh, sách Châm Ngôn Chương 13 câu 18)

Chương 8
Cần cải thiện những nhược điểm nào trong tính khí sôi nổi hoạt bát?
Vì thật sự muốn được ưa chuộng và vô hại, và vì ưa thích ý tưởng mới lạ cùng những dự án mới, người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người khao khát cải thiện nhất. nhưng có hai nhược điểm ngăn chặn họ cải thiện cần thiết để tiến bộ.

Không xúc tiến ngay
Trước hết, người có tính khí sôi nổi hoạt bát thường có nhiều ý định tốt đẹp nhưng ít khi chịu thực hiện ý định của mình. Sau khi giải thích cho một người có tính khí sôi nổi hoạt bát nghe những việc cần làm để khắc phục nhược điểm, tôi hỏi: “Vậy khi nào anh bắt đầu thực hiện những việ này?” thường thường người ấy trả lời: “Hôm nay chưa được, ngày mai phải lên thành phố, cuối tuần thì có bạn đến thăm.” Nghĩa là anh ấy chẳng bao giờ bắt tay vào việc.

Tự cho mình hoàn hảo
Thứ hai, người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người thân thiện, có sức lôi cuốn nên họ thật sự không thể tin rằng mình có những khiếm khuyết đáng kể và không chịu xét mình một cách nghiêm túc.

Tại một buổi hội thảo nọ, khi tôi trình bày các nhược điểm của người có tính khí sôi nổi hoạt bát, mọi người đều cười về các nhược điểm ấy, nhưng lại không nghĩ rằng các nhược điểm ấy rất cần phải khắc phục. tôi thông cảm với họ vì tôi cũng đã từng nghĩ như vậy. Khi còn độc thân, tôi là linh hồn của mọi buổi hội họp, tiệc tùng và được mọi người yêu quý. Nhưng tôi trở thành “Con ngốc” chỉ qua một đêm. Nhà tôi, anh Fred cho biết có thể tôi hấp dẫn ở Haverhill, nhưng ở NewYork tôi chẳng có gì hấp dẫn cả. Chẳng bao giờ tôi nghĩ anh ấy nhận xét đúng.

Tôi cho là anh ấy khá đần và không thông cảm. Vì vậy khi ở canh anh tôi đóng vai anh thích. Nhưng với người khác tôi bộc lộ con người cố hữu của mình. Mãi cho đến khi bắt đầu hiểu biết về tính khí con người, tôi mới nhận biết chắc nhiều người khác cũng nhận xét về tôi như anh. Khi nhận ra rằng các nhược điểm của tôi là có thật, tôi mới đề xuất một số giải pháp cho tôi và cho những người có tính khí sôi nổi hoạt bát khác.

Nhược điểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát nói nhiều quá
Giải pháp 1: Nói ít hơn trước kia phân nữa
Vì số liệu chẳng tác động gì trên người có tính khí sôi nổi hoạt bát nên đề nghị họ bớt 22% thì họ sẽ không lưu tâm. Nhưng nếu khuyên họ bớt nói phân nữa thì họ sẽ ý thức được sự trầm trọng của tật nói nhiều. Tốt nhất là khuyên người có tính khí sôi nổi hoạt bát: “nói ít hơn trước kia phân nữa.” Cách đơn giản để tự chế là bỏ qua các câu chuyện bạn định kể. Dầu sao như vậy vẫn tốt hơn. Chẳng thà hạn kể đôi điều mà thiên hạ tán thưởng còn hơn là thao thao bất tuyệt khiến họ im như thóc, đứng ngồi như phỗng cho dù câu chuyện bạn kể hay ho đến đâu đi nữa.

Còn gì hay hơn?
Khi bà nội của nhà tôi qua đời lúc 97 tuổi, vợ chồng chúng tôi về họp mặt với đại gia đình. Ngày đầu, cuộc họp mặt gia đình giống như một cuộc thi tài kể chuyện. Mỗi thành viên kể ra những chuyện vui trong nghành nghề. Càng nói chuyện càng có chuyện hay hơn. Đêm ấy khi về phòng riêng, nhà tôi đưa ra một đề nghị mà sau này tôi mới thấy là thật lạ lùng: “Đừng vội kể chuyện lung tung và xem thử có ai giục mình kể chuyện không?”

Ngay từ đầu tôi không thích đề nghị này, nhưng tôi nghĩ chắc chỉ cần kìm nén vài tiếng đồng hồ thôi. Ngay sau bữa ăn sang chúng tôi áp dụng kế hoạch tự chế, không kể chuyện của mình, kéo dài đến bữa ăn trưa, suốt đến chiều, đến bữa ăn tối, rồi suốt cả buổi tối. Khi về phòng, tôi cảm thấy mắt tôi lồi ra như mắt ốc nhồi, tưởng chừng sắp nổ tung. Tôi kêu lên: “Thật kỳ cục! Chán quá! Hết chịu nổi rồi!”
Nhà tôi mỉm cười:

“Anh hoàn toàn thích thú từng giây phút trôi qua. Ngày mai cứ tiếp tục không kể chuyện nữa nhé!”
“Thêm một ngày không được kể chuyện nữa phải không? chắc điên luôn!”
Thêm một ngày tự chế không kể chuyện nữa. Tôi chẳng điên, chỉ suýt điên thôi – và vẫn sống sót.
Sang hôm sau, trước khi chúng tôi ra phi trường, mẹ của anh Fred hỏi: Fred à! Có gì không ổn mà hai con lặng lẽ trong những tiếng đồng hồ cuối vừa qua vậy?” nhà tôi đảm bảo với mẹ là anh ấy vẫn bình thường. Mẹ anh vỗ vai anh ấy rồi nói: “Tuyệt quá há, Fred!”

Đáng buồn nhất là chẳng một ai, thậm chí cả bà gia của tôi cũng không hề nhận thấy rằng suốt hai ngày qua tôi chưa hề kể câu chuyện nào. Thế là tôi lập kỹ lục để đời mà chẳng nhận được giải thưởng. Dầu vậy tôi học được bài học chua cay: “Không có mợ thì chợ vẫn đông.” Dù tôi không kể chuyện mọi người vẫn vui, thế giới vẫn hoà hợp - thậm chí còn có vẻ khá hạnh phúc. Thế là sách lược “ít nói hơn phân nữa” của tôi là thượng sách!

Sao các bạn thuộc loại sôi nổi hoạt bát không thử xem có thể giữ im lặng bao lâu trước khi có người chú ý đến sự đổi thay nơi các bạn?

Giải pháp 2: Để ý khám phá những tín hiệu bộc lộ nỗi chán chường.
Đối với người thuộc ba loại tính khí kia không cần ai chỉ dẫn về những tính hiệu bộc lộ nỗi chán chường:. Nhưng người có tính khí sôi nổi hoạt bát không hề nghĩ rằng mình gây ra nỗi chán chường cho người khác. Chúng ta cần nói rõ rằng khi người ta cố gỡ tay ra tức là họ không còn quan tâm đến câu chuyện đang kể nữa. Khi thính giả đứng nhón gót, lướt mắt nhìn qua đám đông tìm cách lien lạc với ngươi khắc bằng tia nhìn, tức là họ muốn rời khỏi phòng. Rồi khi họ rời phòng đi toa let mà không trở lại, thì đó là một tín hiệu cần lưu tâm.
Không khó nhận ra các dấu hiệu đó một khi bạn để ý quan sát.

Giải pháp 3: Ăn nói súc tích.
“Đừng nói loanh quanh nữa, vào đề luôn đi!” nhà tôi thương nhắc tôi câu này trong khoảng 40 năm qua, có lẽ vì tôi chẳng bao giờ xác định được điểm chính câu chuyện. Tôi chủ trương: “Cứ lể lại câu chuyện là vui được phân nữa rồi.” kết quả là ít khi tôi dùng những câu xác định đơn giản.

Tôi có khuynh hướng ăn nói cường điệu. Cũng vậy, tôi cảm thấy lung túng khi trình bày một câu chuyện cách khô khan thiếu các tình tiết li kỳ hấp dẫn. Tôi luôn cảm nhận tài kể chuyện bóng bẩy là khả năng thiên phú, nhưng thái quá sẽ trở thành bất lợi. Tôi học được rằng chẳng ai có đủ thời gian và hứng thú để theo dõi màn độc thoại của người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Mặc dù nhận thấy bối cảnh lịch sử đầy đủ của một vấn đề là thiết yếu để có thể hiểu một lời bình luận trong hiện tai, tôi phát hiện rằng chẳng ai bị tổn hại gì nếu thiếu hẳn một chi tiết hoặc cả tá chi tiết trong bối cảnh lịch sử đó.

Ngày nọ tôi chợt nảy ra một ý nghĩ táo bạo. Tôi tự nhủ rằng nếu đang kể một câu chuyện rất thú vị mà phải ngưng giữa chừng, tôi sẽ không kể tiếp cho đến khi có người yêu cầu. thử thách đầu tiên xẩy ra khi tổ chúng tôi kéo nhau đi mua sắm. Tôi đang kể câu chuyện hấp dẫn, tới phần nhân vật nữ gặp nguy hiểm vì đứng bên bờ vực, tài xế yêu cầu xem lại bản đồ để biết chắc đang đi đúng hướng. Tôi ngừng nói lấy hơi, chờ xem có ai hỏi “Rồi sao nữa?” Nhưng chẳng ai lên tiếng. Tôi ngồi chồm tới, sẵn sàng kể tiếp, nhưng chẳng ai nhìn tôi. Bộ họ không muốn biết việc sẽ xẩy ra cho Harriet sao? Tôi muốn lay họ và hỏi: “Nhớ chuyện Harriet không? Cô ấy đang lơ lững trên vực thẳm. bộ không muốn nghe phần cuối sao?” tôi sực nhớ từng quyết định: “đừng kể tiếp trừ phi có người yêu cầu.” nhưng chẳng ai yêu cầu cả.

Thái độ dửng dưng đối với câu chuyện chưa kết thúc quả là một kết quả khó tin trong đợt thử nghiệm này. Đôi khi đúng là thiên hạ cảm thấy mệt mỏi đối với một câu chuyện kể dài dòng khuyếch đại đến nỗi họ không còn quan tâm đến hồi kết thúc.
Nancy, cô bạn của tôi thuộc sôi nổi hoạt bát đồng ý áp dụng cùng một phương pháp thử nghiệm đưa đến kết quả tương tự. Do đó chúng tôi ngầm thoả thuận với nhau là khi một trong hai đứa rơi vào tình cảnh này thì người kia sẽ nài nỉ: “Rồi sao nữa! kể tiếp đi! Câu chuyện kết thúc ra sao?” Ô Thương bạn Nancy quá chừng!

Giải pháp 4: Đừng cường điệu
Khi tôi bắt đầu thuyết trình trước công chúng, nhà tôi nói: “Giờ đây em là diễn giả cơ đốc, có nên bỏ tật nói láo không?” Tôi không nghĩ mình nói láo nên hỏi lại: “Anh nói vậy là có ý gi?” là một người có tính khí cầu toàn ưu tư, anh ấy cảm thấy khi tôi không nói sát sự thật tức là nói láo. Theo tôi thì đó là cách tô điểm thêm cho câu chuyện thôi nên sau đó chúng tôi thoả thuận nhau dùng từ cường điệu. Về sau tôi nghe con gái tôi, Lauren nói với bạn: “Nghe mẹ tôi kể chuyện nhớ cắt giảm phân nữa màu mè nhe!”

Ngày nọ tôi đến tham quan nhà nhới của Patti, một cô bạn thuộc sôi nổi hoạt bát. Tôi vừa bươc vá nhoà, co ấy đã chào hỏi tôi bằng câu: “Lũ mèo chó trong xóm đang ngáp chết vì ghẻ lở.” Tâm trí sôi nổi hoạt bát của tôi liền mường tượng cảnh hàng tá mèo chó đang gục chết, trút hơi thở cuối cùng trong cống rãnh. Đang mải mê với cảnh tượng đó, tôi chợt thấy cô con gái của Patti thuộc loại cầu toàn ưu tư lắc đầu với vẻ bất bình. Tôi hỏi nhỏ: “Sao vậy?” Nó trả lời: “Chỉ có một con mèo của bàn bên cạnh bị bệnh thôi.”

Con mèo bệnh của một bà vô danh chẳng đủ sức làm thiên hạ động lòng, nhưng “lũ mèo chó trong xóm đang ngáp chết vì ghẻ lở” là một câu phóng đại mở đầu đáng chú ý.

Một lần nọ, vợ chồng tôi đi dự tiệc, gặp một phụ nữ rất hấp dẫn tên Bonnie, có tính khí sôi nổi hoạt bát. Cô ấy mô tả chi tiết một chuyến đi của cô bằn g tàu thuỷ từ los Angeles đến đảo Catalina làm mê mẩn mọi người. cô ấy làm sống lại cuộc du hành, kể ra các thực đơn, kể luôn những người bị say song. Chúng tôi chăm chú nghe suốt 20 phút. Khi cô vừa kết thúc câu chuyện vui nhộn về chuyến tàu thuỷ đến đảo Cataline thì ông chồng thuộc loại cầu toàn ưu tư của cô thở dài nói nhẹ nhàng nhưng dứt khoát: “Vợ chồng tôi đến đó bằng máy bay.”
Tất cả chúng tôi sửng sốt, còn cô Bonnie lặng người trong giây lát rồi thú nhận nho nhỏ:

“Đúng vậy, đi bằng máy bay.”
chỉ có người có tính khí sôi nổi hoạt bát mới có khả năng mô tả cách chi tiết trong 20 phút cuộc hành trình họ chưa hề thực hiện trên một con tàu họ chưa bao giờ bước lên. Dù chuyện “Cây chết tươi, người chết đứng” (chuyện tầm phào) người có tính khí sôi nổi hoạt bát kể rất vui, nhưng tôi sẽ không bao giờ tin. Cô bonnie đã phóng đại thái quá đến độ nói láo. Sang nay một người bạn kể về tình huống tương tự và kết luận: “Dĩ nhiên” cô ấy là người có tính khí sôi nổi hoạt bát nên chớ tin một lời nào của cô ta.” Xấu hổ quá, phải không? Lối ăn nói của người có tính khí sôi nổi hoạt bát xa sự thật nên chẳng ai tin nổi. Tệ quá, phải không? Ngẫm nghĩ kỹ đi rồi tự xét mình có phạm lỗi ấy không.

Ghi nhớ:
Phóng đại thái quá hoá ra nói láo

Nhược điểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát coi mình là trung tâm
Giải pháp 1: nhạy cảm đối với mối quan tâm của người khác.
Trong số các loại tính khí, người có tính khí sôi nổi hoạt bát ít quan tâm chú ý đến người khác nhất vì họ quá chú trọng đến mình. Họ quá khoái chí với chuyện mình kể đến nỗi không quan tâm đến mức độ chăm chú của người khác mà cứ huyên thuyên dà idòng khiến ngươi nghe mầt cả thú vị. Họ ít lưu tâm đến nhu cầu của người khác vì bẩm sinh họ có tính né tránh rắc rối lẫn những tính huống bất lợi. người có tính khí sôi nổi hoạt bát không thể tư vấn giỏi vì họ thích nói thay vì lắng nghe. Họ có khuynh hướng nhanh chóng đưa ra giải pháp quá sơ sài, không thoả đáng.

Quá trình luyện tập tính nhạy cảm đối với người khác bắt đầu bằng cách lắng nghe và quan sát. Khi đến các buổi họp, tôi tập hiểu được vấn đề thay vì bộp chộp kể những chuyện mới nhất của tôi. Nhiều lần tôi rất mừng nhờ yên lặng chờ đợi trước khi bộp chộp nói nên không làm tổn thương người khác. Tôi tập nhìn mỗi cá nhân là một con người thay vì xem tất cả mọi người chỉ là mớ vật chất đóng vai trò thính giả.
Khi tôi chú tâm đến người khác, tôi chợt khám phá ra rất nhiều người đang bị tổn thương mà trươc đây ti ôkhông thấy, rất nhiều phụ nữ cô đơn mà người có tính khí sôi nổi hoạt bát né tránh, rất nhiều con tim tan vỡ cần xoa dịu, rất nhiều tấm lòng trĩu nặng cần người có tính khí sôi nổi hoạt bát nhẹ nhàng vỗ về.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát từ nay cần nhớ lắng nghe và quan sát từng cá nhân, xem họ là một cá thể đặc biệt rồi bạn sẽ trở nên nhạy cảm đối với nhu cầu của người khác.

Giải pháp 2: Tập lắng nghe
Lý do khiến người có tính khí sôi nổi hoạt bát không lắng nghe chẳng phải vì họ điếc bẩm sinh mà vì họ chỉ chú trọng đến chính mình mà thôi. Lắng nghe là thái độ nhân từ nhưng người có tính khí sôi nổi hoạt bát không đủ quan tâm để buộc mình phải chú trọng đến người khác. Họ nhìn đời như thể một rạp hát, họ diễn ở sân khấu còn mọi người đều là khán giả. người giỏi nhất trong số những người có tính khí sôi nổi hoạt bát có thể trở nên nỗi tiếng nhờ làm diễn viên. Nhưng đa số người có tính khí sôi nổi hoạt bát khác mà chúng ta gặp trở nên tự cao tự đại buộc mọi người phải tập trung chú mục vào họ.

Ghi nhớ
Cần nhạy cảm đối với mối quan tâm của người khác, phải lắng nghe người khác nói.

Nhược điiểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát không quan tâm ghi nhớ.
Giải pháp 1: Chú ý đến tên riêng.
Như tôi đã đề cập trước đây, người có tính khí sôi nổi hoạt bát không lắng nghe, không quan tâm nên họ không nhớ tên riêng. Cả hai vấn đề đó đều bắt nguồn từ tính tự coi mình là trung tâm và tính hững hờ lãnh đạm. Mọi người đều có thể vui vẻ với họ nhưng ai cũng nhận thấy họ không quan tâm, chỉ vài phút sau họ không nhớ nổi tên của người mới trò chuyện với họ.

Ông Dale Carnegie nói: “Âm thanh ngọt ngào nhất trên đời là tên riêng của mình.” Trong cuốn Đắc nhân tâm, ông nêu ra nhiều nhân vật điển hình mà thành công của họ liên quan đến việc họ đã tập trung ghi nhớ tên người khác.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát chẳng kém thông minh hơn người thuộc các tính khí khác. Họ có thể nhớ tên riêng nào họ cho là quan trọng. Người có tính khí linh hoạt hùng lực biết tầm quan trọng của tên riêng một người. Người có tính khí cầu toàn ưu tư có trí nhớ tốt về các chi tiết. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thích quan sát và lắng nghe. Còn người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì yếu kém về tất cả các điểm đó. đối với họ chẳng có việc gì là quan trọng cần nhớ, họ không nắm bắt được chi tiết, họ thích nói hơn là nghe. Có chút hy vọng nào cho họ chăng?

Kể từ khi lập gia đình, tôi nhận thấy muốn biết tên riêng của người khác thì hỏi nhà tôi dễ hơn là tôi tự ghi nhớ - và đúng như vậy. Khi bắt đầu nghiên cứu về tính khí con người, tôi thấy việc tuỳ thuộc vào trí nhớ của nhà tôi chứng tỏ rằng tôi không thể nhờ cậy vào trí nhớ của mình. Tôi tự hỏi: “Bộ ngu dốt lắm sao mà phải đi thuê mướn bộ óc khác? Bộ không thể tự mình học thuộc sao?” câu hỏi ấy khiến tôi nhận ra rằng tôi chưa bao giờ nghiêm túc ghi nhớ tên riêng, và tôi quyế định đeo đuổi một sở thích mới là học thuộc lòng tên riêng của người khác. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần biến việc tập nhớ tên người thành một thú tiêu khiển.

Trước hết tố bắt đầu lắng nghe tên người khác. Bước đơn giản này ai cũng làm được. Dầu vậy, nếu thiếu bước đó thì khó lòng cải thiện. Khó mà nhớ được điều chúng ta không chú ý nghe. Khi tôi bắt ép tâm trí tập trung lắng nghe người khác nói, tôi nhận ra rằng mmỗi người đều có tên riêng và thích người ta dùng tên riêng của mình.

Khi có người nói đúng họ của tôi là Littauer thay vì đổi thành Littenouer, Littoner, Littaver, Littenhauser, hoặc Latouer thì tôi thật sung sướng và cảm kích biết bao. Nếu tôi nói đúng tên riêng của người khác chắc họ cũng sẽ vui như vậy.  Và có một động lực cực kỳ khích lệ người có tính khí sôi nổi hoạt bát là: thiên hạ sẽ quý chuộng mình hơn. Há chẳng phải đó là điều chúng ta thật sự ưa thích sao? Bí quyết để được yêu chuộng là biết người khác là ai.

Thứ hai, tôi bắt đầu quan tâm đến người khác. Tôi khởi sự nhìn khi một người xưng tên và tự giới thiệu, rồi tôi hỏi thăm cuộc sống của họ, cho đến khi cảm thấy mình đã hiểu họ. khi không xem mình là trung tâm nữa mà chuyển sang quan tâm đến người khác, tôi bỗi thấy mọi người trở nên thú vị biết bao.

Giải pháp 2: ghi lại mọi điều
Trong khi trí nhớ về màu sắc và chuyện tầm phào của người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất xuất sắc, thì hình như họ chẳng có chút trí nhớ về tên, tuổi, ngày tháng, nơi chốn. Có thể hiểu tình trạng này một khi chúng ta biết rằng đặc điểm của người có tính khí sôi nổi hoạt bát là quan tâm đến con người thay vì đồ biễu thống kê, quan tâm đến các chuyện giả tưởng đầy màu sắc thay vì những chi tiết khô khan. Người có tính khí cầu toàn ưu tư ưa thích các chi tiết, ghi nhớ các yếu tố cơ bản của cuộc sống. Vì vậy nếu xét những ưu điểm thì chúng ta sẽ luôn luôn ghép hai người này với nhau: người có tính khí cầu toàn ưu tư với người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Người có tính khí cầu toàn ưu tư sẽ thực hiện tốt công việc, còn người có tính khí sôi nổi hoạt bát đem lại sự thú vị cho người thực hiện công việc đó.

Nhà tôi có khả năng thần kỳ về việc nhớ tên riêng của người khác. Anh ấ củng cố trí nhớ bằng cách viế ttên riêng của mỗi người lên một tấm thiệp nhỏ kèm theo một vài nét độc đáo về người đó. Khi cư ngụ ở Connecticut ông mục sư của hội thánh là người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Ông không nhớ nỗi tên các tín hữu. Nhà tôi giúp ông bằng cách mỗi sang chủ nhật đứng bên cạnh ông ở cửa ra vào. Hễ thấy một người lạ tiến đến gần thì nhà tôi thì thầm vài câu ngắn gọn với ông mục sư về lai lịch người đó.

“Mặc áo sơ mi xanh là ông Walter Worry, có 6 đứa con, vợ nằm viện vì đau lưng.”
“Ông Walter có khoẻ không? Cái áo màu xanh này làm ông trẻ hẳn ra. Sáu cô cậu ngoan hiền của ông có khoẻ không? Cái lung của bà nhà sao rồi?”

Nhà tôi cung cấp dữ liệu, còn ông mục sư tô điểm màu mè thêm.
Sau khi chúng tôi rời Connecticut, trí nhớ của ông mục sư chóng suy sụp. Mọi người băng khoăn không hiểu vì sao trước đây ít lâu, ông mục sư kính meến còn quan tâm đến tín hữu, nay thay đổi đến mức không nhớ nổi tên của họ. Một lần nọ, ông mục sư hỏi thăm một bà về chồng của bà trong khi mới hai ngày trước ông cử hành lễ tang cho ông ấy.

Chúng tôi có người bạn thuộc người có tính khí sôi nổi hoạt bát tên là tommy. Anh dạy một khoá về trí nhớ. thật trớ trêu! Khi anh giảng dạy các nguyên tắc thì hấp dẫn, rõ ràng, rành mạch, thú vị lắm và học viên tiếp thu rấ tốt. Nhưng việc ấy thật sự không giúp anh trong cuộc sống thường ngày. Một ngày kia tôi ghé thăm và thấy anh đang điên cuồng lục tung khắp nhà để xe. Anh ấy để lạc mất hai thùng sách về trí nhớ con người, loại sách anh cần tối đó. Anh ấy không nhớ nổi đã cất sách vào nơi nào.

Vì người có tính khí sôi nổi hoạt bát có trí nhớ kém như vậy nên họ cần liệt kê đầy đủ những việc phải làm và cất bảng liệt kê đó vào một nơi không thể quên. Họ cần ghi chép họ tên của mọi người và ôn lại trước khi đến gặp nhóm người ấy. Trước khi gọi điện thoại về công việ kinh doanh, họ phải bảo đảm đã có đầy đủ tất cả mọi dữ liệu đặt trước mặt. Một tâm trí minh mẫn có thể khiến người ta tưởng là ngớ ngẩn khi lúng túng vì không thể xác quyết về những thông tin mà lẽ ra phải biết và nhớ rõ.

Giải pháp 3: đừng bỏ quên con cái
Tôi từng gặp nhiêu người mẹ thuộc người có tính khí sôi nổi hoạt bát đã ít nhất một lần lạc con. một bà mẹ lái xe vào sa mạc. Mải chuyện trò với người bạn thuộc loại sôi nổi hoạt bát, sau một tiếng đồng hồ bà sực nhớ đến con nên ngoái đầu nhìn thì không thấy cậu bé 4 tuổi ở ghế phía sau. Bà quay xe lại trạm xăng là nơi ngừng xe lần cuối cùng trước khi chạy vào sa mạc. bà thấy cậu con trai bé bỏng đang giúp ông nhân viên bơm xăng. Ông ấy thấy bà quay lại thì mừng rỡ vì ông sắp ra về và không biết xử trí thế nào với người phụ việc tí hon này.
Một bà khác kể rằng bà quên đón cậu con học lớp ba. Bà không nhớ gì cả cho đến khi cả nhà ngồi vào bàn dùng bữa tối mới thấy chổ ngồi của con còn trống.

Tại một buổi hội thảo, viên thư ký của nhóm sôi nổi hoạt bát báo cáo kết quả khảo sát tại chổ như sau: “Trong tuần qua, nhóm chúng tôi đã để lạc mất 437 món đồ, kể cả 7 đứa trẻ và 1 bà ngoại đi lạc và bị bỏ quên trong siêu thị.”

Tôi và carol, một người bạn người có tính khí sôi nổi hoạt bát điều có con trai thuộc tính khí cầu toàn ưu tư. Những năm đầu khi hai cháu mới đi học, chúng tôi dùng chung một xe đưa đón hai cháu. Hai chúng tôi thường xuyên đi đón con trễ giờ. Trong khi hai chúng tôi hiểu và thông cảm cho nhau, thì hai đứa bé thương xuyên lo sợ, bực bội. Khi tôi đến đoán James Jr, nó vừa đi ra, tay bưng chén bột ngũ cốc, vừa mếu máo: “Mẹ cháu lại mắc kẹt với cái điện thoại rồi, cháu phải tự lo cho mình thôi”

Cô carol nhớ đón lúc nào thì Freddy về nhà lúc ấy. Và nó luôn luôn kể lể chuyện cô carol quên nó ra sao, hoặc chuyện suýt nữa cô ấy tong vào sau xe tải. Vừa rồi tôi và cô Carol gặp nhau ở Dallas, cùng cười vui vẻ về những năm dùng chung xe đưa đón con mà thường quên và trễ giờ ấy. Chúng tôi cho rằng sự đãng trí, sơ sót của chúng tôi có lẽ đã hữu ích cho 2 cậu bé vì nhờ đó có thể tập cho chúng biết tuỳ cơ ứng biến.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát có khả năng đầy sáng tạo để tìm ra giải pháp biến những yếu kém rõ rệt thành những ưu điểm.
Ghi nhớ
Dù bạn có giải thích hợp lý vì sao trí nhớ bạn kém cỏi đến vậy thì cũng chẳng có ai muốn nghe. Cần chú ý đến tên riêng của người khác, ghi lại mọi việc, nơi đậu xe và nơi gữi con.

Nhược điểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát là người bạn thất thường, bất nhất và mau quên
Giải pháp 1: tìm đọc quyển sách tình bạn (The friendship Factor)
Mặc dù người có tính khí sôi nổi hoạt bát tạo bầu không khí sôi nổi nên có rất nhiều bạn nhưng bản thân họ thường không phải là người bạn tốt. Họ vui vẻ với mọi người, nhưng khi đụng phải rắc rối hoặc gặp trường hợp cần giúp đỡ thì họ biến mất tăm dạng. Có thể xem họ là “người bạn lúc trời quang mây tạnh”. Tôi có một người bạn thân có tính khí sôi nổi hoạt bát, chỉ nhớ đến tôi và điện thoại cho tôi khi bà ấy không thể ra ngoài chơi gôn vì trời mưa. Tôi gán cho bà biệt hiệu là “Bạn trời mưa”.

Người có tính khí sôi nổi hoạt bát có những cá nhân hoặc nhóm “hâm mộ” thay vì là bạn đúng nghĩa. Chung quanh họ có nhiều người ái mộ, ưa thích và có thể tôn sùng. Họ thích những người hay biếu xén nhưng quay mặt ngó lơ khi người ta có nhu cầu. Quá bận rộn với những chuyện sôi nổi lý thú nên người có tính khí sôi nổi hoạt bát không dành thời gian quan tâm đến nhu cần của người khác.

Khi đọc quyển tình bạn (the friendship factor) của ông Alan L McGinnis ( Ausburg Press), lần đầu tiên trong đời tôi nhận ra rằng lâu nay mặc dù quen biết rất nhiều người nhưng tôi chẳng phải là người bạn thật sự. Nội dung sách của tiến sĩ McGinnis  thách thức tôi rà soát những mối liên hệ có tính lâu bền. Tôi nhận ra lâu nay tôi đã để những người bạn thântrở nên xa cách vì khó họp mặt với nhau.

Năm 1980, tôi mời bốn mươi (40) phụ nữ từ mọi miền đất nước đến Redlands California tham dự khoá tập huấn diễn giả. Ba mươi sáu (36) người đến và sau một tuần lễ họp chung chúng tôi trở thành bạn bè. Chúng tôi tâm tình với nhau đến nỗi không muốn chia tay. Nhằm duy trì tình bạn, tôi viết thư tóm lược thông tin những người viết thư cho tôi gởi cho mỗi người, rồi tiếp tục cứ gởi những bức thư thông báo đầy đủ tin tức tương tự. Tôi cũng bắt đầu tổ chức một nhóm họp tạ nhà tôi mỗi sáng thứ tư cho các bà ở quanh vùng. Ai nấy đều công nhận rằng nếu không quyết tâm họp mặt như vậy, nhóm chúng tôi sẽ tan rã.

Giải pháp 2: Xem nhu cầu của người khác quan trọng hơn
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát hiếm khi chịu khó làm người bạn đúng nghĩa, quan tâm đến người thiếu thốn, thăm viếng người bệnh. Khi làm chủ tịch câu lạc bộ San Beernardino, tôi có nhiệm vụ đến bệnh viện thăm viếng hội viên khi họ bị bệnh. Công tác này xem ra hoàn toàn xa lạ với bản tính của tôi nên tôi thấy khó lòng thực hiện. tôi viện nhiều lý do để bỏ qua. Một lần nọ tôi đến thăm chồng của một hội viên mới biết ông ấy qua đời ngày hôm qua rồi. Tôi phải tự thuyết phục rằng nhu cầu của người khác là rất quan trọng và tự buộc mình phải hành xử cho phù hợp. Nhiều lần khi cần đi đến một nơi nào đó, tôi phải cố gắng hết sức và đức Chúa trời đã chúng phước cho tôi với trải nghiệm phong phú.

Ghi nhớ
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần nổ lực đeo đuổi để trở thành bạn tốt dù không dễ thực hiện. Đừng hài lòng với một đám thính giả, hãy trở thành một người bạn.

Nhược điểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát hay ngắt lời và cướp lời người khác
Giải pháp: đừng nghĩ bạn phải khoải lấp mọi khoảng lặng
Trước kia, tôi nghĩ đức Chúa trời giao cho tôi khoả lấp mọi khoảng lặng cho đời. Vì cớ lúc tnào cũng có điều muốn nói, tôi không chịu được những giây im lặng nên khi có người vừa ngừng nói để lấy hơi tôi vội lên tiếng góp chuyện ngay. Chẳng bao giờ tôi nghĩ mình pah5m lỗi ngắt lời người khác mà cho rằng tôi cứu khan giả khỏi những giây phút buồn tẻ. Tôi tự sắm vai chú bé Đan Mạch nhét ngón tay vào lỗ mọt nơi bờ đê nhằm giữ cho cả thành phố khỏi bị nước cuốn trôi. Đối với tôi, những giây phút chuyện trò như bức tường bảo vệ lớn lao không nên để bất cứ khe nứt hoặc lỗ mọt nào tồn tại. Khi có một khe nứt xuất hiện tôi liền nhào đến trét kín vết nứt ngay kẻo cả nhóm bị sự buồn nản nuốt trôi mất.

Trước kia, nhà tôi cho rằng “Tên Florence” là kẻ khoả lấp chổ trống quá sôi nổi cuồng nhiệt. Nhà tôi cố gắng nhắc nhở tôi: im lặng là vàng. Anh cho rằng những giây lát im lặng trong cuộc trò chuyện là bình thường. Hồi đó tôi bỏ ngoài tai lời anh ấy khuyên tôi “Nên bình tĩnh!” cho đến khi tôi hiểu tính khí con người của mình và nhận biết rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát đúng là bị thôi thúc phải khoả lấp khoảng lặng trong khi chuyện trò. Khi bắt đầu cố giữ mình im như hến tôi thấy nhà tôi hoạt bát hẳn ra, những người chung quanh chuyển sự chú ý từ tôi sang anh ấy, và tôi chợt thấy anh ấy nói nhiều điều lý thú.

Cô Sharon, người có tính khí sôi nổi hoạt bát, ăn nói rất hấp dẫn kễ rằng vào buổi liên hoan tại nhà thờ nhân dịp giáng sinh, cô bị bệnh nên không thể tới dự. Sau đó bạn bè cho cô biết chồng cô tỏ ra lôi cuốn thu hút làm sao tại buổi liên hoan, và cũng cho cô biết lâu nay họ không ngờ ông ấy lịch thiệp đến vậy. Cô Sharon nghĩ ngợi mãi về điều này và nhận ra lâu nay cô chưa hề tạo cơ hội cho chồng cô toả sang. Kể từ đó cô tự chế giữ im lặng để chồng có cơ hội ăn nói và cô ngạc nhiên thấy chồng cô nói năng rất lưu loát.
Ông Phil không có tính khí thanh thản trầm tĩnh

 Một ngày nọ tôi mở TV trúng màn diễn “The Phil Donahue Show”. Ông Phil phỏng vấn ông Adam smith, một chuyên gia kinh tế. tôi thật kinh ngạc thấy cả hai ông đều bộc lộ đầy đủ rõ rành tính khí của mình: ông Phil người có tính khí sôi nổi hoạt bát và linh hoạt hùng lực, hướng ngoại, suốt buổi tập trung mọi chú ý vào chính mình; ông adam người có tính khí cầu toàn ưu tư sâu sắc, có tài và tính khí thanh thản trầm tĩnh (rất thâm trầm hóm hỉnh), không hề lung túng đối với các câu hỏi.

Lời bình luận của ông Phil bộc lộ sự thiếu hiểu biết về tính khí con người. Ông cho rằng ông Adam không sắc bén bằng mình, kém linh hoạt.
Phil: tôi nhận thấy ông không tỏ ra phấn kích lắm với đề tài này.
Adam: tôi rất phấn kích, nhưng tôi chỉ không có sinh lực kiểu của ông mà thôi.
Phil: tôi nhận thấy ông có vẻ chán.
Adam: tôi không chán đâu nhưng nét mặt tôi bẩm sinh là như vậy đó.

Khi thính giả đặt câu hỏi cho ông Adam, thì ông Phil chen ngang vào trả lời thay. Sau khi trả lời khá đầy đủ thay cho ông Adam, tự nhiên ông Phil quay sang hỏi ông Adam: “Ông nghĩ như vậy phải không?” ông Adam trả lời: “Hỏi lại tôi làm gì?”
Chẳng cần hỏi ông adam vì ông phil đã dành thời gian thao thao bất tuyệt trả lời câu hỏi dành cho ông Adam. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn cảm thấy mình nên trả lời thay cho người khác vì cho rằng mình có thể ăn nói hay ho hơn rất nhiều.

Trong gia đình tôi, cả tôi lẫn Marita đều nhanh nhảu trả lời thay cho mọi người. một tối kia, gia đình đang dùng bữa, nhà tôi hỏi Freddy về chuyện ở trường. Marita lập tức trả lời: “con thấy nó ngồi bên ngoài phòng hiệu trưởng, chắc nó phạm tội gì rồi.”

Thật ra Marita và Freddy không học cùng trường. Marita chỉ liếc thấy Freddy ngồi trước cửa văn phòng khi xe chạy ngang qua trường của Freddy. Freddy bất bình đối với câu trả lời của Marita. Nhà tôi phải ấn định một luật mới mà Marita và tôi không bao giờ ưa nổi: Hỏi người nào người nấy trả lời.

Luật chơi này khiến các cuộc trò chuyện giảm hào hứng đến nổi đôi khi ai nấy đều trầm ngâm lặng lẽ vì người được hỏi lo tập trung suy nghĩ để trả lời ngắn gọn, đơn giản.

Khi quen thuộc với các loại tính khí con người, bạn sẽ nhận thấy người có tính khí sôi nổi hoạt bát nhanh nhảu trả lời thay cho người khác mà họ không hề nhận biết họ đang làm việc đó.

Ghi nhớ
Người chuyên ngắt lời và trả lời thay cho người khác là kẻ khiếm nhã và thiếu thận trọng, ít ai ưa.

Nhược điểm: người có tính khí sôi nổi hoạt bát sống không có tổ chức và không chín chắn
Giải pháp 1: tổ chức đời sống
Thiên hạ thường cho rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát “rất có khả năng thành công”. Không phải vậy. Họ có ý tưởng, có nhân cách, có năng lực sang tạo, nhưng họ ít khí phối hợp những điều đó với nhau. Nếu gặp cơ hội thành công nhanh chóng, họ sẽ thành công; nhưng nếu phải tốn vài năm lên kế hoạch và nổ lực đeo đuổi, họ liền bỏ cuộc và quay sang hướng khác. Nhiều người có tính khí sôi nổi hoạt bát cứ vài năm lại thay đổi chổ làm, thậm chí đổi cả nghề nghiệp. Hễ họ cảm thấy khó thành công trong vị trí hoặc lãnh vực ấy thì đổi chổ làm có lợi hơn.

Nhiều người có tính khí sôi nổi hoạt bát trở thành mục sư vì thích đứng trên bục giảng nhà thờ, thích cảnh “Mọi người chăm chú nhìn và nghe mình” ít nhất là một tiếng đồng hồ mỗi tuần. Mặc dù họ rất vui tính, rất thu hút người khác, nhưng thường thiếu chuẩn bị, đôi khi đến phút chót mới lo sắp xếp, tổ chức.

Tôi có dự một lễ cưới do một mục sư bảnh bao lịch sự hành lễ. Trước buổi lễ, ông ấy bước ra trước hội chúng, kẹp micro vào áo, giới thiệu ca khúc mở đầu. Bỗng vẻ hoảng hốt hiện rõ nơi mặt, ông gỡ vội Micro, chạy tới chạy lui giữa hai bục hướng dẫn lật tìm giấy tờ vì ông quên không nhớ đã để quyển sách có ghi tên cô dâu chú rể ở đâu, ông cũng không nhớ họ là ai. Hai họ đã bươc vào nhà thờ, nên ông vội chạy về vị trí, gắn micro lên áo, cười rạng rỡ với mọi người. Buổi lễ được tiến hành suông sẻ, nhưng lời hứa nguyện không hề nhắc đến tên cô dâu chú rể. Thình lình ông nghĩ ra một ý độc đáo. Ông dừng lại và mời cô dâu chú rể quỳ xuống cầu Nguyện thầm trong giây lát. Ông xin hội chúng và hai họ nhắm mắt thầm nguyện. trong khi họ làm theo lời ông, ông vội vàng gỡ micro ra, mở cửa bên hông, chạy qua sân trong, vào văn phòng của mình. Ông vội vàng cầm lấy quyển sách, nhón nhẹ nhàng quay lại vị trí, kẹp micro lên áo, thở phào rồi nói lớn tiếng: “Amen”.
Ông mở sách ra, tiếp tục đọc phần còn lại của buổi lể cách chính xác. (Những người tham dự nhắm mắt cúi đầu thầm nguyện theo lời ông yêu cầu nhưng tự nhiên tôi lại hé mắt nhìn, và tôi xem đồng hồ thấy ông mục sư chạy đi chạy về lấy sách mất 47 giây!)

Những chuyện kể về người có tính khí sôi nổi hoạt bát nghe rất buồn cười, nhưng cũng chính những chuyện đó cho thấy họ có ý hay nhưng ít khi thực hiện đúng theo tiềm năng. Họ không muốn bắt tay làm việc ngay hôm nay và luôn luôn có những chuyện đột xuất xẩy ra. Vì họ muốn làm việc khi ccó niềm vui nên công việc bị đình trệ.

Theo kinh nghiệm tư vấn, tôi thấy người có tính khí sôi nổi hoạt bát sẵn sàng công nhận phải lo tổ chức công việc và bắt tay thưc hiện ngay. họ cũng thừa nhận chưa đạt được những mục tiêu tự đặt ra trong cuộc sống và tỏ ý muốn cải thiện. tôi dành thời gian chỉ dẫn cho họ việ cần làm và yêu cầu họ theo đó mà thực hiện được. rồi khi nhớ lại việc cần làm để tự cải thiện thì tờ giấy liệt kê việc phải thực hiện đã lạc mất. Dầu vậy, dù có tờ giấy đó trong tay, chưa chắc họ thực hiện được như ý.

Những điều tôi vừa mô tả trên đây có điểm nào tương tự với kinh nghiệm của bạn không? Là người có tính khí sôi nổi hoạt bát, bạn có tiềm năng lớn hơn hết, có khả năng đạt đỉnh cao torng tất cả mọi lãnh vực, nhưng bạn phải biết bắt tay tổ chức đời sống mình ngay hôm nay. Nếu chờ ngày mai e bạn không lường được những chuyện đột xuất.

Giải pháp 2: Hãy trưởng thành!
“Hỡi người trẻ tuổi!
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát, với tâm hồn nông cạn!”
Văn hào Shakespeare vốn am hiểu tính khí con người nên khi viết về người có tính khí sôi nổi hoạt bát ông đề cập đến một trong những nhược điểm tệ hại nhất của họ là không muốn trưởng thành. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát sống theo kiểu Mr. Peter Pan muốn bay đến đảo “Chẳng hề tồn tại” thay vì đối mặt với thực tế khắc nghiệt của cuộc sống.
Không cuộc hôn nhân hoặc cuộc kinh doanh nào có thể tiến hành tốt hữu hiệu khi một hoặc cả hai thành viên đều không chịu trưởng thành. Sư trưởng thành không tùy thuộc tuổi tác, mà tuỳ thuộc vào khí sẵn s à ng đối mặt với trách nhiệm của chúng ta và lập kế hoạch thực tiễn để đối phó.
Vua Davit từng ao ước: “Ôi! Chớ chi tôi có cánh như bồ câu, ắt sẽ bay đi,…”  Kinh thánh, sách Thi thiên 55 câu 6). Nhưng ông không bỏ chạy khi gặp rắc rối, khó khăn. Ông đối mặt với khó khăn, cầu xin Đức Chúa Trời cứu giúp và đã khắc phục nghịch cảnh dường như không thể vượt qua.
Ghi nhớ
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần một Chúa cứu thế.
Không có Chúa cứu thì họ không thể:
Kiềm chế cái lưỡi của mình.
Kiểm soát bản ngã mình
Đánh giá đúng mức về chính mình
Cải thiện trí nhớ
Nhờ Đức Thánh Linh nhắc nhở
Quan tâm chú ý đến người khác
Chú trọng đến người khác thay vì chính mình
Cân nhắc trước khi nói, hoặc thành động
“Tôi làm được mọi sự nhờ Đấng ban thêm sức cho tôi.”
(Kinh thánh, sách Phi Lip chương 4 câu 13)

Chương 9
Cổ vũ người có tính khí cầu toàn ưu tư
Nghiên cứu người có tính khí cầu toàn ưu tư là nghiên cứu về những điều trái ngược. Họ có những ưu điểm cao nhất lẫn những nhược điểm tệ hại nhất. Họ thích học về tính khí, vì tính khí cho họ công cụ phân tích, giúp họ tìm hiểu nội tâm. Dầu vậy, họ cũng bác bỏ tính khí vì nghĩ rằng chủ trương về tính khí là quá đơn sơ, quá dễ đối với trí tuệ, quá nông cạn nên chẳng có ý nghĩa gì, không đủ sâu sắc để tìm hiểu, để chuyên tâm học hỏi. Họ không chịu người ta đóng khung, dán nhãn vào một loại tính khí. Vì khác người thuộc tính khí khác, họ cảm thấy mình là con người độc đáo, phức tạp, khó hiểu đến nỗi họ cũng chằng hiểu nổi chính mình. chắc chắn là không thể xếp họ chung vào một nhóm tính khí nào.
Độc nhất vô nhị?
Điều lý thú về người có tính khí cầu toàn ưu tư là họ tin rằng trên đời này chẳng có người nào khác như họ. Họ luôn luôn có thể tự chứng minh rằng mình đúng, còn thế giới kia đều sai. Họ mơ ước rằng phải chi mọi người đều trở nên giống như mình thì vui biết bao.
Một trong những thành công kỳ thú nhất chúng tôi đạt được trong các buổi hội thảo là chứng minh cho người có tính khí cầu toàn ưu tư thấy họ chẳng có gì khác thường vì những người khác cũng có dáng vẻ, suy nhgĩ và hành động tương tự như họ. Khi chúng tôi chia thính giả thành từng nhóm căn cứ vào kết quả trong bảng xác định tính khí của từng cá nhân thì người có tính khí cầu toàn ưu tư họp nhóm cách miễn cưỡng. Họ không muốn tham gia cuộc chơi như thể họ bị cấm cản thư giản vui đùa. Tuy nhiên, khi họ họp lại với nhau rồi thì dường như “Tấm mạng che mặt” được vén lên. Ai nấy đều kéo ghế ngồi sát vào bàn đàng hoàng, quần áo tươm tất, tay cầm bút, nhìn nhau với ánh mắt nghi ngại.
Khi nhìn quanh và quan sát bạn cùng nhóm, họ vỡ lẽ là cả đám điều như nhau. Trong khi âm thầm quan sát nhau, họ nhận ra rằng nghiên cứu tính khí con người là việc đáng làm. Thỉnh thoảng mới thấy một hoặc hai người mỉm cười khi họ nhận ra điểm chung của mọi người trong nhóm.
Một ông kia kể rằng nhờ nhận ra việc nghiên cứu tính khí con người là hữu ích mà cuộc hôn nhân của ông hoàn toàn thay đổi. Ông đến dự buổi hội thảo theo lời nài nỉ của vợ. Vợ ông là người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Bà từng bỏ nhà đi hai lần là sắp bỏ đi lần thứ ba. Theo lối suy nghĩ của ông, mọi thứ trục trặc đều do nơi vợ ông. Bà quá hời hợt đối với cuộc sống gia đình. Bà thường lôi kéo các con về phía mình bằng cách “hối lộ” chúng. Trong gia đình, ông bà có đến 8 người con nhưng ông vẫn sống đơn độc, khép kín, xa cách về mặt thể xác, tinh thần, tình cảm và ông bỏ mặt cho vợ đương đầu với mọi việc.
Ngày hôm đó, khi đến với nhóm người có tính khí cầu toàn ưu tư ở Phoenix, ông chẳng mong học được đều gì mới. nhưng rồi ông quá kinh ngạc khi phát hiện ra những người ngồi chung quanh bàn họp nhóm chẳng khác gì bản sao của mình.
Ông nói: “Ngay lúc đó, tôi mới phát hiện điều mà nhà tôi kỳ vọng nơi tôi trong bao năm qua. Tôi có thể nhìn thấy nét mặt mình phản chiếu trên gương mặt của những người đó. Tôi nhận thấy nét mặt đăm chiêu, bí hiểm, thái độ tự tôn và hoàn toàn thiếu nét khôi hài. tối hôm đó khi về đến nhà, tôi liền xin lỗi nhà tôi về gương mặt lạnh như tiền của mình suốt 28 năm qua. Nhà tôi khóc và nói rằng: ’cám ơn Đức Chúa Trời, em chẳng bao giờ dám ngờ rằng anh có thể nhận ra chính mình như người khác nhìn thấy anh.’
Trong khi ôm nhà tôi trong vòng tay ấm áp, nồng nàn và chấp nhận lâu nay tôi chưa hề bộc lộ, tôi nhận biết cuộc hôn nhân của chúng tôi đã được phục hồi.”
nếu chúng ta sớm tìm hiểu về những đặc điểm trong tính khí của mình, thì chúng ta sẽ học hỏi và gặt hái được nhiều điều bổ ích!
Nhược điểm: người có tính khí cầu toàn ưu tư rất dễ chán nản, ngả lòng
Giải pháp 1: Phải biết rằng không ai ưa nhìn nét mặt ủ rũ
Một bức tranh châm biếm của ông Colman với chủ đề “Nhìn nhau” trong đó một cặp vợ chồng đang nhìn nhau. người chồng có nét mặt chán chường nên người vợ nói: “nếu vui sướng mà ủ rũ như vậy, khi buồn nét mặt anh sẽ ra sao?” Đôi khi khó biết người có tính khí cầu toàn ưu tư đang vui hoặc buồn, họ chẳng bao giờ tỏ ra phấn khởi vì đối với họ phần lớn cuộc sống là phải luôn nghiêm túc nếu không nói là hoàn toàn chán ngán.
Trong khi tỏ ra khó chịu đối với người có tính khí sôi nổi hoạt bát vốn ồn ào và ưa thao túng người khác, người có tính khí cầu toàn ưu tư không nhận biết mình đang chi phối người khác bằng vẻ mặt ủ rũ. Khi biết ngườ có tính khí này thường rút lui vì cớ điều gì thì người ta sức giữ kẽ để anh ấy không rút lui. mối liên hệ với người có tính khí cầu toàn ưu tư rất tế nhị và gượng gạo cho dù đang hồi tốt đẹp nhất. Vì vậy người ta thường tránh liên hệ vớ người có tính khí cầu toàn ưu tư.
Một khi người có tính khí cầu toàn ưu tư nhận biết vẻ mặt ủ rũ của họ có ảnh hưởng đến người khác như thế nào thì họ bắt đâu cải thiện. Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát bắt buộc phải lo tổ chức đời sống thì người có tính khí cầu toàn ưu tư cũng cần khuấy động tâm hồn mình, tự tạo niềm vui và bộc lộ sự phấn khởi.
Khi tôi giải thích nguyên tắc đó cho con trai tôi, nó phản đối: “Nhưng con không cảm thấy hào hứng, phấn khởi tí nào thì làm sao?”
Tôi giải thích thêm: “Con không cần cảm thấy phấn khởi, chỉ cần tỏ ra vẻ hào hứng là được. Chẳng thà giả bộ hào hứng còn hơn để lộ vẻ chán chường.”
Chắc chắn không ai thích nhìn nét mặt ủ rũ cả. Thậm chí khi bạn có hàng ngàn lý do trên đời để tự tử thì cũng chẳng ai muốn nghe các lý do đó. Càng lớn tuổi người có tính khí cầu toàn ưu tư càng lộ vẻ buồn chán hơn. Họ cho rằng chẳng ai yêu thương họ và ra sức chứng tỏ điều đó.
Một goá phụ, có dáng nhỏ nhắn ngồi có vẻ cô đơn. một phụ nữ khả ái nọ, thuộc viện của hội thánh thấy và hỏi: “Hôm nay bà càm thấy thế nào?”
goá phụ này có tính khí cầu toàn ưu tư nên nhìn cuộc đời một cách nghiêm trọng, rồi bà kể lể hết mọi điều phiền muộn trong suốt tháng qua. Bà kể lể từng li từng tí rồi kết luận: “Chẳng có ai đến thăm tôi!”
Phụ nữ khả ái đó liền tìm cách thoát ra khỏi cuộc trò chuyện và quyết định không bao giờ đi thăm goá phụ này. Goá phụ ghi khắc thêm vào tâm trí mình tên phụ nữ khả ái này là một trong số những người không bao giờ tới thăm mình. Rồi bà cầu toàn ưu tư  ấy mãi ôm giữ niềm tin tưởng tiêu cực của riêng mình.
Phải chi người có tính khí cầu toàn ưu tư nhận biết rằng không ai ưa nhìn nét mặt ủ rũ thì họ có thể tập nhìn đời cách lac quan hơn!
Giải pháp 2: đừng rước rắc rối vào thân
khuynh hướng của người có tính khí cầu toàn ưu tư là “xem mọi chuyện có tính cách cá nhân quá đáng” và họ thường tự rước rắc rối vào mình.
một phụ nữ kia kể rằng: “Nhà tôi rất tiêu cực. Khi chúng tôi đi xem phim, trúng nhằm bộ phim dở, thế là nhà tôi liên tục chê bai với tôi như thể là tôi là nhà sản xuất bộ phim đó.”
Người có tính khí cầu toàn ưu tư đặc biệt gặp nhiều trở ngại với người có tính khí sôi nổi hoạt bát và linh hoạt hùng lực vì những người thuộc hai loại tính khí này thường nói toạc ra suy nghĩ của họ mà không cần nghĩ đến hậu quả. Người có tính khí cầu toàn ưu tư luôn suy nghĩ, soạn thảo lời lẽ trước khi nói nên họ cho rằng người khác cũng làm như vậy. Do đó, khi nghe bất cứ câu nói nào của người khác, họ đều thấy là có ẩn ý sâu xa.
Nếu bạn là người có tính khí cầu toàn ưu tư, khi bắt đầu hiểu sự khác biệt giữa các tính khí con người thì tâm hồn bạn sẽ không còn cảm thấy nặng nề nữa. Có lẽ trước tiên bạn sẽ nhận ra rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát, Người có tính khí linh hoạt hùng lực không cố tình nặng nhẹ với bạn. Họ không nghĩ ngợi nhiều vê bạn đâu, và chắc chắn họ không hề toan tính sắp đặt lời lẽ trước khi nói. Khi bạn học cách nhận định người khác căn cứ vào tính khí của họ (chứ không phải của bạn), thì chắc chắn bạn sẽ có tầm nhìn hoàn toàn mới về người khác. Bạn có thể mỉm cười với mọi người và thôi không tự rước rắc rối vào mình nữa.
Người có tính khí cầu toàn ưu tư thường cảm thấy mình bị loại ra ngoài và cứ tự hỏi vì sao người ta không mời mình đến tham dự các buổi sinh hoạt. Nhưng khi được mời thì người có tính khí cầu toàn ưu tư lại từ chối và khiến người ta bỏ đi vì cách trả lời rất tiêu cực của họ. Ngày kia, chúng tôi mời một bà có tính khí cầu toàn ưu tư đến nhà dự tiệc. thay vì tỏ ra vui thích, bà ấy lại nói: “Chà! chắc chắn tôi sẽ mất cả ngày mà chẳng làm được việc gì, và rất có thể phải mất cả buổi tối luôn.”
Đôi khi người có tính khí cầu toàn ưu tư gặp tình huống khả quan tích cực nhưng họ vẫn nói với giọng điệu tiêu cực.
Lần trước tôi đến tiệm uốn tóc, tôi vừa ngồi xuống thì ông chủ tiệm liền nói: “Con gái bà cứ gây rắc rối cho tôi hoài.”
Đoán chừng Marita trễ hẹn nên tôi hỏi: “Nó sơ sót chuyện gì rồi phải không?”
Ông chủ tiệm trả lời:”Nó giới thiệu ít nhất mười người khác mới trong tháng này rồi đấy. Tệ hại hơn nữa là mấy người khách này lại thích tôi nên cứ đến làm tóc liên tục!”
Một người bạn cho tôi xem tờ giấy mà cô tìm thấy trong ngăn kéo bàn trang điểm của bà ngoại cô. Tờ giấy có ghi chi tiết sau:
Hai năm rồi Jean không gởi thiệp Giáng sinh cho mình.
Sue không hôn từ biệt
Evelyn không chào mình.
Mình yêu cầu cà Tuth không lái xe đưa mình đi chơi.
Hazel không đến thăm ông nội mà cón nói đó không phải là nhiệm vụ của nó.
chẳng ai biết bà định dùng mấy câu này làm gì, nhưng chắc chắn bà viết lại để bà không quên.
Vì muốn chứng nghiệm lý thuyết về người có tính khí cầu toàn ưu tư chỉ ghi nhớ những điều tiêu cực, tôi yêu cầu nhóm nhạc sĩ trong buổi hội thảo thử nhớ lại một việc mà các thầy cô giáo ở trường mẫu giáo hoặc tiểu học đã đối xử với họ. Nhiều người đưa tay lên và tôi dành 30 phút để nghe họ kể chi tiết về những việc trái ý mình.
Một người kể chuyện cô giáo nhà trẻ không cho phép anh ấy ăn bánh bích quy dòn với sữa. Người thì nhớ đã bị quy kết là kéo bím tóc của bạn gái ngồi bàn trên trong khi thật ra, bạn mặc áo sơ mi xanh lá cây mới là “thủ phạm”. Người kác thì kể rằng cô giáo cho rằng anh ấy chưa đủ thông minh để có thể cầm giấy liên lạc về nhà nên cô gài miếng giấy đó vào áo anh, cho đến bây giờ anh ấy vẫn còn cảm thấy bị tổn thương.
Nhà tôi, anh Fred có thể nhớ rất nhiều sự cố thời thơ ấu, mà anh cho là mình đã bị xử tệ. Anh ấy là con thứ 3 trong gia đình có năm anh chị em, vì vậy anh thường bị xem là chưa đủ lớn để lên tiếng phát biểu hoặc có quyền quyết định việc gì, nhưng lại quá lớn nên không được chăm sóc nhiều. Trong lúc chơi với nhau, anh thường hay khóc nên các anh em chọc anh là “mít ướt”. mặc dù nay anh biết những chuyện nhỏ hoá ra lớn chỉ vì tính khí cầu toàn ưu tư chi phối, nhưng anh vẫn còn nhớ những sự cố kém vui đó một cách rõ ràng.
Freddy, con trai tôi là người có tính khí cầu toàn ưu tư. Khi một dãy phòng học trong trường bị cháy, hoặc khi có cuộc lục soát ma tuý và phân nữa học sinh lớp 8 bị tống giam thì Freddy suýt nữa bị kích động. Những chuyện thiếu tính bi kịch không làm Freddy xúc động. nó chỉ thích chuyện tiêu cực.
Nếu một người tậo trung nhiều năng lực trí tuệ vào những chuyện tiêu cực thì người đó rất dễ rơi vào tâm trạng chán nản buồn phiền. Người có tính khí cầu toàn ưu tư cần nghĩ ngợi đến việc tích cực, nếu phát hiện mình đang chú ý đến mặt tiêu cực của một vấn đề thì nên gạt bỏ ngay lập tức những ý nghĩ đó khỏi tâm trí.
“Người nào để tâm trí mình nương dựa nơi ngài, thì ngài sẽ gìn giữ người torng sự bình an trọn vẹn, vì người nhờ cậy ngài.” (Kinh Thánh, sách E-Sai chương 26 câu 3)
“Bất cứ điều gì chân thật, điều gì đáng kính, điều gì công chính, điêu gì thanh sạch, điều gì đáng yêu chuộng; nếu có đức hạnh nào, nếu có điều gì đáng khen, anh chị em hãy suy nghĩ đến.” (Kinh Thánh sách Phi Lip chương 4 câu 8)
Giải pháp 3: Đừng để bị tổn thương
Người có tính khí cầu toàn ưu tư sẵn sàng chấp nhận bị tổn hại. Tính đó khiến họ tập trung vào chính mình và vào sự việc họ bị xử tệ. Nhà tôi, anh Fred hồi còn thiếu niên đã là một người nặng tính khí cầu toàn ưu tư. Anh không thường để ý chuyện chẳng ai chịu chia cho mình lát thịt cắt ở mặt ngoài của khối thịt quay dùng vào bữa trưa ngày chủ nhật, vì ai cũng thích ăn những lát thịt đó. Thế là anh cảm thấy mình bị bỏ rơi và anh ấy bắt đầu ghi “nhật ký về thịt quay”. Liên tiếp trong 16 chủ nhật anh đều ghi như sau:
  • Ngày 12 tháng 1: Dì Edie và cậu Dick
  • Ngày 19 tháng 1: Steve và ông ngoại
Ngày nọ, mẹ anh Fred dọn dẹp phòng của anh. Bà nhấc tờ giấy thấm trên bàn lên, thấy một tờ giấy khác lạ chỉ ghi chép ngày tháng và các họ tên như trên. Khi anh Fred về nhà, bà ấy đưa tờ giấy ra hỏi đấy là cá gì, anh Fred mỉm cười tự mãn nói với bà rằng: “Đây là bảng ghi tên người được chia thịt quay cắt ở mặt ngoài. Trong suốt 16 tuần liền làm gì có tên con! , Mẹ thấy đó! Đây là bằng cớ cho thấy chẳng ai nhớ đến con.”
Mẹ anh là Người có tính khí linh hoạt hùng lực nên bà khó tin con bà lại dành thì giờ ghi chép về những miếng thịt quay cắt bên ngoài khối thịt nướng và mỗi bữa trưa chủ nhật, tệ hại hơn là con bà để ý đến chuyện kém vui.
Nhiều người có tính khí cầu toàn ưu tư thường dễ bị tổn thương vì cách hành xử vô lý của người khác. Ngay từ nhỏ, các bé tính khí cầu toàn ưu tư đã cảm thấy bị quên lãng, không được chăm sóc kỹ.
Sau đây là một thí dụ
Vào dịp lễ giáng sinh, cậu bé Joshua 6 tuổi đã sống một ngày không hài lòng mà mọi người đều có thể đoán biết. sau khi mọi người trao tặng quà giáng sinh cho nhau xong, bé Joshua liệt kê quà của mình và quà của chị họ Laura. Joshua phát hiện chị Laura nhận nhiều quà hơn mình. Mặc dù Joshua có quần áo mới và bộ giường ngủ hiệu “Chiến tranh giữa các vì sao” nhưng bé vẫn đầm đìa nước mắt và than van: “Ông già Nô en thương chị laura hơn.”
Giải pháp 4: Chú trọng những điều tích cực
Người có tính khí cầu toàn ưu tư dễ thu thập, ấp ủ những lời phê bình chẳng hề có thật. hễ nghe ai nhắc đến tên mình thì họ nghĩ rằng người ta đang nói xấu mình. Trái lại, người có tính khí sôi nổi hoạt bát nghe thiên hạ đang bàn tán về mình thì thấy là quá tốt. Họ chủ trương theo các câu ca dao, tục ngữ sau:
“Nói xấu xấu mặt ai.”
“Chẳng có chuyện xấu lấy gì nói xấu.”
“Kim vàng ai nỡ uốn câu.”
“Người khôn ai nỡ nói nhau năng lời.”
“Dù ai nói ngã nói nghiên.”
“Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.”
Tâm trí của người có tính khí cầu toàn ưu tư như nút dò của máy thu thanh đặt sẵn trên băng tần tiêu cực. Nhưng tình trạnh có thể thay đổi khi họ quyết định “nhìn đường viền rực sang quanh đám mây” thay vì nhìn vào đám mây đen”. Tìm kiếm điều tốt nhất nơi người khác. Khi sự việc không được như ý mình thì bạn nên cám ơn Đức Chúa Trời về trải nghiệm đó và xin Ngài bày tỏ điều ngài muốn bạn học qua trải nghiệm đó. “Phước cho người tin cậy nơi Chúa.”(Kinh Thánh, sách châm ngôn chương 16 câu 20 phần b)
Giải pháp 5: Đọc sách xua tan mây mù (Blow away the black cloud)
Trong quyển xua tan mây mù, tôi đề cập về những triệu chứng của tình trạng buồn phiền chán nản và ba phương pháp chữa trị bệnh này: Tự mình chữa lấy, nhờ người khác chữa và nhờ Kinh Thánh. Quyển sách ngắn gọn này cung ứng sự hiểu biết tương đối với mọi tính khí về vấn đề buồn phiền chán nản. Nó rất hữu dụng cho người có tính khí cầu toàn ưu tư.
Ghi nhớ
Cần chú tâm đến những ý tưởng tích cực và loại bỏ ý tưởng tiêu cực
Nhược điểm: Người có tính khí cầu toàn ưu tư tự cho rằng mình kém cỏi.
Giải pháp 1: Tìm ra nguyên do khiến bạn cảm thấy bất ổn
Do khuynh hướng tiêu cực bẩm sinh, người có tính khí cầu toàn ưu tư phán xét chính mình cực kỳ khắt khe. Họ thường cảm thấy bất ổn trong giao tiếp xã hội. Họ thường bị người có tính khí sôi nổi hoạt bát khác giới thu hút, vì người có tính khí sôi nổi hoạt bát có thể thay thế họ giao thiệp chuyện trò với người khác. Tôi từng gặp nhiều người có tính khí cầu toàn ưu tư nổi tiếng khắp đất nước trong lãnh vực của họ, nhưng lại tỏ vẻ kinh hải khi được mời phát biểu vài lời tại một buổi dạ tiệc. Khi còn trẻ người có tính khí cầu toàn ưu tư thường bị cha mẹ thầy giáo phê bình chỉ trích, rồi những lời phê bình tiêu cực đó cứ ám ảnh họ, têm vào đó thiên hạ lại chồng chất thêm những lời phê bình tiêu cực khác nên họ càng them tự ti. Tôi nhận thấy trong những câu lạc bộ phụ nữ, vị chủ tịch nào lo phiền, tức giận khi nghe thiên hạ phê bình thì càng bị chỉ trích tơi bời. Còn vị nào chẳng thấy khó chịu, bực bội đối với lời phê bình thì được yên thân.
Tôi lập ra phiếu tự đánh giá dành cho phụ nữ. Trong phiếu đó tôi nêu nhiều câu hỏi và xin họ ghi ra ý nghĩ của họ đối với bản thân như trọng lượng cơ thể, đôi mắt, mái tóc, khả năng, tình trạng thuộc linh và nhiều chi tiết khác. Sau khi họ viết nhận xét ngắn về chính mình, tôi xin hẹn họ xem lại phiếu tự đánh giá và thử nhớ lại xem lần đầu ngày xưa, điều gì khiến họ nghĩ như vậy. phải chăng là mẹ họ đã chê tóc họ quá xấu? hoặc do cha họ từng chê họ kém khôn ngoan? nhờ cách đó họ phát hiện nguyên nhân khiến họ thấy mình tự ti. rồi tôi xin họ xem lại nội dung tự nhận xét như vậy có đúng với sự thật hiện nay không hoặc nhận xét đó chỉ căn cứ vào chuyện cũ. Nếu nhận xét đó đúng với hiện trạng thì chúng ta tìm cách cải thiện, còn nếu nhận xét đó không đúng với sự thật thì họ nên xin Chúa loại bỏ khỏi tâm trí những ý nghĩ tiêu cực vô lý ấy. “Lạy Chúa xin nghe lời cầu nguyện của tôi; nguyện tiếng kêu cứu của tôi thấu đến ngài.” Kinh thánh sach thi thiên 102 câu 1).
Giải pháp 2: cảnh giác đối với những lối bày tỏ “Sự khiêm tốn giả tạo”
Vì người có tính khí cầu toàn ưu tư thấy mình kém cỏi, nên họ có khuynh hướng tìm kiếm sự khen ngợi cách tinh tế đến nỗi chính họ cũng không ngờ. Thí dụ, có thể họ nói: “Tôi chẳng làm được điều gì đúng cả. Mái tóc của tôi lúc nào cũng rối bù. Tôi chẳng biết cách ăn mặc…” khi nói như vậy tưởng như họ đang bày tỏ lòng khiêm tốn, nhưng thật sự những câu nói đó chẳng khác gì lời kêu cứu: Tôi cảm thấy không yên lòng”. Thật ra trong thực tế người có tính khí cầu toàn ưu tư đang mong được người ta đề cao và khen ngợi. Dầu vậy khi nghe khen ngợi, họ cũng không dám nhận.
Ghi nhớ
Người có tính khí cầu toàn ưu tư có tiềm năng thành công lớn lao nhất. Đừng tự huỷ hoại tiềm năng của bản thân. Đừng là kẻ thù lớn nhất của mình.
Nhược điểm: người có tính khí cầu toàn ưu tư thường chần chừ
Giải pháp 1: Tìm phương cách đúng nhất trước khi khởi sự công việc
Vốn cầu toàn, người có tính khí cầu toàn ưu tư không khởi đầu một vài dự án nào đó vì e rằng họ không thực hiện chính xác, đúng ý. Trong khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh trì hoãn với hy cvọng họ khỏi phải làm việc đó thì người có tính khí cầu toàn ưu tư hoãn vì họ nghĩ nếu bắt tay vào làm thì phải thực hiện việc đó cách hoàn hảo, bằng không thì chờ cho đến khi có một phương cách hay nhất.
Khi chúng tôi còn ở Connecticut, nhà tôi quyết định lắp đặt một máy nghe nhạc thật hoàn hảo. bắt đầu nhà tôi khoét một lỗ lớn trên tường phòng khách rồi gắn loa vào chỗ đó, đầu máy thì giấu kín vào tủ. Nhưng cái loa lại trở thành điểm thu hút sự chú ý trong phòng, không hài hoà với cách bài trí trong phòng. Tôi khuyên nhà tôi che mảng vách đen ngòm đó lại nhưng anh còn chờ tìm được vật dụng thích hợp. Tôi đặt đàn piano ngay trước cái lỗ. Rồi sắp xếp chồng thánh ca lên nóc đàn, nhưng không hiệu quả. Tôi thử đặt vào đó một bình hoa lớn nhưng hoa chỉ thêm thu hút người ta chú ý tới cái vòng đen ngòm phía sau. Mùa giáng sinh là thời gian thích hợp nhất trong năm vì cây noel xum xuê che kín cái lỗ đó. Mọi người rất ấn tượng khi nghe nhạc phát ra từ sau cây thông kim tuyến lấp lánh ánh sang ngời đó. Hai năm sau, nhà tôi công nhận là chắc mình không bao giờ tìm được vật gì thích hợp che cái lỗ đó. Tôi thuê thợ mộc đến đóng một cái tủ nhỏ đặt phía trước cái lỗ. Tôi bàn việc đó với nhà tôi suốt nhiều tháng. Cuối cùng nhà tôi thừa nhận: “Ừ đúng rồi làm đi!”
Các bạn có tính khí cầu toàn ưu tư ơi, xin đừng chọc tức chúng tôi bằng những kế hoạch sáng giá của các bạn cho đến khi bạn tìm được “vật dụng thích hợp” rồi mới khởi sự và nhanh chóng hoàn tất những kế hoạch đó.
 
Giải pháp 2: Đừng tốn quá nhiều thì giờ lên kế hoạch
Một bà nọ kể với tôi chuyên ông chồng bà dự tính xây thêm một căn phòng nhỏ phía sau nhà. Ông thu thập chuẩn bị đủ mọi thứ cần thiết. Hàng mấy tháng trời, mấy bao xi măng chất chồng trên thảm cỏ làm cỏ héo chết, xe cút kít cũ kỹ nằm chình ình ở cửa trước. Bà cằn nhằn thì ông lại nói chưa làm được cho đến chừng có bản vẽ sơ đồ toàn bộ cái sân. Ông còn phác hoạ cảnh vườn hoa thì bà đã trồng chậu hoa la vô xe cút kít.
Cô Arlene nhờ chồng cô đóng mấy kệ sách sơ sài. Anh ấy lập tức bỏ ra ba tháng liền vẽ sơ đồ. Chồng của cô Jackie xây bệ đặt hồ cá cho con trai. Cô Jackie đưa cho tôi xem bốn đồ án mà chồng cô đã vẽ trước khi bắt tay xây cái bệ.
Nếu tôi nhờ nhà tôi treo một bức tranh thì anh ấy phải nghiên cứu bức tường. Anh ấy phải đo chiều cao, chiều rộng bức tường và kích cỡ bức tranh. Anh cần có đinh tốt vừa cỡ và một cái búa nhỏ, mà thường lạc mất rồi. Cho nên tôi nhận ra nếu muốn treo bức tranh cho nhanh thì cứ lấy đại một cây đinh và một chiếc giày cũ, rồi đóng đinh vào ngay chỗ cần treo tranh. Nếu chưa đúng thì nhổ đinh ra, dời đi chổ khác, xê dịch vai phân. Sau khi thử vài lần, tôi đóng đinh đúng chổ cần treo tranh. Lần vừa rồi khi chúng tôi dời nhà, nhà tôi hạ các bức tranh xuống, anh ấy phát hoảng vì khoảng tường nơi treo tranh lỗ chỗ hàng loạt vết đinh. Trước khi bán nhà, nhà tôi phải tram hết các lỗ đinh đó.
Ghi nhớ
Phải chi người có tính khí cầu toàn ưu tư không bỏ nhiều thời gian lập kế hoạch thì chúng tôi là những người thiếu khả năng đâu bị ép buộc cứ tiến hành công việc mà không chuẩn bị trước đến nỗi phá hỏng công trình phức tạp như vậy.
Nhược điểm: người có tính khí cầu toàn ưu tư yêu cầu người khác những điều không thực tế.
Giải pháp 1: Hạ chuẩn mực
Vì đặt chuẩn mực cao nên người có tính khí cầu toàn ưu tư thực hiện mọi việc cách hoàn hảo. Nhưng khi họ áp đặt những chuẩn mực của họ lên người khác thì đặc tính đó trở thành nhược điểm.
Trong một buổi hội thảo, một cô thuộc người có tính khí sôi nổi hoạt bát phát biểu: “từ khi chúng tôi lập gia đình cho đến nay, chẳng có việc nào do tôi thực hiện mà ông chồng tính khí cầu toàn ưu tư của tôi không chỉnh lại. Lỡ có chết tôi cũng phải sống lại để chết lần thứ hai, vì chưa có việc nào tôi thực hiện lần thứ nhất mà đúng cả.”
Tại cuộc hội thảo ở Palm Springs, một phu nhân cực kỳ lịch sự đến gặp tôi trò chuyện: “xưa nay tôi chưa hề nghe thuyết trình về các loại tính khí con người. Biết đâu chừng nhờ biết về tính khí con người mà tôi có thể hiểu những trục trặc nơi cậu con trai kỳ cục của tôi.”
Rồi bà ấy kể về những chuẩn mực bình thường trong gia đình bà. vợ chồng bà thuộc người có tính khí cầu toàn ưu tư có một cậu con trai 10 tuổi. họ giữ gìn mọi thứ thật ngăn nắp. Bà xếp các tờ tạp chí trên bàn uống cà phê rất ngay hàng thẳng lối, tờ trên đặt so le để lộ tên của tạp chí nằm phía dưới. Mớ tạp chí này nằm cách mép bàn đúng 5 cm và xếp theo thứ tự xuất bản. Chẳng ai trong gia đình đọc các tờ tạp chí mới cho đến khi có số tiếp theo phát hành, nhờ đó các tờ tạp chí lúc nào cũng thẳng thớm sạch sẽ và mới toanh. Ngày nọ “cậu con trai kỳ sục” (lên 10 tuổi) bước vào phòng khách, hất chồng tạp chí xuống sàn nhà, chộp lấy một tờ, xé bìa ra, vò cục lại rồi ném vào chân bà. Hành vi bất thường này khiến bàn phát hoảng nên bà đăng ký với bác sỹ tâm lý trẻ em để đưa con tới điều trị.
Trong khi chúng tôi thảo luận vấn đề này, tôi chia sẻ với bà rằng người có tính khí cầu toàn ưu tư thấy mọi chuyện đó “là bình thường thôi”, nhưng áp lực liên tục đó đủ khiến một cậu bé thuộc tính khí sôi nổi hoạt bát nổi khùng. Nó không chịu đựng nổi cuộc sống trong căn nhà trưng bày nữa. Hiểu biết tính khí con người có thể giúp chúng ta rất nhiều trong các xử trí với mọi người. người phụ nữ có những chuẩn mực rất cao và chồng bà, hai người có tính khí cầu toàn ưu tư, lại áp đặt cậu bé thuộc loại người có tính khí sôi nổi hoạt bát thì không thể được. sau khi hiểu rõ vấn đề bà ấy kết luận: “Vậy mà tôi tưởng thằng bé mắc bệnh tâm thần rồi chớ.” Tôi vội trả lời: “ chắc chắn cháu sẽ bị tâm thần nếu bà ép cháu theo chuẩn mực của bà.”
Giải pháp 2: Biết ơn vì hiểu tính khí của bạn
học hỏi về tính khí con người rất hữu ích đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư. Khi bắt đầu hiểu vì sao người khác hành xử và phản ứng kkhác với họ, người có tính khí cầu toàn ưu tư bắt đầu xây dựng mối liên hệ với gia đình và với bạn bè cách tích cực hơn.
nhiều người có tính khí cầu toàn ưu tư cảm thấy họ không bình thường vì họ không được thoải mái, vui vẻ, vô tư như người khác. mọi người khuyên họ nên tươi tỉnh cởi mở, nhưng họ lại co cụm, rút lui. Biết bao người có tính khí cầu toàn ưu tư kể với tôi rằng tâm hồn họ được nhẹ nhàng khi nhận biết họ không mắc bệnh tâm thần.
Bà Lind Schreirer viết trong thư gỡi từ Laguna:
… Hiểu biết về tính khí hữu ích cho tôi biết bao đến nỗi khó lòng diễn đạt đầy đủ. Tôi cảm thấy khó tin rằng vấn đề tính khí đã có từ thời Hyppocrates thưở xưa, thế mà đây là lần đầu tiên tôi nghe được thuyết trình. Tôi là người có tính khí cầu toàn ưu tư chính hiệu. hiểu biết về các tính khí đã giải toả được nhiều thắc mắc trong tâm trí tôi. Khó lòng kể hết cho bà những lần tôi cảm thấy bị tổn thương vì bạn bè. Giờ đây, tôi phát hiện ra là hầu hết các bạn của tôi, nhưng chỉ vì tôi quá nhạy cảm. Điều gây ấn tượng nơi tôi là giờ đây sau khi có thể nhìn toàn cảnh thì tôi thấy thật quá đơn giản. Theo chỗ tôi biết thì chẳng có người bạn hoặc bà con nào của tôi có tính tính khí cầu toàn ưu tư. Cảm xúc của tôi đều luôn luôn mạnh so với mọi người khác đến nổi tôi bắt đầu tưởng mình mắc bệnh tâm thần nặng. Giờ đây sau khi biết rằng tính cách nơi tôi phát xuất từ một trong bốn loại tính khí thì gánh nặng dường như đã biến mất.
Ghi nhớ
Không có điều gì trê đời này có thể đạt đến mức hoàn hảo, hãy thư giãn đi.
Dầu vậy! lời của đức Chúa trời nhắc nhở chúng ta rằng:
“Hãy cố gắng đạt mức hoàn thiện. Hãy làm theo điều tôi yêu cầu. Hãy đồng tâm nhất trí với nhau, sống trong hoà bình…”
(Kinh Thánh, sách Cô rinh tô thứ hai chương 13 câu 11)

Chương 10
Giảm hưng phấn cho tính khí linh hoạt hùng lực
Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát xem nhược điểm của mình là bình thường, người có tính khí cầu toàn ưu tư xem nhược điểm của mình là có thật và bất khả trị, còn Người có tính khí linh hoạt hùng lực không chịu tin trong họ có điều gì gây cho người khác khó chịu chán ngán. Vì tiền đề cơ bản của họ là họ luôn luôn đúng, nên đương nhiên họ không thể nào nhận ra rằng mình cũng có thể sai lầm.
Ngay từ hồi còn bé, Người có tính khí linh hoạt hùng lực muốn thắng trong mọi trường hợp, nên họ luôn luôn tìm ra cách nào đó để khỏi mất mặt.
cậu bé Bryan 5 tuổi có tính khí linh hoạt hùng lực có vẻ như đã sẵn sang để đi dự tiệc sinh nhật nhưng lại mang giày cũ kỹ hiệu Reeboks. Mẹ cậu bảo cậu trở vào phòng thay đôi giày mới. cậu trả lời dứt khoát: “Con ghét đôi giày đó”.
Bà mẹ có tính khí linh hoạt hùng lực cũng trả lời dứt khoát không kém: “Con phải mang đôi giày đó chẳng cần biết con thích hoặc không thích.”
Bryan quả quyết: “Con không mang giày màu nâu đâu!”
“Vậy con đừng đi dự tiệc.”
Bryan đang đối mặt với rắc rối, cậu rất muốn đi dự tiệc nhưng lại không thích mang giày màu nâu. Tính khí linh hoạt hùng lực không cho phép Bryan nhượng bộ, trong khi mẹ sắp sửa lá xe đưa cậu đi. Theo kinh nghiệm cậu biết mẹ cậu nói là làm.
Cậu đứng thộn mặt một lát, rồi đưa ra một lối thoát nặng tính linh hoạt hùng lực để khỏi mất mặt: “Được rồi, hôm nay con mang đôi giày đó, nhưng dự tiệc xong về nhà con ném luôn vào thùng rác, khỏi phải mang nữa.”
Thế là Bryan cảm thấy cậu thắng cuộc.
Mẫu người “Vô Ngộ” (chẳng bao giờ sai lầm)
Tại buổi hội thảo về hôn nhân vào một tối nọ, trong giờ giải lao, một ông Người có tính khí linh hoạt hùng lực chạy giữa các dãy ghế, vẫy cap xấp bài về tính khí. Ông ta lớn tiếng: “Tôi có đủ mọi ưu điểm ghi trong bài này, chẳng vướng phải một nhược điểm nào.” Phía sau ông là bà vợ thanh mảnh có tính khí thanh thản trầm tĩnh, lắc đầu tỏ ý phản đối nhưng không dám nói tiếng nào.
Ông nói tiếp: “Hơn nữa, suy cho cùng, những nhược điểm đó cũng không hẳn là khuết điểm của tôi.”
Tôi ngạc nhiên: “Ý ông là sao?”
“Ô! Đây bà xem từ thiếu kiên nhẫn này. Tôi không bao giờ mất kiên nhẫn nếu mọi người làm đúng theo lời tôi bảo.” Ông đấm mạnh mặt bục giảng để nhấn mạnh theo kiểu tính khí linh hoạt hùng lực rồi vênh mặt kết luận với lời lẽ của Người có tính khí linh hoạt hùng lực: “Do lỗi lầm của người khác làm tôi thiếu kiên nhẫn chứ không phải đó là nhươc điểm của tôi.”
Đó chính là rắc rối của Người có tính khí linh hoạt hùng lực, và cũng là nguyên nhân chính khiến họ không chịu cải thiện. Họ luôn luôn có thể lý giải vì sao nhượcđiểm không phải do nơi họ nhưng đó là lỗi của người khác. Phải chi Người có tính khí linh hoạt hùng lực thừa nhận bản tính cố chấp của mình thì họ có thể cải thiện nhanh hơn so với người có tính khí khác. Vì họ chủ trương làm việc nhằm đạt mục tiêu và cảm thấy phải chứng tỏ với chính mình rằng họ có thể chinh phục mọi việc nếu quyết tâm.
Nhược điểm: người có tính khí linh hoạt hùng lực là người tham công tiếc việc.
Giải pháp 1: Tập thư giãn
Người có tính khí linh hoạt hùng lực là người làm việc cực kỳ xuất sắc, có thể đảm đương nhiều việc hơn những người thuộc tính khí khác. Nhưng mặt khác, họ lại không thể thư giản. Họ năng nổ tiến hành công việc quá lâu đến nỗi không thể buông bỏ công việc để ngưng nghỉ. vợ chồng chúng tôi điều có ít nhiều tính khí linh hoạt hùng lực nên bạn có thể tưởng tượng chúng Tôi hăng say làm việc điến thế nào. Lỡ ngồi không, chúng tôi cảm thấy có lỗi. Cuộc sống phải luôn luôn thay đổi, cải tiến.
Ngôi nhà cũng phải được sửa chữa, nâng cấp.
Mỗi bữa ăn cũng phải thay đổi.
Mỗi hộc tủ phải dọn dẹp gọn gang hơn.
Mọi công việc có thể được hoàn thành nhanh hơn.
 
Tính khí linh hoạt hùng lực trong chúng tôi đẩy chúng tôi tới mãi. Đừng bao giờ ngồi không khi còn có công việc.
Có lần tôi kể cho một người bạn có tính khí thanh thản trầm tĩnh về chuyện tôi tự bắt buộc phải nghỉ ngơi. Tôi chỉ có thể nghỉ trưa khi tự nhủ rằng đó là biện pháp để có sức khoẻ tốt.
Tôi giải thích tiếp: “Suốt thời gian nghỉ ngơi, tôi dự trù những việc sẽ làm khi thức dậy.”
Bà bạn tôi nhận xét: “Lạ chưa! Suốt thời gian nghỉ trưa lại mong thức dậy làm việc. Còn tôi thì ngược lại. Suốt thời gian làm việc tôi cứ mong được nằm nghỉ.”
Hai chúng tôi cùng cười khi phát hiện sự khác biệt lớn lao giữa Người có tính khí linh hoạt hùng lực ưa làm việc với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh ưa nghỉ ngơi.
Năm ngoái vợ chồng tôi nhận thấy là chúng tôi hết sức cần nghỉ ngơi một thời gian. Ron em trai tôi gợi ý đi nghỉ tại một hòn đảo ở Bahamas, đó là nơi xa xôi hẻo lánh nên chúng tôi có đến đó cũng chỉ có thể nghỉ ngơi mà thôi. Chúng tôi đáp máy bay đến đó nhằm nghỉ ngơi chứ không làm bất cứ việc gì.
Ngày đầu chúng tôi không được ăn sáng (vì khi chúng tôi xuống phòng ăn thì nhân viên phục vụ đã nghỉ). Ngày thứ hai sau bữa ăn sang, chúng tôi ra ngoài tham quan hòn đảo dài và hẹp này. Chúng tôi đang ở giữa đảo, chúng tôi phát hiện chỉ có hai việc để làm: đi về phía phải hoặc phía trái. Đến giờ cơm trưa chúng tôi đã thực hiện hết cả hai việc đó.
Sau bữa ăn, vợ chồng chúng tôi về phòng, ngồi trên mép giường. Nhà tôi lấy bìa kẹp giấy và viết rồi nói: “Đã đến lúc mình lập thời khoá biểu cho kỳ nghỉ này: nên xuống ăng sáng trước khi nhân viên phục vụ nghỉ; mặt đồ tắm lúc 9g30 sáng. Rồi đi dạo về phía trái; phơi nắng ngoài biển đến 11g trưa. Sau đó về phòng thay áo quần chuẩn bị xuống phòng ăn dùng bữa trưa.”
Tôi gật đầu liên tục trong khi nhà tôi ghi ra thời khoá biểu hằng ngày xác định đầy đủ giờ giấc. đến 3h00 chiều thì chúng tôi bắt đầu đi dạo phía bên phải hòn đảo.
Tôi chợt nhận ra việc chúng tôi làm trong thực tế. Khi nghỉ ngơi, tính khí linh hoạt hùng lực chúng tôi vẫn cần lập thời khoá biểu cho từng ngày để khỏi phí phạm kỳ nghỉ dưỡng. Mặc dù chúng tôi biết vì sao phải chọn một nơi hẻo lánh, yên tĩnh nhưng chuyện nghỉ ngơi quá trái ngược với tính khí linh hoạt hùng lực đến nỗi chúng tôi phải lập thời khoá biểu để tận dụng thì giờ.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực phải biết rằng họ rất dễ bị nhồi máu cơ tim, họ nên học cách nghỉ ngơi thư giãn. Tôi buộc mình phải đi ngủ vào giờ thích đáng. Dù tiệc tùng còn kéo dài, tôi cũng chào tạm biệt rồi rút lui về phòng.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực chẳng bao giờ lười biếng, nhưng họ phải nhận thức rằng không bắt buộc phải làm việc suốt như thế.
Giải pháp 2: Đọc sách khi nghỉ ngơi tôi cảm thấy có lỗi (when I relax I feel Guity)
Người có tính khí linh hoạt hùng lực rất khó thư giãn. Ông Tim Hansel viết một quyển sách đặc biệt cho Người có tính khí linh hoạt hùng lực tựa đề Khi nghỉ ngơi tôi cảm thấy có lỗi (David C Cook). Ông ấy viết: “Trước nay thời gian rảnh rỗi khó lòng xem vào đời sống tôi. Chẳng mấy khi tôi bị chê là làm việc quá ít. Gút mắt của tôi là ngược lại. Tôi nghĩ rằng nếu một ngày làm việc 10 tiếng đồng hồ là tốt, còn làm việc 14 tiếng đồng hồ chắc chắn tốt hơn nữa chứ.”
 
Rồi ông thách thức những người tham công tiếc việc khác rằng: “Có thể nào ngày giờ của bạn vội vàng vụt qua nhanh đến nỗi bạn không còn tận hưởng nữa? phải chăng hai từ chơi đùa và nghỉ ngơi là từ ngữ xa lạ đối với vốn từ hằng ngày của bạn? bạn có nhớ lần trước bạn thả diều, đạp xe đi chơi hoặc tự tay chế tạo một món đồ là khi nào không? bạn có nhớ lần trước khi bạn vui với cuộc đời nhiều đến mức nụ cười liên tục nở trên môi là khi nào không? chắc chắn là đã quá lâu về trước rồi!
Nói chuyện với vợ chồng chúng tôi, ông Tim chứng tỏ cho chúng tôi rằng không nên lập chương trình cho kỳ nghỉ dưỡng, cũng không nên thúc bách con cái. Chúng tôi có thể nghỉ ngơi mà không cần cảm thấy có lỗi. khi vợ chồng đưa nhược điểm này ra ánh sang thì chúng tôi bắt đầu có thể vui vẻ với nhau. Tôi không còn thúc giục nhà tôi chăm sóc sân vườn mỗi kỳ cuối tuần nữa. còn tôi cũng không còn cảm thấy có lỗi khi nhà cửa không gọn gang ngăn nắp như trong viện bảo tang.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực phải học tập thư giãn. Hãy thử đi, bạn sẽ thấy vui thích!
Giải pháp 3: giảm áp lực cho người khác
Khả năng làm việc đáng kinh ngạc của Người có tính khí linh hoạt hùng lực vừa là của báu vừa là nợ. Trên quan điểm công việc, lòng khao khát tiến bộ, thành đạt khiến Người có tính khí linh hoạt hùng lực thành ông vua trên đường tiến thân. Dù nam hoặc nữ, Người có tính khí linh hoạt hùng lực háo hức muốn bắt đầu và chạy đến mục tiêu. Người có tính khí linh hoạt hùng lực có thể hoàn tất nhiều việc nhanh chóng hơn bất cứ người nào thuộc tính khí khác. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát trung bình cần một ít nổ lực của Người có tính khí linh hoạt hùng lực để hoàn thành công việc. Người có tính khí cầu toàn ưu tư cần Người có tính khí linh hoạt hùng lực thúc đẩy để ngưng phân tích mà bắt tay vào công việc trong thực tế. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vốn ưa quan sát thay vì bắt tay hành động, phải thúc đẩy chính mình xác lập những mục tiêu vốn có trong Người có tính khí linh hoạt hùng lực. Nổ lực thành đạt là vốn bẩm sinh của Người có tính khí linh hoạt hùng lực. Còn người thuộc tính khí khác héo úa trước những nổ lực đeo đuổi giải thưởng cách sôi nổi của Người có tính khí linh hoạt hùng lực.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực tập trung vào mục đích, không lùi bước trước bất cứ trở ngại nào nên họ hoàn thành công việc nhiều hơn người có tính khí khác, nhưng sự tập trung này có thể khiến những người khác mệt mỏi, bực bội.
Cô Dorthy Shula nói về chồng mình là anh Don, huấn luyện viên đội Miami Dolphins như sau: “Tôi bảo đảm là nếu lỡ ngày mai tôi qua đời, anh Don sẽ tìm cách ướp xác tôi, chờ đến cuối mùa, anh ấy mới có thời gian rãnh để tổ chức đám tang một cách đàng hoàng.”
Tôi thà làm việc hơn bất cứ điều gì khác. Mới đây, trong cuộc hành trình đến Phoenix, xe của tôi và Marita bị nổ lốp, nên phải cố chạy lọc xọc đến một gara. Trên suốt đường đi, tôi đang rà soát lại bài vở cho buổi hội thảo về huấn luyện diễn giả nên tôi chăm chú làm việc. khi đến gara, tôi rời khỏi xe ôm cả đống bài nơi tay, rồi bày ra theo thứ tự ngay trên mui xe phía trước, trong khi đuôi xe đang bị đội lên. Thình lình tôi chợt nhận ra điều mình đang làm. Tôi bị cuốn hút vào việc đến độ không thể dừng lại. Đứng tại một gar axe lạ, tôi lại bày la liệt giấy tờ khắp mui xe trong khi đám thợ đang sửa xe. Đúng là tôi không thư giản nghỉ ngơi, tôi bị thôi thúc phải làm việc. Người có tính khí linh hoạt hùng lực phải nhận thức rằng mặc dù chúng ta có việc phải làm, nhưng nổ lực nhằm làm xong việc tạo một áp lực kinh khủng trên những người xung quanh khiến họ cảm thấy rằng nếu không phấn đấu từng phút từng giây, họ sẽ trở nên những công dân hạng hai. Như vậy chắc cô Dorthy Shula cảm thấy mình vô dụng.
Những Người có tính khí linh hoạt hùng lực phải lo kiềm chế bớt, đừng quá tham công tiếc việc để thiên hạ còn có dám đến gần, giao tiếp vui vẻ với họ, chứ không tránh mặt để khỏi suy nhược thần kinh.
Giải pháp 4: Lên kế hoạch vui chơi giải trí
Vì người có tính khí linh hoạt hùng lực ưa làm việc ngay cả khi nghỉ dưỡng, nên một số Người có tính khí linh hoạt hùng lực có một nghề mới là tư vấn về thời gian thư nhàn. Người có tính khí linh hoạt hùng lực biến thời gian thư nhàn thành giờ làm việc nên phải thuê người sắp xếp thời gian đó thành thú vui cho mình. Như vậy có hợp lý không? một bài báo có tựa: “Họ giúp bạn tổ chức thời gian thư nhàn” (Parada, 25-2-1979) trích dẫn lời bác sỹ Chester McDowell, nhà tư vấn sinh hoạt thư nhàn, bình luận về người tham công tiếc việc như sau: “Họ dựng lên đủ loại rào chắn cản trở họ nghỉ ngơi, vui thú, rồi họ cảm thấy có lỗi khi thư nhàn. Vì vậy chúng ta phải giúp họ loại bỏ rào chắn đó.”
Nghiên cứu về người tham công tiếc việc cho thấy họ không có nhu cầu tiêu khiển như người thuộc các tính khí khác. Họ rất ưa thích công việc của mình. Họ không bị trục trặc tâm lý nhiều như người khác. Chắc chắn sự kiện này làm các nhà nghiên cứu ngạc nhiên. Vì những nhà nghiên cứu thuộc loại tính khí cầu toàn ưu tư nghĩ rằng Người có tính khí linh hoạt hùng lực có những trục trặc thần kinh âm thầm và tiềm ẩn.
Trong một bài báo tựa đề “Quá nhiều công việc có phải là niềm vui của bạn?” (Parada 11-10-81), cô Madelyn Carlisle hỏi: “Nghỉ ngơi có làm hại bạn không? Nghỉ ngơi có khiến bạn chán nản không khi bạn cần sự thích nghi? Nghỉ ngơi có làm bạn căng thẳng không khi bạn cần sự thư giản?” rồi tác giả vạch ra điều quan trọng là mỗi người nên trù liệu và sắp xếp thời gian thư giãn trong yên tĩnh nếu công việc của mình thuộc loại sôi động, còn người có công việc tĩnh cần tìm cách thư giản trong vận động. Người có tính khí linh hoạt hùng lực nên tạo ra vài sinh hoạt có tính thư giãn. Khổ nỗi, Người có tính khí linh hoạt hùng lực chỉ thích làm việc.
Ghi nhớ
Bạn có thể nghỉ ngơi mà không cảm thấy có lỗi.
Nhược điểm: Người có tính khí linh hoạt hùng lực đòi hỏi nắm quyền kiểm soát
Giải pháp 1: Công nhận sự lãnh đạo của người khác
Quan sát Người có tính khí linh hoạt hùng lực cực đoan, tôi phát hiện thấy họ cảm thấy thoải mái dễ chịu khi ở vị trí nắm quyền kiểm soát.
Marita có hẹn với một thanh niên Âu châu thuộc tính khí linh hoạt hùng lực khác thường, hiếm thấy, rất dễ mến. Khi chúng tôi đến thăm anh ấy trong khu vực của anh, anh ấy đón tiếp rất nhiệt tình trang trọng, biếu tặng chúng tôi những cây bút đắt tiền làm quà trước bữa ăn, tặng cho người bầu bàn hậu hĩ. Nhưng khi anh ấy đến thăm tại nhà chúng tôi thì tỏ ra lung túng, không còn ịch sự như trước. Phân tích sự trái ngược trong hành vi của anh ấy, chúng tôi phát hiện ra anh ấy bất an khi không còn kiểm soát tình thế.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực phải tập thích ứng với mọi hoàn cảnh trong xã hội, cố gắng hoà nhập khi không ở vị trí điều hành. Họ phải để người khác có cơ hội tổ chức và quyết định. Họ phải hưỡng ứng tham gia những buổi họp không do họ tổ chức, và hưởng ứng hợp tác với người lãnh đạo không do họ chọn.
Giải pháp 2: Đừng xem thường “Những chàng khờ”
Một trong những nhược điểm đầy kịch tính của người có tính khí linh hoạt hùng lực là họ khăng khăng tin rằng họ đúng, còn những người không cùng chủ trương, không cùng quan điểm với mình là sai. Họ luôn luôn biết cách làm nhanh nhất, hữu hiệu nhất. Nếu bạn không hưởng ứng thì bạn sai rồi. Người có tính khí linh hoạt hùng lực mãi mãi đứng bên thượng tầng thế giới nhìn xuống coi những người họ xem là “những gã khờ ở trần gian”. Thái độ tự tôn đó tác động tai hại đến tâm lý của người trong tầm ảnh hưởng của người có tính khí linh hoạt hùng lực.
Vì tự xem trọng ưu điểm bản than, nên người có tính khí linh hoạt hùng lực nhìn khuyết điểm người khác với tấm lòng ít khoan dung. Họ không chấp nhận những người bị bệnh. Một người bạn tôi kể về ông chồng linh hoạt hung lực của cô: “Khi tôi bệnh anh ấy đưa tôi vô giường nằm, rồi nói:’Khi nào em khoẻ thì dậy nhe.’ Rồi anh ấy đi ra đóng cửa phòng ngủ lại.”
Tôi mới gặp một diễn giả thuộc loại tính khí linh hoạt hùng lực, ông ấy tâm sự: “Tôi ghét những kẻ bất an, chỉ muốn lay cho họ tỉnh.” nhược điểm trầm trọng của người có tính khí linh hoạt hùng lực là không chấp nhận khuyết điểm của người khác. Họ không thể nào hiểu những người không có tính khí như họ. Đối với họ, tất cả những người khác đều yếu đuối và ngu xuẩn. Khó lòng cho người có tính khí linh hoạt hùng lực hiểu rằng chẳng phải ai ai cũng hưởng ứng sự lãnh đạo mạnh mẽ của họ. Họ nghĩ rằng mọi người sẽ tìm được động lực trong những kế hoạch của họ và tìm được hứng khởi trong những ý tưởng của họ.
Khi hiểu về tính khí con người, người có tính khí linh hoạt hùng lực sẽ điều chỉnh cách lãnh đạo của mình để phù hợp với mọi người thuộc mọi tính khí. Còn nếu không hiểu tính khí con người thì họ lôi kéo người có tính khí linh hoạt hùng lực khác vào những hoạt động của họ và loại bỏ “những gã khờ”.
Giải pháp 3: Đừng thao túng với người khác nữa
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có một cách khác lạ để lôi cuốn người khác vào công việc mà người tham gia khôngbiết mình bị lừa. Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát lôi cuốn người khác phục vụ mình thì người có tính khí linh hoạt hùng lực lại thao túng người khác. Đương nhiên, một người có tính khí sôi nổi hoạt bát lẫn tính khí linh hoạt hùng lực sẽ vận động người khác một cách rất khéo léo đến nỗi người khác tưởng đâu chính họ nghĩ ra việc cần làm đó.
Hồi 12 tuổi, Marita muốn tham gia cuộc dã ngoại trọn ngày. Tôi không cho phép Marita tham gia cho đến khi nhận được mẫu giấy này:
“Hãy cho phép Marita tham gia cuộc dã ngoại trọn ngày. Nếu ngươi tự hỏi ai viết những dòng này thì đó chính là ta, là Đức Chúa Trời đây. Ta sẽ theo phò hộ cho Marita. Nó có thể làm việc nhà giúp ngươi trong ngày thứ bảy. Công việc của ngươi sẽ được phước nếu ngươi cho phép nó đi. Ta biết ngươi sẽ cho phép Marita đi dã ngoại.”
Đức Chúa Trời
Làm sao chống lại ý của Đức Chúa Trời đây?
Con gái Lauren của tôi nặng tính khí linh hoạt hùng lực hơn cả marita, rất hay thao túng người khác. Ngày nọ, trong thời gian con chó tên Monie của lauren động đực, nó hỏi tôi một câu nặng tính giả thiết: “Nếu mẹ muốn nuôi một con chó con của Monie, mẹ bằng lòng để con cho nó nhảy đực với một con chó vô địch hoặc để nó nhảy đực với một con chó giống Schnauzer tầm thường trong xóm?” tôi lưỡng lự không muốn trả lời câu hỏi này vì dứt khoát là tôi không muốn mất công nuôi, mất công lau dọn nhà cửa: “Lỡ mẹ có một con chó (nhưng mà hiện nay mẹ không có) thì dứt khoát mẹ muốn có một con thuộc giống vô địch thay vì một con chó tầm thường.”
Lauren đồng ý ngay: “Con biết mẹ sẽ nghĩ như con. Tối thứ tư này con sẽ đưa con Monie đi nhảy đực, con cần 350 đôla. Có hai cách: hoặc mẹ chi hết số tiền đó, hoặc con chi tiền thì con giữ quyền lấy lệ phí phối giống cho chó con của mẹ sau này. Vài năm sau là con huề vốn.”
Tôi ngạc nhiên không thốt nên lời. Trong giây lát tôi đã chuyển từ chổ không muốn nuôi một cún con nào đến chỗ nuôi cả bầy cún giống vô địch mà không có quyền thu tiền phối giống về sau.
Khi tôi lấy lại bình tĩnh của tính khí linh hoạt hùng lực, tôi dứt khoát từ chối hứa hẹn này, tôi cảm thấy mình đã thắng. Nhưng người có tính khí linh hoạt hùng lực không khi nào chịu thua. Lauren cho con Monie nhảy đực với con chó tầm thường trong xóm. Đến No-en, nó bỏ một cún con nhỏ xíu vào hộp tặng tôi làm quà giáng sinh.
Mặc dù hai câu chuyện riêng trong gia đình tôi có vẻ rất khôi hài, nhưng đa số những mưu tính của người có tính khí linh hoạt hùng lực lại không khôi hài như thế đâu. Dù người có tính khí linh hoạt hùng lực có vẻ như tạm thời thành công trong việc thao túng người khác, nhưng sau đó, khi nghĩ lại những gì xẩy ra, mọi người sẽ nổi giận vì bị mắc mưu.
Để duy trì quan hệ bạn bè và hợp tác làm ăn trong thời gian dài, người có tính khí linh hoạt hùng lực phải chừa thói thao túng người khác và nên cởi mở với mọi người. Dầu vậy, người có tính khí linh hoạt hùng lực cưỡng lại đường lối này, vì phần lớn niềm vui chiến thắng của họ đến từ mưu đồ thu phục người khác. Phải chi người có tính khí linh hoạt hùng lực có thể nhận thấy thiên hạ không ưa thói mưu mô thao túng người khác thì họ có thể nghĩ đến chuyện thay đổi tính tình.
Ghi nhớ
Đừng thao túng người khác nữa,
Cũng đừng xem thường “những gã khờ”.
Nhược điểm: người có tính khí linh hoạt hùng lực không biết dụng nhân
Giải pháp 1: Tập nhẫn nại
Tôi ưa thích câu kinh thánh trong sách Gia cơ chương 1 câu 2 và 3: “Khi gặp những thử thách khác nhau, anh chị em hãy xem tất cả la2 điều vui mừng, vì biết rằng đức tin anh chị em có bị thử nghiệm mới sinh ra kiên nhẫn.” câu kinh thánh đó rất quý báu cho người có tính khí linh hoạt hùng lực. Vì họ chỉ muốn mọi việc được thực hiện ngay theo đường lối của họ. Họ luôn luôn tìm cách luồn lách thoát khỏi điều bất lợi. Người có tính khí linh hoạt hùng lực bẩm sinh vốn không nhẫn nại, nhưng có thể khắc phục được nhược điểm này một khi họ nhận thức đó là một nhược điểm.
Vì có thể thực hiện nhiều công việc trong một thời gian ngắn hơn nhưng có chất lượng hơn những người thuộc tính khí khác, nên người có tính khí linh hoạt hùng lực không thể hiểu vì sao thiên hạ lại không thể theo kịp họ. Họ nghĩ rằng người lặng lẽ là khờ khạo, còn người thiếu năng nổ là yếu đuối. Từ vị thế của kẻ mạnh và tự tin, người có tính khí linh hoạt hùng lực cho rằng người khác thuộc về dòng giống kém cỏi hơn.
Bài học có giá trị lớn lao nhất mà người có tính khí linh hoạt hùng lực nhận được qua sự nghiên cứu tính khí con người là nhận thức rằng khả năng hoàn thành công việc, khả năng đạt tới mục tiêu của mình lại là điều bất lợi trong mối liên hệ với người khác. Chẳng ai ưa người độc đoán nóng nảy chuyên gây bất an cho người khác. Phải chi người có tính khí linh hoạt hùng lực quan tâm đến việc họ có thể làm tổn thương người khác thì họ có thể nhanh chóng cản thiện hành vi và thật sự trở thành nhà lãnh đạo vĩ đại như họ thường tâm tưởng.
Giải pháp 2: Đừng khuyên bảo khi người ta chưa hỏi đến.
Vì cảm thấy thôi thúc phải sửa chữa mọi sai lầm, người có tính khí linh hoạt hùng lực cho rằng người nào gặp rắc rối cũng thích các giải pháp của họ. Họ cảm thấy cần chỉ dẫn cho người cần giúp đỡ mà chẳng cần biết người ta có yêu cầu hay không. Một ngày nọ, anh John bạn tôi đang lái xe đổ đèo chợt để ý thấy chiếc xe tải chạy phía trước hơi nghiên sang một bên. Nhìn chiếc xe còn mới, anh John cho rằng chắc anh tài xế đó mua phải chiếc xe bị méo nên sẽ hoang nghênh lời khuyên của mình. Anh John bằng lái xe tới nganh hông chiếc xe nọ rồi vẫy tay ra dấu cho người nọ dừng xe lại. Anh john giải thích cho người đàn ông đang ngỡ ngàng đó: “Xe ông bị nghiên đó.”
“Xe tôi làm sao?”
“Xe ông nghiên một bên. Sườn xe bị cong rồi. Chắc người ta đã làm rớt chiếc xe này khi bốc dỡ lên xuống tàu. Ông đem xe lại chổ người bán đi. Phải bắt họ chịu trách nhiệm chứ!”
Sau khi chỉ dẫn, anh John bỏ đi để người nọ đứng đó buồn rầu bên chiếc xe tải. Anh John lái xe với vẻ hân hoan về hành động giúp đỡ vừa qua. Chẳng ai vui vẻ hưởng ứng những gợi ý hữu ích của người có tính khí linh hoạt hùng lực cả.
Giải pháp 3: Nhẹ nhàng trong cách ăn nói và hành xử
Tại một buổi hội thảo về tính khí con người, tôi khảo sát xem người ta không ưa những nhược điểm nào nhất. Kết quả nhược điểm hống hách bị ghét nhất. Chẳng ai ưa người hống hách. Tôi yêu cầu mọi người viết ra giấy những nhược điểm trong tính khí của họ, nhưng chẳng ai nhận mình cò tính hống hách, hách dịch cả. chúng ta ghét người hống hách, hách dịch biết bao! chẳng phải kỳ lạ sao, chẳng một ai trong chúng ta là ngươi h. ô1ng hách, hách dịch cả. và kết luận hiển nhiên là những kẻ độc đoán không nhận biết mình độc đoán. họ cảm thấy mình rất hữu ích cho người khác. Như vậy thiên hạ phải biết ơn họ về những điều họ đã chỉ dẫn.
Vì người có tính khí linh hoạt hùng lực có tài mẫn tiệp (lanh lợi, có khả năng ứng phó nhanh) và biết thế nào là đúng nên họ mau  mồm mau miệng nói toạc ra những ý nghĩ trong đầu mà không cần biết người khác sẽ phản ứng như thế nào. Họ quan tâm đến sự hoàn tất công việc hơn là cảm xúc của người khác. Họ cảm thấy mình đang phục vụ cho chính nghĩa nhưng người chung quanh có thể thấy rằng họ rất hống hách.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực chẳng những hách dịch trong cách nói mà còn hách dịch hơn nữa khi viết lời chỉ dẫn.
Một ngày nọ, cô Peggy người bạn thuộc loại sôi nổi hoạt bát của tôi đến nhà tôi với một nắm giấy trên tay. Với vẻ mặt ủ rũ cô ném cho tôi xấp giấy đó rồi nói: “coi nè! mẹ tôi viết cho tôi nè. Tôi đến ở tạm nhà mẹ tôi lúc bà đi vắng. Bồ đọc qua mấy mẩu giấy này đi.”
Mẫu giấy thứ nhất ghi:
Peggy, mau trả lại mẹ cái bình trà Dausk màu đỏ!
(Người có tính khí linh hoạt hùng lực thích gạch dưới để nhấn mạnh và dùng dấu ! để khẳng định thái độ nghiêm túc của mình.)
Mẫu giấy thứ hai ghi:
Peggy,
Trước khi ra khỏi nhà nhớ tắt lò kẻo tiền điện trong HOÁ ĐƠN tăng cao.
Mẫu giấy thứ ba dán lên máy giặt bằng hai miến băng cá nhân:
Peggy, giặt xong tắt hai vòi nước bằng không nước chảy tràn lan vào phòng chơi. Mỗi lần giặt áo quần xong nhớ dọn nùn vải và rửa sạch túi hứng mùn vải.
Là người có tính khí sôi nổi hoạt bát, cô Peggy chẳng để ý đến các mẫu giấy đó. Ngày nọ, mẹ cô đột ngột ghé qua, thấy nhà cửa bề bộn, bà dán thêm tờ cuối cùng:
Peggy,
Mẹ ghé qua nhà, mẹ không thích thấy nhà cửa trong tình trạng này.
Con không thấy cái lò nướng quá dơ dáy
Con cũng không thấy cái chuông chống trộm bị cắt điện. Mẹ lắp chuông chống trôm là để bảo vệ tài sản mà.
Con nên biết là mẹ rất bực. Nếu con muốn ở tại nhà của mẹ thì con phải giữ nhà sạch sẽ như trước khi con đến.
Thương con, me
Mấy mẫu giấy này làm cô Peggy buồn phiền còn tôi thì thích thú. Tôi xin phép giữ lại mấy mẫu giấy đó vì đó là thí dụ tuyệt hảo về cung cách truyền mệnh lệnh của người có tính khí linh hoạt hùng lực. Họ thấy như vậy là hợp lý (còn người khác thấy rất độc đoán).
Giải pháp 4: Đừng gây tranh cãi, Đừng gây rắc rối nữa
Vì người có tính khí linh hoạt hùng lực biết mình đúng nên họ ưa lôi kéo đám đông đang ngỡ ngàng, bất an vào cuộc chiến, để sau đó họ đắc thắng vẻ vang. Dụ dỗ cho mấy “gã khờ” mắc bẫy rồi chứng minh rằng họ sai lầm là thú tiêu khiển của người có tính khí linh hoạt hùng lực.
Cậu Steve, em của nhà tôi thường nghiên cứu mục “Những từ ngữ thường bị phát âm sai” trên tờ Reader’s Digest. Cậu ấy nhét trong ví mấy tờ của mục đó rồi để ý xem kẻ ngây ngô nào sẽ mắc lỗi phát âm này. Sớm muộn gì cũng có người rơi vào bẫy, cậu ấy liền hớn hở chộp lấy người ấy nói: “Ông bạn phát âm sai từ ấy rồi!” Trong khi người kia còn đang ấp úng thì cậu Steve rút chứng cứ từ trong ví ra, chỉ ngay từ phát âm sai, khiến người đó choáng váng sửng sốt. Chỉ có người có tính khí linh hoạt hùng lực mới thích thú với trò chơi đầy vị kỷ để hạ người khác bằng tính tự phụ của mình.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực ưa tranh cãi biện luận. Gây xáo trộn vấn đề là một đặc điểm rất tiêu cực dù chỉ để cho vui hoặc thật sự có ý nghiêm túc.
Ghi nhớ
Không ai thích người thiếu kiên nhẫn, gây chuyện, hống hách.
Nhược điểm: người có tính khí linh hoạt hùng lực tuy đúng nhưng không được ưa chuộng
Giải pháp 1: Để thiên hạ đúng với chứ!
Khuyên bảo người có tính khí linh hoạt hùng lực rất khó khăn vì họ luôn có cách chứng minh rằng chuyện họ làm là đúng. Vì họ tự cho rằng mình là hoàn hảo, vì nếu không đúng thì họ đã không làm điều đó. Người có tính khí linh hoạt hùng lực cho rằng họ không thể sai lầm. trong thâm tâm họ không bao giờ thừa nhận là mình sai. Đôi khi thái độ cố chấp đó khiến cho không ai muốn giao thiệp với người có tính khí linh hoạt hùng lực.
Ron, em tôi kể với tôi chuyện xẩy ra giữa cậu với một chuyên viên làm kính mát thuộc tính khí linh hoạt hùng lực. Cậu Ron muốn đặt làm kính mát hai tròng cho vợ. cậu ấy đưa tờ giấy đo thị lực của vợ cho người làm kính trình bày ý muốn của mình. Ông ấy phản đối: “Chuyện ấy không được đâu!” Ron cũng là người có tính khí linh hoạt hùng lực, không thể bỏ cuộc, vẫn khăn khăng ý kiến của mình.
“Ông không hiểu ý của tôi. Tôi muốn một kính mát đúng chuẩn, góc dưới tròng kính có phần kính cận, để vợ tôi đọc báo khi ở ngoài hồ bơi.”
Ông ấy từ chối:
“Không làm được kính loại đó đâu.”
Cậu em tôi tiếp tục cắt nghĩa nhưng vẫn không lay chuyển được ông ấy. Cuối cùng Ron lấy tờ giấy đo thị lực của vợ trên tay ông rồi nói: “Thôi tôi đi chổ khác đặt kính vậy.”
 Ông ấy chưa chịu thua nói với theo khi Ron quay đi: “Nếu ông tìm được chổ nào chịu làm kính kiểu như vậy cho ông thì chắc chắn chổ đó làm tào lao rồi.”
Đúng là thí dụ điển hình về người có tính khí linh hoạt hùng lực luôn luôn cho mình đúng!
Giải pháp 2 : Tập xin lỗi
Vì cớ cho rằng mình biết mọi sự và tự tin mình luôn luôn đúng, người có tính khí linh hoạt hùng lực không tưởng tượng rằng mình phải xin lỗi bất cứ ai. Đối với họ “Xin lỗi” là dấu hiệu của sự thua sút và họ luôn luôn tìm cách tránh nói câu đó như “Tránh bệnh”.
Một chàng thanh niên kia là người có tính khí linh hoạt hùng lực đến sống với chúng tôi trong một năm. Trong thời gian đó anh ta thoải mái phê bình chúng tôi nhưng lại không hề thấy sai sót của mình. một sáng kia, anh ta xuống ăn sang trễ. Anh tìm hộp ngũ cốc, khi tìm được, anh bất bình nói: “Cô biết cháu không thích loại ngũ cốc này mà. Bộ cô không thể mua loại cháu thích ăn sao?” Anh ta đặt mạnh cái hộp lên bàn rồi hầm hầm bỏ đi không them ăn sáng nữa. Sau đó, con trai Freddy của tôi lúc ấy 12 tuổi, chứng kiến cảnh anh ta không chịu ăn loại ngũ cốc sẵn có, Freddy nhẹ nhàng đến bên tôi nói với going nhạy cảm của người có tính khí cầu toàn ưu tư: ” Con thay cho anh Robert xin lỗi mẹ. Anh không lễ phép với mẹ và con chắc chắn anh không bao giờ biết xin lỗi.”
Freddy nói đúng, Robert không bao giờ biết xin lỗi. Nên khi đề cập đến tình huống cũ cậu ta chỉ nói: “Thật sự là hiểu lầm đáng tiếc giữa cô và cháu cùng với cái hộp ngũ cốc!” người có tính khí linh hoạt hùng lực không thể đối mặt với sự thật để nói: “Xin lỗi, xin lỗi”
Tôi lên máy bay ở Palm Springs. Một ông có tính khí linh hoạt hùng lực có vẻ đầy bực tức ngồi xuống bên cạnh tôi: “Mấy tên ngốc đó bắt tôi đi qua cửa kiểm soát lần thứ nhì chỉ vì tôi ra ngoài mua tờ tạp chí. Tôi nói với họ tôi đã đi qua cổng kiểm soát rồi, chẳng có lý do gì tôi phải đi lần nữa cả. Nhưng họ cứ bắt tôi đi qua.” Ông ta đang tức giận nên tôi không cãi kẻo gây them phiền phức. Rất khó khuyên bảo hoặc lý giải cho người có tính khí linh hoạt hùng lực vì họ nghĩ rằng mình biết mọi thứ, luôn luôn đỗ lỗi cho người khác và luôn luôn biết cách chống đỡ mọi sai lầm của mình.
Giải pháp 3: Thừa nhận lỗi lầm.
Vì cớ người có tính khí linh hoạt hùng lực có tiềm năng lớn lao nhất trong vai trò người lãnh đạo đối với đại nghiệp, họ sẽ gặt hái được nhiều nhất từ việc nghiên cứu về các tính khí. Người có tính khí linh hoạt hùng lực nên dùng các ưu điểm năng động của họ để hành động cách nhanh chóng quyết liệt và loại bỏ những nhược điểm thiếu kiên nhẫn, tự phụ.
 Nhưng tính khí linh hoạt hùng lực lại chính là kẻ thù tệ hại nhất của người có tính khí linh hoạt hùng lực. Họ xăm từ ưu điểm trên tay phải, và cho rằng từ nhược điểm thuộc về người khác. Vì cớ không chịu nhận bất cứ lỗi lầm nào của bản chất mình, nên họ khó đạt đến đỉnh cao mặc dù đỉnh cao nằm trong tầm với của mình.
Văn hào Shakespeare thường viết về những anh hùng vĩ đại đã bị lu mờ vì sai lầm nghiêm trọng của họ. Sai lầm nghiêm trọng của người có tính khí linh hoạt hùng lực chính là không có khả năng nhận ra nhược điểm của mình. Họ quan tâm đến việc họ đúng nhiều hơn là việc họ được ưa chuộng. Khi có một chủ trương thì họ khăng khăng khôn gthay đổi.
Ghi nhớ
Phải chi người có tính khí linh hoạt hùng lực có thái độ phục thiện để tự xét và thừa nhận nhược điểm của mình thì họ có thể trở thành mẫu người hoàn hảo như điều họ vẫn luôn tự hào
Người có tính khí linh hoạt hùng lực cần nhớ:
“Nếu chúng ta thú tội với Chúa, ngài sẽ giữ lời hứa tha thứ chúng ta, và tẩy sạch tất cả lỗi lầm chúng ta, Đúng theo bản tính công chính của ngài.”
(Kinh thánh, sách Giăng thứ nhất chương 1 câu 9)
.
 

Chương 11
Thúc đẩy người có tính khí thanh thản trầm tĩnh
Mỗi loại tính khí cong người đều có ưu điểm lẫn ít nhiều nhược điểm. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có những ưu điểm không nổi bật nên cũng có những nhược điểm không hiển lộ. Người có tính khí linh hoạt hùng lực phô bày ưu điểm của họ trước mặt bạn nên nhược điểm của họ cũng biểu lộ rất rõ ràng. Còn người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thì ưu điểm nổi bật nhất hoặc nhược điểm tệ hại nhất đều lộ ra ở một chừng mực nào đó. Nhiều người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không thể tưởng tượng được họ lại có thể gây khó chịu cho người khác bởi vĩ họ vốn trầm lặng, tốt bụng. Tại buổi hội thảo, rất khó chuyện trò trao đổi với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, vì đến phần trình bày về tính khí của họ thì thường họ có vẻ buoồn ngủ rồi.
Một ngày kia, tôi tìm người làm trưởng cho các nhóm người có tính khí thanh thản trầm tĩnh – là người trầm lặng không gây phiền toái và có thể hoà nhập với mọi cảnh trí. Chợt một ý tưởng nảy ra trong đầu tôi: ưu điểm lớn nhất của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là họ không có những nhược điểm hiển lộ. Họ không có những cơn nộ khí xung thiên, không suy sụp tinh thần, không gây xáo trộn ồn ào. Họ tỏ ra không nhiệt tình, lo nghĩ trong im lặng và không thể quyết định dứt khoát. Hầu như không có sơ sót lộ liễu nào đến mức đòi hỏi phải sửa đổi ngay.
Nhược điểm: Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không lộ vẻ phấn khởi
Giải pháp: Cố gắng nhóm lữa nhiệt tình.
Một trong những nhược điểm gây khó chịu nhất của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là họ không bày tỏ sự thích thú đối với bất cứ chuyện gì. Có lần tôi hỏi Don “Hàng không” một cậu bạn của Lauren, con gái tôi) rằng: “Có khi nào cậu cảm thấy phấn khởi không?” sau khi suy nghĩ trong giây lát, cậu trả lời: “Theo cháu nghĩ chẳng có chuyện gì trên đời đáng phấn khởi cả.
Tuy nhược điểm này không hiển lộ, không tệ hại lắm, nhưng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh làm bạn đời nản lòng vì họ chẳng bao giờ tỏ vẻ thích thú đối với những dự tính sinh động của người bạn đời. khi người phối ngẫu hăm hở vào nhà huyên thuyên nêu ra những ý tưởng tuyệt vời cho kỳ nghỉ cuối tuần thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh: “ có gì hay ho thích thú đâu! Mắc gì mà đi? Thà ở nhà còn hơn.” Thế là người bạn giàu óc sang tạo kia cụt hứng. Cuối cùng dù hai vợ chồng làm gì đi nữa thì vẫn có một người mất vui.
Các ông tính khí thanh thản trầm tĩnh thu hút phụ nữ tính khí linh hoạt hùng lực vì cớ “tia nhìn dửng dưng” của họ có sưc cuốn hút mạnh mẽ. Các ông tính khí linh hoạt hùng lực chọn phụ nữ tính khí thanh thản trầm tĩnh vì phụ nữ thuộc tính này có tâm hồn ôn hoà, ăn nói tao nhã và họ rất cần được che chở giữa cuộc đời thô bạo hung ác này.
Sau đám cưới, người có tính khí linh hoạt hùng lực sắp xếp mục tiêu theo thứ tự, ấn định các kế hoạch, đóng đinh treo lên tường như thể công bố một sắc lệnh và mong mỏi ngườ biạn đời đáp ứng nhiệt tình. Nhưng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh trả lời: “Tôi chẳng quan tâm!” người có tính khí linh hoạt hùng lực không ngờ rằng chương trình càng lớn lao thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh càng e ngại, càng ít phấn khởi.
Tôi đã dành hết cuộc đời để làm cho mẹ tôi phấn khởi với một số thành tựu của tôi. Khi viết cuốn sách đầu tiên tôi thầm nghĩ: “Giờ đây tôi đã làm được một việc để mẹ phải vui vẻ phấn khởi. Đâu phải người con gái nào cũng viết được một cuốn sách. Mẹ sẽ thích nó cho xem. Thậm chí mình đã đề tặng mẹ. Phen này chắc chắn thành công!”
Tôi tặng cuốn sách cho mẹ và chỉ cho mẹ thấy lời đề tặng. Tôi chờ mong mê tỏ vẻ tràn ngập niềm vui vì tận mắt thấy tên mê được in trong sách. Nhưng mẹ tôi không phản ứng gì cả. mẹ lật sang trang khác. Tôi thầm quan sát. Suốt thời gian đọc sách nét mặt của mẹ không hề thay đổi. Khi mẹ đọc xong, gấp sách lại nhìn ra cửa sổ. Tôi nôn nóng chờ lời phê bình của mẹ, nhưng mẹ vẫn im lặng. cuối cùng tôi nhờ con gái Lauren: “Con hỏi bà ngoại xem bà nghĩ thế nào về quyển sách của mẹ?” Lauren đi hỏi bà. Mẹ tôi trả lời: “Đó đúng là một quyển sách đáng đọc.”
Một khi phát hiện mình có thể làm cho người khác bực bội khó chịu qua thái độ dửng dưng, Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh sẽ vận dụng khaả năng đó như một biện pháp kiềm chế trong lặng lẽ, cười thầm khi chúng ta diễn trò ngớ ngẩn để khiến họ phấn khởi. Một bà mẹ tính khí thanh thản trầm tĩnh khác vừa tham dự mấy buổi thuyết trình của vài diễn giả nào nhất. Bà trầm ngâm một lát rồi nói: “Chắc lâu mới biết được.” Vị chủ tịch lại hỏi một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh khác: “Bạn đến dự nữa không?” người ấy trả lời: “Có lẽ hoặc có thể tôi sẽ giới thiệu cho người khác và mời họ đi dự.”
Một thiếu nữ có tính khí sôi nổi hoạt bát tham dự buổi hội thảo của tôi, tâm sự: “Nhà tôi tính khí thanh thản trầm tĩnh đến độ khi cãi nhau cũng ngủ gật.” còn Linda tâm sự: “Sống với chồng, tô có cảm tưởng tôi là người dẫn chương trình ‘đối thoại’ trên ti vi. Anh ấy về nhà và ngồi im như thóc. Tôi nghiên người bên anh và nói:’ Xin mời bạn tự giới thiệu tên mình?’ May mắn lắm mới cạy miệng anh ấy được một câu.” Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vốn không biết phấn khích trước bất cứ điều gì.
Hai người có tính khí thanh thản trầm tĩnh sánh duyên với nhau thì cuộc hôn nhân chắc chắn không gặp rắc rối nhưng thật ra cũng chẳng có vui thú gì. Tôi biết vài cặp vợ chồng thuộc tính khí này rất hoà hợp với nhau trong cuộc sống bình lặng. Nhưng họ lại thường than: “Chúng em mới lấy nhau được một năm mà chẳng còn gì để nói với nhau hoặc làm chung với nhau.” Cô khác nói: “Mỗi đêm em hỏi nhà em: ‘Tối nay anh thích làm gì?’ anh ấy trả lời: ‘Làm gì cũng được. Còn em muốn làm gì?’ vì chẳng ai có thể quyết định nên cuối cùng chúng em chẳng làm gì cả.”
Một bà khác góp chuyện: “Chúng tôi sống rất hoà hợp. Có lần tôi nhờ nhà tôi treo tranh lên tường, anh ấy ừ rồi quên bẵng. Vì tính khí thanh thản trầm tĩnh nên tôi cũng chẳng cảm thấy bực mình gì cả.” Một ông nọ nghe vậy liền nói tiếp: “Năm ngoái, chúng tôi dọn đến nhà mới. chúng tôi bằy sẵn trên nền nhà các bức tranh cần treo trong phòng ăn, định từ từ rồi sẽ treo lên. một năm qua rồi các bức tranh vẫn nằm đó vì chúng tôi thấy việc này chẳng gấp gáp gì.”
Tại một trong những buổi hội thảo của chúng tôi, một vị trưởng nhóm có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Mỗi tối khi tôi về đến nhà vợ tôi hỏi ngay: ‘ Anh muốn ăn gì? Tôi hỏi lại: ‘ở nhà có món ăn gì?’ vợ tôi trả lời: ‘Không có gì nhiều. Hay ăn kiểu tự chọn vậy!’ tôi gật đầu, cả hai đến tủ đông lạnh mở cửa tủ ra rồi đứng tần ngần cố nghĩ xem nên cchọn món gì.”
Ghi nhớ
Tự tạo niềm phấn khởi ít nhất mỗi tháng một lần, rồi từ từ tang dần.
Nhược điểm
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chống lại sự thay đổi
Giải pháp: Thử nghĩ và thực hiện một sinh hoạt mới
Tối nọ anh Pete, chồng cô lee là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh về nhà và nhanh nhảu nói: “Thay đồ đi em, anh đưa em đi chơi.” Cô Lee rất phấn khởi, vội nghĩ nên mặc bộ đồ nào cho phù hợp. Cô hỏi: “Đi đâu vậy anh?” Anh Pete đáp: tới tiệm Montgomery Ward mua thùng chứa rác.”
Sauk hi cô Lee dứt lời, tôi liền hỏi xem cô phản ứng thế nào đối với ý định của chồng. Cô trả lời:”Tôi thay đồ và đi với anh ấy ngay. Mấy tháng rồi anh ấy mới nghĩ ra một việc thú vị nhất mà vợ chồng tôi có thể cùng làm với nhau.”
Rủi thay chuyện kể trên là chuyện bình thường đối với nhiều người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Họ không cần giải trí và tưởng rằng người khác cũng như họ thôi. Tôi có xem một biếm hoạ về một ông có tính khí thanh thản trầm tĩnh đang nằm dài trên sàn nhà bên cạnh hang chuột, tay giơ cao cái búa sẵn sang giáng xuống đầu con chuột nào thò đầu lên trước. Bà vợ cúi nhìn ông và thở dài:”Thêm một buổi tối thứ 7 thích thú cho anh Hary.”
Một ông có tính khí thanh thản trầm tĩnh đến xin tôi lời khuyên về cuộc hôn nhân buồn tẻ của ông. Tôi đề nghị với ông vài sinh hoạt mới mẻ nhưng ông phản đối: “Chắc tôi cứ giả vờ như mọi việc đều ổn, thay đổi biết đâu chừng tệ hơn.”
Ghi nhớ
Cố gắng nhĩ ra và thực hiện một sinh hoạt mới mẻ ít nhất mỗi tuần một lần. Người bạn đời của bạn xứng đáng được hưởng bầu không khí tươi mới.
Nhược điểm: Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh lộ vẻ lười biếng
Giải pháp 1: Tập đảm nhận trách nhiệm của mình
Người quá nặng tính khí thanh thản trầm tĩnh thì sinh ra lươi biến. Họ chần chừ lần lữa với hy vọng khỏi thực hiện việc cần làm.
Ở câu lạc bộ phụ nữ tôi có chọn một bà làm trưởng nhóm. Bà bang khoăn hỏi: “Liệu có nhiều việc phải làm không?” chức vụ không làm bà bận tâm miễn là chức vụ đó không kéo theo nhiều việc phải làm.
Cô Jil cảm thấy choáng ngợp khi nghĩ tới việc dời nhà. Cô nhờ bạn bè giúp cô đóng gói đồ đạc. Từ ba tháng trước, họ bàn bạc với nhau và định ngày đến giúp đỡ cô. Đến ngày hẹn, họ đến nhà cô trong tinh thần sẵn sàng lao vào công việc.
Nhưng đến nơi thì thấy cô Jil vẫn mặc áo đầm, mang vớ tiệp màu da, giày cao gót, rõ ràng chẳng có vẻ gì sẵn sàng làm việc nặng nhọc cả. Mặc dù cô đã thuê xe chở đồ đạc vào ngày hôm sau nhưng cô chưa có một cái bao hoặc một thùng giấy nào cả; cô chưa đóng gói bất cứ thứ gì, tấ cả tranh ảnh còn treo trên tường, bát đĩa dơ chất đầy thau, hàng đống áo quần chưa giặt. Một người bạn than thở với tôi rằng:”cô ấy tính để cho chúng tôi làm tất tần tật mọi việc.”
Nếu bạn thật sự muốn người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, ngồi nhàn rỗi cạnh lò sưởi bỏ mặt cô vợ có tính khí linh hoạt hùng lực lo chất đồ đạc lên xe chuẩn bị cho chuyến trượt tuyết của họ. Một lúc sau khi nhìn lên, anh ấy nói: “Phải chi mỗi lần đi chơi, em đem theo ít đồ đạc thì em đâu mất nhiều thì giờ như vậy.” Rồi anh ấy không hiểu vì sao cô vợ cầm cây gậy trượt tuyết nện vào đầu anh.
Trong các buổi hội thảo của chúng tôi, đến lúc chia nhóm, số người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chẳng bao giờ biết phải chuyển chổ nào, chỉ lúng túng ngơ ngác quay theo bạn đời của mình. Bạn đời của họ (thường là người có tính khí linh hoạt hùng lực) mắng yêu: “Đúng là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, ngố ơi là ngố!” thế là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh nọ lại ngơ ngác lững thững tìm nhóm của mình.
Một nha sĩ có tính khí thanh thản trầm tĩnh khi được chọn làm nhóm trưởng từng đề nghị: “Sao nhóm mình không nhắm mắt lại trầm tư mặc tưởng cho đến hết giờ nhỉ?”
Một ông khách tán thành:”Lặng lẽ như chúng ta là vượt bậc rồi.”
Giải pháp 2: Đừng gác lại ngày mai những việc bạn có thể làm hôm nay
Chần chừ lần lữa là nhược điểm thường thấy của tính khí thanh thản trầm tĩnh lẫn tính khí cầu toàn ưu tư, nhưng phát xuất từ những nguyên nhân khác nhau. Người có tính khí cầu toàn ưu tư không thể khởi công làm việc gì cho đến chừng có dụng cụ thích hợp và cảm thấy mình có thể thực hiện công việc cách hoàn hảo.
Còn người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chần chừ do dự vì trong thâm tâm không muốn làm việc. Họ có khuynh hướng lười biếng nên ưa trì hoãn khiến họ không thể hạ quyết tâm làm việc ngay. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh mang một phức cảm sâu xa trong tâm khảm: Hôm nay đừng bao giờ làm những việc có thể hoãn lại hôm sau.
Nhân buổi tiệc tặng quà cho Lauren, con gái tôi sắp ra đời, bạn bè có tính khí thanh thản trầm tĩnh mang quà tới tặng, những món quà tự tay làm nhưng chưa hoàn tất. Món quà của người thứ nhất là bộ đồ xanh da trời xinh xắn với một nút bấm. Khi xăm soi cái áo chúng tôi phát hiện thấy mấy đinh ghim ở các vị trí lẽ ra là nút bấm. Nếu để vậy mặc cho em bé thì bé sẽ bị kim đâm. Món quà của người thứ 2 la một cái mũ chop nhọn hoàn toàn chưa có hoa văn. Cả hai cô bạn ấy chân thành muốn hoàn tất họ vẫn khá hơn nhiều so với những người bạn có tính sôi nổi hoạt bát vì mấy vị ấy quên ngày chúng tôi tổ chức nên không đến dự.
Giải pháp 3: Tự khởi động đi nào!
Có thể vì trí óc của cô Sharon với mấy trái banh bi da. mấy trái banh đầy màu sắc này chỉ lăn đi khi có lực đẩy trúng. Còn suốt nhiều năm qua nằm im trong giỏ treo ở một góc.
Chẳng phải cô không thể làm việc, mà chỉ vì cô ấy cảm thấy ngán vì có quá nhiều việc. khi có động lực cô ta có thể “Lấy ra vài trái banh cho lăn trên mặt nỉ xanh” theo hoàn cảnh đòi hỏi. Nhưng khi áp lực đã qua, cô liền dẹp bàn, cất banh, rút lui ngay. Cô chỉ khởi động lại khi có ai đó chộp lấy banh ném ra mặt bàn hét: “Làm việc đi.”
Ẩn dụ đơn sơ ngắn ngủi trên rất điển hình cho người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Chẳng phải họ không làm được việc mà vì họ không muốn làm. Một bà nọ kể rằng bà cắt xong ít nhất là bốn áo dài, nhưng nghĩ đến may áo thì bà cảm thấy ngán và quá nhiều việc. “Nếu có dịp đặc biệt cần mặc áo mới thì tôi sẽ may một trong bốn cái đó.”
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh cần người khác tạo động lực trực tiếp cho họ nhưng họ lại ghét bị thúc đẩy. Nghịch lý này gây ra sự xung đột trong nhiều gia đình. Trong khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh né tránh việc gia đình thì người có tính khí linh hoạt hùng lực lại chỉ bảo họ làm, thế nhưng họ vốn ghét bị thúc ép.
Cửa sổ nhà bếp của bà Ruthee quay ra hướng tây, xế chiều mặt trời California chiếu rọi khiến căn phòng nóng bức không sao làm việc được. Bà nhờ ông Howard treo giùm một bức mành. Vì ông Howard không bị nắng rọi nên không có động lực nào thúc đẩy ông lo treo mành. Cuối cùng bà Ruthee đành đóng đinh căn một khăn lông khổ lớn dùng đi tắm biển. cái khăn che cho nhà bếp bớt nóng nhưng trông xấu tệ. Ngày nọ ra chợ bà Ruthee thấy bộ cửa chớp gỗ vừa vặn cửa sổ trong nhà bếp nến mua về.
Nhưng lại nẩy sinh vấn đề: bộ chớp cửa chưa hoàn chỉnh. Ông Howard khá thích bộ chớp gỗ nên hứa với bà Ruthee rằng ông sẽ hoàn tất bộ cửa để treo trong bếp cho phù hợp với mấy cái tủ. đã 4 năm trôi qua mà bộ cửa chớp vẫn nằm trong gara chưa sửa xong. Khi bà Ruthee hỏi chuyện, ông Howard tỏ ra cáu kỉnh nói ong ta “đang sửa đó mà”. giải pháp của bà Ruthee là đành coi như mình chưa bao giờ mua bộ chớp về, rồi mỗi mùa lại treo lên cửa bếp một cái khăn tắm mới.
Ghi nhớ
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh ơi! Nếu bạn không thể tự khởi động để đảm Đương công việc thì bạn đáng bị vợ nắm quyền thúc đẩy đôn đốc đó.
Nhược điểm: Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tiềm ẩn ý chí sắt thép.
Giải pháp: Học cách bày tỏ cảm xúc của mình
Vì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có vẻ dễ hoà hợp với đám đông, nên mọi người thường ngạc nhiên khi thấy đằng sau vẻ ôn nhu người có tính khí thanh thản trầm tĩnh ẩn chứa một ý chí sắt thép trong công việc. Như một thí dụ tổng hợp từ các bà vợ có tính khí linh hoạt hùng lực, chuyện như sau: Sáng thứ hai cô Charlotte báo cho chồng là anh Charlie biết: “tối thứ bảy này mình tới nhà bà Sally nhé!! Anh Charlie trả lời theo kiểu tính khí thanh thản trầm tĩnh điển hình: “Ờ! Ờ! Ờ!”
Là người có tính khí linh hoạt hùng lực, cô Charlotte cho rằng câu trả lời không tuyệt đốn là không tức là có. Cô tưởng rằng cô và anh Charlie đã đồng ý với nhau sẽ đi vào tối thứ bảy. Thế là suốt tuần đó ngày nào cô Charlotte cũng nhắc chồng: Đừng quên nghe Anh! Tối thứ bảy này đến nhà sally đó! Anh Charlie lại ầm ừ Ờ Ờ Ờ! Đến tối thứ bảy, cô Charlotte đã ăn mặc chỉnh tề mà anh Charlie vẫn mặc áo thun thường ngày, ngồi ở ghế xích đu. Thấy anh ấy khhông nhúc nhíc gì, cô charlotte lớn tiếng nhắc: “Mau thay đồ đi anh, mình tới nhà Sally mà.” từ đầu tuần đến giờ, anh Charlie mới nói một câu có đầu có đuôi về việc này: “Anh không đi!” cả tuần nay anh đồng ý đi với em rồi mà! Anh đâu có đồng ý. Anh chỉ không phản đối thôi. Và anh Charlie không đi. Thông thường khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh đã quyết định điều gì, bạn không tài nào khiến họ đổi ý.
Khi tư vấn cho những người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tôi nhận thấy họ có vẻ hài lòng về hôn nhân của mình. Tôi hỏi hôn nhân của họ có trục trặc gì không, họ trả lời: “Mọi chuyện điều tốt đẹp.” Có thể bạn đời của họ đang bị rối loạn thần kinh thậm chí đòi tự tử nhưng họ vẫn không biết trục trặc đó phát xuất từ nguyên nhân nào.
Họ ngây thơ vô tâm và không thiết chuyện trò với người khác. Cuộc hôn nhân có thể miễn cưỡng kéo dài trong nhiều năm mà không để lộ sự bất thường. Cho đến một ngày, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh nhận ra rằng lâu nay mình đã chịu đựng một mụ ngốc và thế là anh ấy dứt tình ra đi. Anh ấy không đề cập đến những trục trặc để giải quyết mà chỉ thu gom áo quần đồ đạc rồi bỏ đi. Khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh đã quyết định rồi thì ít có hy vọng khiến anh ấy thay đổi.
Một ông nọ giải thích quyết định của mình như sau: sau 20 năm tôi mới đủ can đảm quyết định như thế này, chắc chắn tôi không đổi ý đâu.”
Nguyên nhân căn bản đưa đến tình huống bướng bỉnh này là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không chịu chuyện trò, trao đổi ý nghĩa với người phối ngẫu. Vì cớ luôn luôn chọn giải pháp tránh né xung đột, giảm thiểu thái độ chống đối nên người có tính khí này thấy tốt nhất là giữ kín cảm xúc của mình thay vì bộc lộ ra để bàn luận và không chừng sẽ xung đột.
Nhờ im lặng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thoát khỏi nhiều chuyện phiền phức. Nhưng cũng vì giấu kín tình cảm, không chịu trao đổi nên người có tính khí thanh thản trầm tĩnh bóp nghẹt nhiều mối quan hệ tốt đẹp với người khác.
Ghi nhớ
Sống cởi mở trước khi quá muộn
Đừng giấu kín khi ý nghĩ và cảm xúc nữa
Nhược điểm: Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có vẻ lửng lơ, không có quyết định rõ ràng
Giải pháp 1: Hãy có quyết định rõ ràng
Nhược điểm tệ hại nhất của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là không chịu quyết định. Người có tính khí linh hoạt hùng lực bưng bình nước nóng và hỏi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh: “Bạn thích café hay trà?” anh ấy trả cách máy móc rằng: “Thứ nào cũng được.” Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tưởng trả lời như vậy là tỏ ra mình dể dãi đủ cho người ta hài lòng nên không ngờ và cũng không hiểu vì sao người có tính khí linh hoạt hùng lực đổ nước nóng lên đầu mình.
“Ý tôi là tạo sự dễ dàng cho cô ấy.”
Trên chuyến bay từ Norfolk Virginia, tiếp viên hàng không thông báo qua loa rằng trong bữa ăn trưa hành khách có thể chọn một trong ba món ăn khai vị. “Quý khách có thể chọn hải sản Newburg hoặc thịt nướng tiêu hoặc mì Ý. Số lượng mỗi món không đủ phục vụ tất cả hành khách, vì vậy quý khách ở phía cuối nên chọn sẵn món thứ hai dự phòng.”
Rồi cô tiếp viên quay sang một hành khách có tính khí thanh thản trầm tĩnh ngồi với tôi ở hàng ghế đầu hỏi: “Ông chọn món gì ạ?” ông trà lời: “Món nào cô còn dư.” Cô tiếp viên có tính khí linh hoạt hùng lực nói: “Chẳng có món nào còn dư cả. Ông là người được phục vụ đầu tiên mà.” Cô đứng chờ ông quyết định trong giây lát. Tôi nói chen vào ngay: “Tôi chọn hải sản Newburg.” Ông ấy liền nói theo:“Tôi chọn món đó luôn.”
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không đưa ra quyết định chẳng phải vì họ thiếu khả năng mà vì họ quyết tâm không bao giờ đưa ra quyết định. Nói chung một khi không đưa ra quyết định thì không phải chịu trách nhiệm về hệ quả.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh phải tập quyết định và sẵn sàng chịu trách nhiệm. Bạn bè, đồng nghiệp và bạn đời của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh sẽ rất vui mừng khi họ có thể mạnh dạn đưa ra quyết định. Hãy chấm dứt mọi thái độ lửng lơ. Không có quyết định rõ ràng dứt khoát.
Giải pháp 2: Học cách nói không.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chẳng bao giờ muốn làm tổn thương ai và để khỏi phải từ khước họ đành mua món hàng dù trong thâm tâm không thích. một người có tính khí linh hoạt hùng lực kể rằng: “Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có ưu điểm là thânthiện, hào hiệp sẵn lòng giúp đỡ.
Chồng của tôi trong nhiều năm qua đã đưa về nhà đủ hạng người và luôn luôn đối xử với họ như bạn cũ. Nào là người bán bóng đèn tròn, người bán máy hút bụi, người bán báo và nhiều người thuộc các thành phần khác, toàn những hạng người mà tính khí linh hoạt hung lực của tôi rất nghi ngại. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không biết khước từ, không biết dùng từ ngữ không được, không thể”.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chẳng hề tỏ ra thích học về tính khí con người, nhưng họ vẫn tiếp thu và dần dần áp dụng vào cuộc sống. Vì những nhược điểm của họ ít gây khó chịu nhất nên nếu họ thật sự quyết tâm thì người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tự cải thiện mau chóng. Nếu gặp động lực thích hợp thì trong một tuần người có tính khí thanh thản trầm tĩnh sẽ tìm thấy niềm phấn khởi đối với một vài việc.
Sự thay đổi này chắc chắn làm những người sống chung hoặc cùng làm việc với họ cảm thấy hài lòng và vui mừng. Thật ra lâu nay người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không chịu quyết định chứ chẳng phải không có khả năng quyết định. Vì vậy, giờ đây họ dễ dàng xoá bỏ được tình trạng hững hờ, lững lơ, không quyết định rõ ràng dứt khoát. Khi đó họ sẽ nhận thấy sự thay đổi có thể giúp họ cải thiện trong các mối liên hệ với người khác.
Ghi nhớ
Tập từ khước và tự đưa ra quyết định, khởi đầu từ những bước nhỏ nhặt, gần gũi rồi dần dần hoàn thiện.
Nếu bạn lo lắng khi đưa ra quyết định thì hãy nhớ rằng có Chúa luôn luôn sẳn sang giúp bạn:
“Vì Chúa ban cho sự khôn ngoan: sự hiểu biết và sang suốt đến miệng ngài.
Bấy giờ con sẽ hiểu sự công chính, công bình và bình đẳng cùng mọi đường lối tốt đẹp.”
(Kinh thánh sách Châm Ngôn chương 1 câu 6,9)
 

Phần IV
Phát huy tính khí cách tích cực
Tiến trình cải thiện
Mối liên hệ với người khác
Chương 12
Mỗi cá nhân là một tổng thể độc nhất vô nhị
Sau khi thực hiện xong bảng xác định tính khí (trang 15-17), bạn thấy ngay bạn là độc nhất vô nhị. Có lẽ không một người nào khác có đúng những ưu-nhược điểm như bạn. Nhiều người có số ưu điểm và nhược điểm cao trong một tính khí khác với số ưu điểm và nhược điểm thấp hơn rồi còn có them một số nét lẻ tẻ thuộc về các tính khí khác.
Nơi một số người khác thì tổng số ưu điểm và nhược điểm của từng loại tính khí điều ngang nhau và thường thường đây là những người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vì họ là người có khả năng giải quyết nhiều việc nhưng cũng là người mà ta khó xác định những nét đặc trưng của họ.
Chúng ta hãy xem xét những người có hai tính khí:
Người có hai tính khí tương thích:
Sôi nổi hoạt bát và linh hoạt hùng lực; cầu toàn ưu tư và tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Theo biểu đồ dưới đây, một người có thể vừa có tính khí sôi nổi hoạt bát vừa tính khí linh hoạt hùng lực. Hai tính khí này tương thích với nhau, vì điều hướng ngoại, lạc quan, ăn nói thẳng thắn, thẳng thừng. Tính khí sôi nổi hoạt bát khiến họ nói vì vui thích, còn tính khí linh hoạt hùng lực khiến họ nói để làm việc. Ưu điểm của cả hai tính khí này là có tài ăn nói. Nếu bạn có ưu điểm này thì bạn có tiềm năng lớn lao nhất để lãnh đạo.
Nếu bạn vận dụng ưu điểm này trong hai tính khí trên thì bạn có khả năng điều khiển người khác và khiến họ vui thích trong công việc. Bạn là người biết hưởng thụ mà vẫn hoàn tất mục tiêu, là người nổ lực và rất kiên quyết, nhưng không vì cớ mục tiêu mà cưỡng ép bản than. Bạn đam mê làm việc lẫn đam mê vui thú (xem biểu đồ sau) khiến bạn có triển vọng tốt đẹp.
 
  
Hai tính khí tương thích
Hướng ngoại
Lạc quan
Nói thẳng thắn, thẳng thừng
 
Hai tính khí tương tác
đặt nặng mốI liên hệ vớI ngươi khàc
Tính khí sôi nổi
hoạt bát
Tính khí
linh hoạt hùng lực
Hai Tính khí tương tác
đặt nặng công việc
Cảm xúc có khiếu nghệ thuậtLãnh đạo
 
Không có cảm xúc Ý chí mạnhLãnh đạo
Dí dỏm, hóm hỉnh
Dễ tính
Dứt khoát
Có tổ chức
Không có mục tiêu
Không có cảm xúc Ý chí mạnh 
 

Có khiếu nghệ thuật Cảm xúc Có mục tiêu
Phân tích Phân tích
Tính khí thanh thản
trầm tĩnh
Tính khí
cầu toàn ưu tư
 
Hướng nội,
Bi Quan,
Nói năng nhỏ nhẹ,
Hai tính khí tương thích
 

Về mặt tiêu cực, bạn có thể là người độc đoán, chuyên quyền, không ý thức được những điều mình đang nói, hấp tấp bốc đồng, nói vòng vo, hoặc thiếu kiên nhẫn, luôn ngắt lời người khác và dành quyền độc thoại.
Tương tự, một người có thể có hai tính khí tương thích khác là tính khí cầu toàn ưu tư và tính khí thanh thản trầm tĩnh. cả hai tính khí này điều hướng nội, bi quan, trầm mặc. Những người này nghiêm túc hơn, xem xét sâu vào vấn đề và cân nhắc kỹ. Họ không muốn làm nhân vật trung tâm.
Họ làm theo lời khuyên của ông Teddy Roosevelt: “Miệng nói nhẹ nhàng, tay cầm gậy lớn”. Tính khí thanh thản trầm tĩnh làm tươi tỉnh nét thâm trầm của tính khí cầu toàn ưu tư. Tính khí cầu toàn ưu tư giữ vững không cho tính khí thanh thản trầm tĩnh buông lơi. Những người có hai tính khí này có thể trở nên những nhà giáo dục vĩ đại nhờ lòng đam mê nghiên cứu học hỏi của tính khí cầu toàn ưu tư kết hợp với khả năng sống hoà hợp và trình bày tư liệu trong hình thức lý thú của tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Tính khí thanh thản trầm tĩnh có đặc điểm ổn định, đằm tính giữ cho tính khí cầu toàn ưu tư khỏi rơi vào chán chường; Còn tính khí cầu toàn ưu tư thường muốn đạt mức hoàn hảo nên sẽ thúc đẩy tính khí thanh thản trầm tĩnh hành động. Tuy nhiên, họ có thể gặp rắc rối khi phải quyết định vì cả hai tính khí trong họ đều có tính trì hoãn, cả hai điều hay chần chừ.
Người có hai tính khí tương tác:
Tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư, sôi nổi hoạt bát và thanh thản trầm tĩnh
Hai tính khí tương tác tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư khi cùng tồn tại trong một người thì tác động qua lại, bổ sung cho nhau. Tính khí này bổ sung cho những khiếm khuyết của tính khí kia. Tính khí linh hoạt hùng lực đi chung với tính khí cầu toàn ưu tư tạo ra những doanh nhân xuất chúng vì khả năng lãnh đạo và nổ lực xác định mục tiêu của tính khí linh hoạt hùng lực kết hợp với óc phân tích tỉ mỉ và óc tổ chức của tính khí cầu toàn ưu tư thì không ai có thể thắng nổi. Không còn gì nằm ngoài tầm tay của những người có hai tính khí này. Họ sẽ thành công bất chấp thời gian kéo dài. Nếu họ định cải tạo người bạn đời họ sẽ tiếp tục theo đuổi đến cùng cho đến khi gặt hái kết quả hoàn hảo.
Một bà đáng mến tên là Luise rất bối rối về tính khí của mình. Khi tôi hỏi về thời gian bà học đại học, nét mặt bà liền thay đổi. từ chổ kín đáo dè dặt, bà trở nên tươi tắn rạng rỡ khi kể chuyện bà được bầu với số phiếu gần như tuyệt đối làm trưởng nhóm đội cổ động viên thể thao. Bà biết rõ bà bắt đầu thay đổi nhờ sự uốn nắn của người bạn trai, sau này là chồng của bà.
Ông ấy thuộc loại tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư đã luôn sửa sai bà. Khi bà viết thư cho ông lúc ông đang làm nghiên cứu sinh, ông lấy viết đỏ vòng những chữ sai rồi gữi trở lại để bà nghiên cứu. Về đến nhà ông bày trò đố chính tả với bà. nhờ vào chủ ý tốt và nghị lực kiên trì, người ấy đã biến đổi một trưởng nhóm đội cổ động viên năng nổ thành một nữ diễn viên nghiêm túc, sáng giá mà trước đó hoàn toàn không biết mình là ai.
Vì cớ tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư điều biểu lộ tích cách dứt khoát và có mục tiêu, có tổ chức nên người thuộc cả hai tính khí này có nhiều nổ lực, có quyết tâm cao nhất, có thể bền bỉ theo đuổi mục tiêu cho đến cùng. nhờ phát triển theo đường hướng rõ ràng, những người có tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư là người thành công nhất, nhưng nếu phát huy thái quá thì ngay cả những ưu điểm của họ cũng biến thành độc đoán.
Một người có tính khí tương tác sôi nổi hoạt bát và tính khí thanh thản trầm tĩnh có khunh hướng xem mọi việc làm là nhẹ nhàng, dễ dàng và đầy lý thú trong khi người có tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư lại xem những chuyện đó là việc làm nghiêm túc. Đặc điểm dễ tính, hài hước nhân đôi khiến người có tính khí sôi nổi hoạt bát và tính khí thanh thản trầm tĩnh trở thành những người bạn tốt nhất. Tính tình của họ thânthiện thoải mái thu hút người khác khiến mọi người thích gần họ. Tính khí thanh thản trầm tĩnh điều hoà những cơn bốc đồng của tính khí sôi nổi hoạt bát.
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát truyền sức sống tươi sang cho tính khí thanh thản trầm tĩnh. Trong giao tiếp những người có hai tính khí này là giỏi nhất. Họ rất giỏi xử trí giao tế nhân sự, là những bậc cha mẹ tốt, có khả năng lãnh đạo công dân tốt nhờ tính hài hước, thu hút và nhân cách của tính khí sôi nổi hoạt bát lẫn sự ổn định của tính khí thanh thản trầm tĩnh. Tiếc là mặt trái của người có tính khí sôi nổi hoạt bát và tính khí thanh thản trầm tĩnh là lười biếng, quản lý tiền bạc kém cỏi, không muốn cũng như không có ý hướng làm việc khi có thể tránh. Nói chung, những người có hai tính khí tương tác điều có ưu điểm lý thú và nhược điểm tương ứng.
Người có hai tính khí tương phản:
Sôi nổi hoạt bát và tính khí cầu toàn ưu tư; tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Chúng ta đã học về những người có hai tính khí tương thích và hai tính khí tương tác. giờ  đây chúng ta tìm hiểu người có hai tính khí tương phản. Người có tính khí tương phản sôi nổi hoạt bát và tính khí cầu toàn ưu tư hoặc linh hoạt hung lực và tính khí thanh thản trầm tĩnh thường phát sinh những mâu thuẫn nội tại rõ rệt. Thí dụ người có thể vừa hướng nội vừa hướng ngoại, hoặc vừa bi quan vừa lạc quan. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát và tính khí cầu toàn ưu tư giàu cảm xúc hơn so với người có tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí thanh thản trầm tĩnh. Người đó tìm cách điều chỉnh sự bốc đồng của người có tính khí sôi nổi hoạt bát với sự tổn thương sâu xa và kéo dài của tính khí tính khí cầu toàn ưu tư. Hoặc tính khí sôi nổi hoạt bát thì nói: “Đi thôi, vui lắm!” nhưng trên đường đi tính khí cầu toàn ưu tư lại kiêm soát tiến trình thực hiện. Nhân cách phân lập như vậy có thể dẫn tới những vấn đề tình cảm.
Một bà có hai tính khí tương phản này kể với tôi về việc chuẩn bị bữa tiệc kỷ niệm ngày cưới cho cha mẹ bà. Tính khí sôi nổi hoạt bát trong bà nghĩ ra những sang kiến đặc biệt như in thiệp mời sang trọng, đặt dạ tiệc kèm với dàn nhạc sống. Hai ngày trước buổi tiệc lớn đó để làm gì? Thôi ngay đi!” bà liền huỷ bỏ buổi dạ tiệc. Hậu quả là sau đó bà rầu rĩ chán chường hàng mấy tuần vì đã làm cho cha mẹ thất vọng.
Làm việc hoặc đừng làm việc
Khi nghiên cứu sâu về cuộc đời của những người có hai tính khí tương phản này chúng tôi nhận thấy rằng thường một trong hai tính khí có những phản ứng đã hình thành từ những tổn thương trong quá khứ. Chúng tôi đặt tên cho giải pháp này là mặt nạ sinh tồn”. Có trường hợp điển hình như cậu bé tính khí cầu toàn ưu tư kia muốn được cha mẹ chăm sóc thì để lộ mặt nạ muốn được ưa chuộng của sôi nổi hoạt bát, hoặc cậu bé sôi nổi hoạt bát nọ, vì bị ngược đãi hoặc bị bỏ rơi mà trở nên buồn khổ chán chường, nên để lộ mặt nạ đau đớn của tính khí cầu toàn ưu tư. Rất nhiều trẻ em sinh trưởng trong gia dinh rối loạn nên để lộ mặt nạ cầu toàn của tính khí cầu toàn ưu tư.
Có em nói rằng: “Chỉ khi em có thể trở nên toàn thiện mỹ cha mới không làm tổn thương em, mẹ mới không la mắng em.” Bất kể là do rược chè, hút hít, bỏ rơi, lạm dụng tình dục, ngược đãi tinh thần hoặc chủ trương cực đoan trong tín ngưỡng thì những rối loạn trong những gia đình đó đều khiến con người phải đối phó với thảm trạng của mình như thế nào nên tự để mình trôi theo bất cứ nhân cách nào cho phép các em sinh tồn.
Khi trưởng thành, những người này biểu hiện nhân cách phân lập và không hiểu nổi các dao động tình cảm thái quá đã và đang làm khổ họ. Chẳng hạn như: Dù có động lực thúc đẩy hoặc không, họ cũng bị giằng co giữa chuyện nên làm việc hoặc đừng làm việc. Bản chất của tính khí linh hoạt hùng lực khác hẳn bản chất của tính khí thanh thản trầm tĩnh nhưng không gây những căng thẳng trong cảm xúc.
Dầu vậy trong đương sự vẫn có những giằng co chính yếu giữa chuyện làm việc hoặc đừng làm việc”. Tính khí thanh thản trầm tĩnh thì muốn thoải mái xử lý sự việc, còn tính khí linh hoạt hùng lực lại cảm thấy có lỗi khi không hoàn thành công việc. Sự giằng co thường được tự giải quyết bằng cách tách cuộc sống ra làm hai mảng: cật lực làm việc mưu sinh, nhưng không động ngón tay vào việc nhà.
Rất nhiều phen người có tính khí linh hoạt hùng lực dốc hết sức làm việc mưu sinh rồi khi về nhà nếu không kiệt sức hết hơi thì cũng cảm thấy việc nhà không đáng bỏ công. Một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể nổ lực làm việc, năng động thậm chí tưởng chừng họ là người có tính khí linh hoạt hùng lực vì có động lực thúc đẩy họ, nhưng đến cuối ngày họ buông bỏ mọi việc hoàn toàn.
Nếu bạn có hai tính khí tương phản này, nên tự hỏi xem bạn thuộc tính khí linh hoạt hùng lực nhưng lười đối với việc nhà hoặc bạn thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh nhưng năng nổ trong công việc mưu sinh.
Nếu bạn không thể trả lời những câu hỏi đó một cách thoả đáng thì có lẽ bạn đang mang “Mặt nạ sinh tồn” và bạn chưa nhận thức được rằng có một nỗi đau nào đó trong thời thơ ấu vẫn tác động trên bạn trong cuộc sống trưởng thành hiện nay. Trẻ tính khí linh hoạt hùng lực sinh trưởng trong gia đình có cha mẹ thường gây gỗ, đánh nhau sẽ sớm nhận biết rằng tốt nhất là nên giấu kỹ nỗi khao khát thao túng người khác và nên lặng lẽ với mọi việc.
Trẻ tính khí linh hoạt hùng lực nào không được phép tham gia vào quyết định của gia đình về những chuyện liên quan đến mình như áo quần, phòng ốc, thú nuôi, các môn học ở trường, nghề nghiệp, thậm chí cả việc chọn bạn bè, thì nhận ra rằng hoặc phải phản kháng để giành phần nào quyền quyết định rồi bị xem là “con hư” hoặc đành chấp nhận quyền hành của người lớn chờ ngày có thể ra riêng.
Trẻ tính khí linh hoạt hùng lực bị ngược đãi sẽ thầm nhủ: “thà giữ mồm giữ miệng bây giờ, nhưng mai mốt ra riêng đừng hòng có ai tác oai tác quái vơi mình nữa.” Bất cứ tình huống nào kể trên hoặc nhiều tình huống kết hợp lại điều có thể khiến trẻ tính khí linh hoạt hùng lực lo đeo mặt nạ tính khí thanh thản trầm tĩnh. Khi trưởng thành, người ấy cứ chao qua đảo lại giữa ý muốn phục tùng và nổi khao khát được nắm quyền điều hành và không hiểu vì sao.
Bình thường trẻ tính khí thanh thản trầm tĩnh không tìm cách nắm quyền hành và thường có hạnh kiểm tốt. Vậy tại sao có trẻ tính khí thanh thản trầm tĩnh đeo mặt nạ nắm quyền hành và đảm trách công việc? Đó chỉ là khi nhìn quanh hoàn cảnh của gia đình mình, thấy mọi thứ đều lộn xộn không ai kiểm soát, trẻ ấy mới tự nhủ: “Phải có một người sắp xếp lại và ổn định nơi này chứ!” trong một gia đình chỉ còn cha hoặc mẹ thì trách nhiệm người vắng mặt thường sẽ chuyển qua một trong những người con.
Nếu người con ấy có tính khí thanh thản trầm tĩnh và bỗng nhiên thấy mình là trụ cột của gia đình”, Người ấy sẽ đeo mặt nạ linh hoạt hung lực, giấu tính cách trầm tĩnh, nắm quyền điều hành. Khi trưởng thành thì đương sự nắm quyền điều hành khi bị bắt buộc và rút lui buông trôi để nghỉ ngơi khi có thể. Đương sự thấy kiệt sức trường kỳ và không hiểu vì sao nội tâm triền miên bị giằng xé.
Nếu bạn xét thấy số đặc điểm trong mỗi tính khí tương phản này trong bảng xác định tính khí của bạn khá ngang nhau thì hãy nhớ lại những cảm xúc thời thơ ấu để xem những lời giải thích trên đây có ý nghĩa đối với bạn hoặc không. (Nếu muốn, xin đọc thêm quyển sách Your Personality Tree, đặc biệt là chương viết về mặc nạ, và quyển Freeing your mind from memories that bind.)
Nếu xét thấy trong mỗi tính khí bạn đều có một số ít ưu điểm thì có thể như sau: a) bạn thực hiện bản xác định tính khí không chính xác, nghĩa là không đúng với ý nghĩa của các từ ngữ; b) hoặc bạn có tính khí thanh thản trầm tĩnh và cảm thấy khó đưa ra quyết định khi thực hiện bảng xác định tính khí; c) hoặc bạn rất hoàn hảo và sắp thăng tiến; d) hoặc khi còn bé, bạn từng bị kiểm soát, bị điều khiển, bị áp bức đến nỗi đến nay bạn không thể hiểu mình thật sự là ai.
Cho dù quan phần mô tả sơ lược tính khí con người, bạn xét thấy mình có những đặc tính như thế nào, thì nên nhớ rằng mục đích không phải là để đặt một tên gọi cho bản tính của mình, nhưng là để hiểu cá tính của chính mình với những ưu điểm lẫn nhược điểm.
“Cảm tạ đức Chúa trời đã sang tạo con lạ lùng, tuyệt diệu!
Con biết rõ công việc ngài vô cùng siêu việt.”
(Kinh thánh , sách Thi Thiên 139 câu 14)

Chương 13
Chúng ta không muốn bị gò bó
Tại các cuộc hội thảo về tính khí con người, khi trình bày về các loại tính khí, thỉnh thoảng có người hỏi tôi: “bộ bà định nhốt chúng tôi mỗi người vào một cái hộp nhỏ hay sao?” tôi nghĩ ngợi nhiều về câu hỏi này và nhận thấy rằng chúng ta mỗi người thật sự đang ở trong một cái hộp nhỏ của riêng mình. Trong cuộc sống hằng ngày, ta mang theo cấu trúc tâm lý của mình và chỉ dấn bước khi nào còn thấy thoải mái, nhưng đến khi ta mất cảm giác dễ chịu, không được yên ổn nữa thì ta dừng lại. Chúng ta không bang qua trở ngại để mở toang cái hộp mà tiếp tục xử sự như trước.
Những cái hộp từ thưở ban đầu
Khi mới chào đời, lập tức chúng ta được đặt vào một cái hộp nhỏ để nằm một mình. Chúng ta nằm trong một không gian chật hẹp giới hạn bốn bức tường và được đẩy đến bên cửa sổ; người thân đến gần cúi nhìn vào hộp, ngắm nghía hình hài bất lực của chúng ta. rồi chúng ta được bọc kín trong khăn long và được đưa về nhà, đặt vào một hộp mới là cái nôi có song chắn xung quanh để bảo vệ. Khi đi ra ngoài trời, người ta đặt chúng ta vào nội xách tay hoặc cột chúng ta vào ghế em bé. Thậm chí trong siêu thị người ta cũng đặt chúng ta vào xe đẩy hàng hoá cho an toàn. Dần dần người ta chuyển chúng ta vào hộp lớn hơn, đặt chúng ta vào cũi chơi để giữ chúng ta ở yên một chỗ. Lớn hơn tí nữa, chúng ta được phép loanh quanh trong phòng với cửa ra vào có song chắn. Lớn hơn một chút nữa, chúng ta được tự do trong sân sau nhà có hàng rào. Ở nhà trường, học sinh cùng lớp với chúng ta ngồi chung một phòng. Chúng ta sống và sinh hoạt yên ổn suốt một niên khoá với một giáo viên trong một không gian hẹp.
Chúng ta lớn lên trong những cái hộp như vậy. Thậm chí khi bước vào thế giới rộng lớn chúng ta cũng mang theo những bức tường để che chắn.
Trong năm đầu tiên ở trường cao đẳng, tôi ở chung phòng nội trú với một cô bạn trong một cái hộp. Nhưng chỉ vài ngày sau giữa hai chúng tôi đã dựng lên một bức tường vô hình. Chúng tôi bất đồng ý kiến về tấm trải giường, về tranh ảnh treo tường và nhiều việc lặt vặt khác. Vì vậy chúng tôi dán một dải bang keo dàii trên sàn nhà chia phòng làm hai, phần hộp của người nào người đó lo để cả hai đều có thể cảm thấy yên ổn.
Khái niệm về tính khí con người không nhằm nhốt chúng ta vào hộp, không nhằm gắn chặt chân chúng ta vào nền nhà. Trái lại, sự hiểu biết về tính khí con người giúp chúng ta cách thoát ra ngoài. Khi nhận thức được những nhược điểm chính đang giam hãm chúng ta ra sao thì chúng ta có thể nỗ lực mở toang cổng, mạnh dạn bước qua sân nhà bên cạnh. Chúng ta thường nghe phát biểu về sự hiểu biết tính khí con người như sau: “Sự hiểu biết về tính khí giải thoát tôi, cho phép tôi trở nên chính mình.” Khi chúng ta hiểu chính mình và sống đúng bản chất của mình.” Khi chúng ta hiểu chính mình và sống đúng bản chất của mình, tự động chúng ta có thái độ mới về những người không cùng quan điểm với chúng ta và đang muốn đeo đuổi một lối sống khác với chủ trương của chúng ta.
Khi kết hôn
Qua nhiều năm, chúng ta tạo dựng cuộc sống với cái hộp được trang hoàng bởi nhiều chiến lợi phẩm của riêng mình. Rồi nếu chúng ta kết hôn với người có sẳn một hộp loại khác, thì chẳng lạ gì hai người không thể tự động hoà hợp với nhau. Từ những không gian sinh sống khác biệt, chúng ta gặp gỡ rồi lập gia đình với nhau. Thậm chí trong tuần trăng mật chúng ta cũng tự hỏi chẳng biết đến bao lâu thì người bạn đời mới thích nghi với lối sống của mình. Hai người có thể ngủ chung giường nhưng cả hai đều giữ nguyên rào chắn quanh mình.
Cô Sylvia kể câu chuyện của cô và xin tư vấn. Cô là một thiếu nữ thanh lịch thuộc tính khí cầu toàn ưu tư. mọi thứ nơi cô đều hoàn hảo: mái tóc, cách trang điểm, móng tay, móng chân… cô là tiếp viên hàng không. Trong một chuyến bay đường dài cô gặp anh Bud, người chồng đầy vẻ hấp dẫn của cô sau này. Anh ấy chinh phục cô hoàn toàn bằng nhân cách của tính khí sôi nổi hoạt bát và tài ăn nói lôi cuốn. Chỉ vài tháng sau họ kết hôn. Vì cô Sylvia đã thiết kế trang hoàng sẵn một căn hộ ở bờ tây nên đương nhiên cô thấy nên về ở đó. Anh bud đồng ý, vì anh đang ở chung với ba người bạn nữa nên đồ đạc chẳng nhiều nhặng gì.
Sau kỳ trăng mật, ngày đầu tiên khi cô Sylvia đi làm lại, and Bud giải thích sẽ trở về căn hộ cũ dọn đồ đạc về nhà vợ. Tối hôm ấy, vừa vào nhà, cô Sylvia không thể tin ở mắt mình. Đúng là anh Bud dọn về ít đồ đạc thôi, nhưng mấy bức tranh in cảnh trượt tuyết lại treo canh tranh in tác phẩm của Picasso; một ghế bành nhồ bằng hộp mốp tồi tàn trong như con voi chết lại đặt cạnh cái ghế dài có dựa (sofa) kiểu nữ hoàng Anne; còn trên quầy bếp là hộp đèn chớp nháy quảng cáo những lợi ích của bia Budweiser.
Cô Sylvia yêu khí phái nam tính nơi anh Bud nhưng không ngờ anh chuyển về toàn bộ cái hộp của anh ấy.
Hiểu rõ tính khí, đừng tự giam hãm mình trong hộp tính khí
Hiểu rõ về tính khí coi như chúng ta trổ cổng nơi bức tường rào bảo vệ chúng ta, khiến chúng ta chấp nhận chính mình và chấp nhận người khác một cách thực tế, giúp chúng ta biết cách tiên liệu những trục trặc có thể xẩy ra và xử lý các vấn đề trước khi nó phát sinh. Cần nhớ lại những nỗi đau buồn mà lẽ ra chúng ta đã có thể tránh được nếu chúng ta biết giải quyết những chuyện vặt vãnh trước khi chúng chồng chất thành từng núi khủng hoảng. Giờ đây hiểu biết tính khí của mình và của người khác giúp chúng ta có khả năng đối phó với các tình huống trong tương lai như chúng ta đang làm hiện nay đối với các tình huống trong quá khứ. Khi hiểu tính khí một cá nhân, chúng ta có thể dự đoán phản ứng của họ trong nhiều tình huống khác nhau và có sẵn phương cách ngăn ngừa tai hoạ để không xẩy ra bất cứ tổn hại nào.
Thừa nhận nhược điểm
Bước đầu tiên trong tiến trình tự cải thiện là tìm tòi và thừa nhận nhược điểm của mình trong lãnh vực nào. Thái độ phản đối, không chịu thừa nhận nhược điểm của mình cản trở mọi quyết định và hành động tích cực để tự cải thiện. Đương nhiên là bẽ mặt khi chúng ta phải thừa nhận rằng lâu nay chúng ta đã làm nhiều điều sai lầm. Nhưng đó là bước đầu tiên để tang trưởng và trưởng thành. Những người chưa trưởng thành, còn non nớt thì trách cứ và đổ thừa rằng cha mẹ, bạn đời,con cái, bằng hữu, hoàn cảnh là nguyên do khiến họ không trở thành mẫu người mà họ hằng mơ ước. Người trưởng thành biết tự xét bản thân, tìm ra lỗi lầm và nổ lực tự cải thiện.
Điều quan trọng là xem xét sự tổn thương và bị ruồng rẫy thời thơ ấu để hiểu vì sao chúng ta hành xử như vậy. Xem xét tìm tòi như vậy không phải để trách cứ người khác mà nhằm hiểu biết phần nào cách hành xử của chúng ta và bắt đầu tiến trình cải thiện.
Ở câu lạc bộ “Cai rượu”, mỗi người phải đứng lên tự giới thiệu danh tánh và xác nhận: “Tôi là mọt bợm rượu.” Nếu có một người không chịu khai và thừa nhận như trên thì không có cách gì cai rượu. Chúng ta không thể khắc phục trục trặc nếu ta không chịu thừa nhận đó là một trục trặc. Nếu có câu lạc bộ “cải thiện nhân cách” thì mỗi người chúng ta phải đứng lên và xác nhận rằng:
tôi là người có tính khí sôi nổi hoạt bát hấp dẫn nhưng ăn nói huyên thuyên dông dài.
Tôi là người có tính khí cầu toàn ưu tư giàu cảm xúc nhưng dễ bị trầm uất.
Tôi là người có tính khí linh hoạt hùng lực năng nổ nhưng độc đoán, nóng nẩy.
Tôi là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh điềm đạm nhưng thiếu nhiệt tình…
Một khi chịu thừa nhận như vậy, chúng ta sẽ tiến triển đúng hướng.
 
Xác lập biện pháp cải thiện
Sau khi đã hiểu rõ 4 tính khí cơ bản và đã tự xét để nhận biết mình có những đặc điểm nào, bạn cần sẵn sang xác lập biện pháp nhằm phát huy ưu điểm và cải thiện nhược điểm. Hãy xem lại phần phác thảo tính khí con người của bạn.
Xác định ưu điểm
Cả người có tính khí sôi nổi hoạt bát lẫn người có tính khí linh hoạt hùng lực đều mau chóng nhận ra ưu điểm của mình. Nhưng khi người có tính khí cầu toàn ưu tư và người có tính khí thanh thản trầm tĩnh do bản tính bi quan thường suy đi nghĩ lại nên có thể khó nhận ra những ưu điểm của mình. Cho dù thuộc loại tính khí nào, bạn cũng cần xem xét thận trọng bảng phác thảo tính khí của mình cách thực tế và chọn ra 3 ưu điểm mà bạn cảm thấy là quan trọng nhất trong mối liên hệ của bạn với người khác rồi ghi ra đây:
 
 
(Nếu bạn đọc bài này với gia đình hay với một nhóm, nên biến buổi học thành cơ hội để thảo luận về ưu điểm của mỗi người. cần thành thật khích lệ nhau)
Khi xem xét các ưu điểm của mình, hãy cảm tạ đức Chúa trờivà nhận những khả năng ngài ban cho bạn. trong các bạn, nếu có người có khuynh hướng tự hạ mình với câu nói:”Tôi chẳng có gì tốt đẹp cả” thì người đó cần thay đổi thái độ ngay lập tức. Bạn thật sự có những ưu điểm. Sự khiêm tốn giả tạo của bạn vừa không hấp dẫn vừa buộc người khác khó chịu, khiến họ phải né tránh bạn. Sự đề cao đó hoá ra là những sự nâng đỡ không cần thiết đối với thái độ tự hạ giả tạo. Bạn cũng cần cảm thấy mình vô dụng nữa. Đức Chúa trời ban cho bạn cả ưu điểm lẫn nhược điểm. Kinh thánh sách thi thiên thứ 8 câu 5 dạy rằng: “Ngài làm cho con người kém hơn đức Chúa trời một chút”. Hoặc kinh thánh, sách Hê bơ rơ chương 2 câu 7 chép: “Chúa đã đặt người dưới thiên sứ một chút”. Ngài chẳng hề muốn bạn chối bỏ giá trị của mình.
Hãy xem xét 3 ưu điểm bạn đã chọn ra. Hãy cảm tạ đức Chúa trời đã ban cho bạn những ưu điểm đó và đừng bao giờ quên rằng bạn có giá trọ. Bạn có tận dụng các khả năng ấy không? Trong khi thuyết trình tại các cuộc hội thảo về tính khí con người, tôi xin mọi người kể ra những tài năng của mình. Những người tham dự đều luôn ngạc nhiên trước những ưu điểm chưa hề dùng đến. Rất nhiều khả năng tiềm ẩn chưa sử dụng và nhiều tài năng chưa được huy động.
Vài người vẫn còn ì ạch trong cuộc sống vì khi còn nhỏ đã bị mắng: “Chẳng bao giờ làm được chuyện gì, chẳng có tài cán gì, làm cái gì là hư cái đó.” Ngay hôm nay hãy vứt bỏ những nỗi đau quá khứ và khởi sự phát huy mọi năng lực và ưu điểm của mình.
Xác định nhược điểm
Người có tính khí cầu toàn ưu tư và người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể cảm thấy khó nói ra ưu điểm của mình. Cũng vậy, người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí linh hoạt hùng lực cũng khó thấy nhược điểm của họ. Một trong những lỗi lầm lớn nhất của họ chính là cảm thấy mình không có nhược điểm nào hết. Dù bạn thuộc tính khí nào, hãy thành thật nghĩ kỹ về các nhược điểm của mình rồi ghi ra giấy 3 nhược điểm cần được cải thiện nhất.
 
 
Nếu bạn thật sự muốn có một nhân cách đáng ưa chuộng hơn, hãy sẵn sang nhờ người khác giúp đỡ.
Thăm dò ý kiến người khác
Cần dám hỏi người khác: nếu tôi phải cải thiện nhân cách của mình, bạn nghĩ tôi phải bắt đầu từ đâu?” Hỏi xong bạn phải làm một việc khó khăn nhất chưa từng làm đó là: Lắng nghe!
Đừng chê họ là khùng. Đừng quá thủ thế rồi nói: Hừm! Bạn còn tệ hơn tôi!” cho dù người ta nói gì chúng ta cũng phải cảm ơn và suy ngẫm đều họ nói. Tôi thường không hỏi xin lời khuyên của người khác nhưng thiên hạ thường chuyển đến tôi những mẫu giấy – mà tôi không hề mong đợi – ghi lời khuyên hoặc lời phê bình đầy tính xây dựng trong tình yêu thương cơ đốc.  Mặc dù tôi chưa bao giờ cảm thấy thích những lời khuyên đó, tôi đã học tập suy nghĩ kỹ về những lời khuyên, rút ra những sự thật, hết lòng cải thiện những điều cần thay đổi. Thường thường có vài sự thật chính trong những lời khuyên ít tích cực nhất. Chúng ta sẽ tang trưởng khi tiếp nhận những lời phê bình trong tinh thần nghiêm túc và biết ơn.
Dự trù những bước tự cải thiện
Xem xét ba nhược điểm bạn đã chọn để cải thiện rồi liệt kê điều bạn có thể thực hiện nhằm thay đổi những nhược điểm đó:
 
 
Công nhận mình vốn có những ngược điểm đó là bước đầu tiên, nhưng chưa đủ.
Bạn phải làm gì để cải thiện những mối liên hệ với người khác?
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát phải mím chặt môi khi tập bớt nói hẳn đi. Người có tính khí cầu toàn ưu tư phải ngưng nói mỗi khi phát hiện mình đang nói điều tiêu cực. người có tính khí linh hoạt hùng lực hay chỉ trích cần nín lặng để lắng nghe quan điểm của người khác. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh phải giả bộ nhiệt tình cho đến khi mình thật sự nhiệt tình cải thiện có thể khiến chúng ta khó chịu nhưng nếu không cải thiện thì chúng ta không thể khá hơn
Nhờ người thân giúp đỡ
Dễ mến nhất là người sẵn sang nghe theo lời khuyên hữu ích, biết nhờ người khác chỉ dẫn để sửa chữa sai lầm và tiếp nhận sự dạy bảo với lòng biết ơn. Khi tôi huấn luyện Marita thành diễn giả, tôi được khích lệ vì Marita bằng lòng học tập với tôi và hoàn toàn không có tinh thần cố chấp, thủ thế. Tôi nêu ra đủ loại đề nghị và lúc nào Maria cũng vừa cám ơn vừa thực hiện ngay. Tinh thần dễ bảo là phẩm chất hiếm có tuyệt vời.
Nếu bạn có tinh thần dễ dạy bảo thì xin gia đình giúp bạn sửa chữa sai lầm là khâu dễ thực hiện; bằng không, phải cầu xin Chúa cho bạn có tinh thần đó trước khi nhờ họ giúp đỡ. cần ý thức rằng có thể ban đầu gia đình không xem đây là đề nghị nghiêm túc. Nếu gia đình còn hoài nghi, có lẽ vì họ chưa tin bạn thành tâm. Trong quá khứ có lẽ bạn đã dựng những bức tường ngăn cách giữa bạn với họ nên giờ đây họ không dám nói sự thật với bạn.
Nếu cơ bản bạn có người có tính khí sôi nổi hoạt bát , gia đình bạn dư biết bạn không đủ quyết tâm dành thì giờ cải thiện nhược điểm. Bạn chị muốn nghe về ưu điểm của bạn, nhưng tránh né mọi rắc rối và những lời phê bình. Gia đình dư biết bạn không thật tâm sửa chữa nhược điểm của mình nên họ trả lời qua loa: “Được như con lâu nay là tốt rồi.” Nếu bạn đúng là một người có tính khí sôi nổi hoạt bát điển hình, có lẽ bạn muốn trả lời: “Vậy thì tốt quá! Con khỏi phải thay đổi gì cả!” Nhưng thật ra bạn nên tìm cách chứng tỏ mình thành tâm cải thiện trước rồi gia đình mới tin bạn.
Nếu bạn là người có tính khí cầu toàn ưu tư, lâu nay bạn đã điều khiển người khác bằng tâm trạng thất thường đến nỗi họ không dám nói trái ý bạn e bạn buồn phiền. Họ thà sống với lỗi lầm của bạn thay vì nói thật với bạn những điều đó để rồi phải chịu đựng gương mặt ủ ê của bạn, rồi bị tổn thương. muốn họ hợp tác, bạn phải biết mỉm cười trước nghịch cảnh, vui trong khổ đau.
Nếu là người có tính khí linh hoạt hùng lực, có lẽ lâu nay bạn đã kiểm soát gia đình bằng bàn tay sắt nên chẳng ai dám đấu khẩu hoặc tranh luận với bạn vì sợ bạn nổi cơn thịnh nộ. Bạn phải mở lời trước khi nêu ra câu hỏi bằng câu: ”Xin hứa là sẽ không khó chịu khi nghe góp ý cách thành thật. Tôi thật tâm muốn cải thiện mà.” (Bạn có thấy vẻ nghi ngại ngạc nhiên trong gia tia nhìn của họ không?)
Nếu là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, bạn sẽ thấy khó khăn khi quyết định phải chọn nhược điểm nào để cải thiện. Có lẽ bạn giao hẳn cho người nhà liệt kê hết nhược điểm rồi để mặc họ chọn giùm bạn. có thể họ không mấy tin tưởng vào việc này vì họ đã yên lặng trước nhiều nhược điểm của bạn trong quá khứ. Bạn cần phải tỏ ra quyết tâm xin mọi người hợp tác.
Khuyến khích người khác nói thật ý nghĩ của họ.
Khi dành thì giờ nghĩ ngợi về mối liên hệ giữa chúng ta với người xung quanh, chúng ta khuyến khích người khác chân thật bày tỏ ý của họ. Chúng ta xây tường chắn bao quanh mình như cái hộp. Thiên hạ biết là có thể tiến gần rào chắn của chúng ta đến mức nào. Giữa chúng ta với họ đã hình thành một mối liên hệ cực kỳ giả tạo. Phải chăng người thân chúng thường chiều theo ý bạn cho nên yên nhà yên cửa? phải chăng những người đồng công lo tránh né bạn ở mức độ nào đó để khỏi chứng kiến bạn nổi giận và bực tức? Nếu người xung quanh phải đối xử với bạn cách nhẹ nhàng và tế nhị, thì đã đến lúc bạn nên thành thật với họ để họ thành thật với bạn.
Nhiều cặp vợ chồng kể với chúng tôi rằng cho đến khi họ ngồi lại để duyệt với nhau về các bảng sơ lược tính khí thì lần đầu tiên sau nhiều năm sống chung họ mới có buổi thảo luận đầy ý nghĩa. Một bà nói: “Vợ chồng chúng tôi luôn luôn tự thủ thế đối với nhau khi đụng đến vấn đề nhạy cảm, vì vậy chúng tôi đối xử với nhau qua vỏ bề ngoài. Nhưng khi ngồi lại bàn về bản sơ lược tính khí đó, lần đầu tiên chúng tôi bàn về nhược điểm của mình cứ như thể chính bản sơ lược nói chứ không phải chúng tôi, nên không ai có thể nổi giận. nghiên cứu về tính khí con người khiến chúng tôi thay đổi để có thể trao đổi ý kiến cách cởi mở và thành thật.”
Một số người xây tường dày đến nỗi không ai biết con người thật của họ ra sao. Họ làm như vậy với lý do là “Nếu thật sự hiểu nội tâm tôi, bạn sẽ không quan tâm đến tôi nữa”. Bạn chẳng cần cởi bỏ mặt nạ và dũng cảm thay đổi. Bạn chằng cần giam hãm trong những thất bại thuộc quá khứ nữa mà phải bước vào cánh đồng tiềm năng tương lai
“Người nào yêu sự giáo huấn, yêu tri thức;
Ai ghét sự quở trách là kẻ ngu dại.”
(Kinh thánh, sách châm ngôn chương 12 câu 1)
 

Chương 14
Khác tính nhau thì thu hút nhau
Tất cả chúng ta đều biết rằng khác nhau thì hút nhau. Hai vợ chồng tôi là một  thí dụ điển hình cho tình trạng này. Qua nhiều năm cùng nghiên cứu về tính khí con người chúng tôi nhậ thấy ít có những cặp vợ chồng cùng tính khí. khi xét đến ưu điểm của từng tính khí thì chúng tôi thấy có nhiều cặp vợ chồng tính khí trái ngược nhau. Vì người có tính khí sôi nổi hoạt bát vô tư có thể khuấy động người có tính khí cầu toàn ưu tư. Còn người có tính khí cầu toàn ưu tư sống có tổ chức trật tự nên có thể giúp người có tính khí sôi nổi hoạt bát được ổn định. Khi nhìn lại cuộc hôn nhân của vợ chồng tôi, chúng tôi hiểu rằng ưu điểm của người bạn đời này bù đắp cho nhược điểm của người bạn đời kia. Chúng tôi rất cảm kích sự khác biệt của nhau và thôi không lo cải thiện người bạn đời nữa.
Mối liên quan giữa tính khí sôi nổi hoạt bát với tính khí cầu toàn ưu tư
Trước khi kết hôn chúng ta đều có xu hướng nhìn vào ưu điểm của nhau. Khi thấy một vài nhược điểm xuất hiện thì chúng ta cho rằng vài nhược điểm ấy sẽ biến mất khi sống chung với người truyền cảm như chúng ta. Nhưng, như vợ chồng tôi cùng nhận thấy, không dễ tự động cải thiện những nhược điểm ấy.
Lần đầu gặp gỡ, tính khí sôi nổi hoạt bát của tôi lôi cuốn anh Fred. Vì anh không thích những cuộc trò chuyện xã giao lặt vặt, nên anh cảm thấy nếu cưới tôi, tôi sẽ thay đổi anh đảm đương hết mấy vụ đó – và thực tế đã diễn ra như vậy. Tôi lại thấy nơi anh Fred sự ổn định sâu sắc của tính khí cầu toàn ưu tư. Tôi biết anh sẽ chỉnh đốn và giúp tôi tổ chức cuộc sống – và thực tế cũng diễn ra như vậy. Hai chúng tôi bị ưu điểm của người kia thu hút, mặc dù ngay lúc ấy cả hai điều không ý thức được rằng mình đang tìm cách bổ sung những nhược điểm nơi cá tính của mình. Một khi hai chúng tôi là người hoàn hảo thì đương nhiên sẽ tiến đến cuộc hôn nhân hoàn hảo. Chúng tôi chẳng bao giờ nghĩ đến khả năng có những trục trặc; tuy nhiên niềm hy vọng đó hoá ra không đúng với thực tế.
Thử xem xét một lãnh vực, chúng tôi sớm có những bất đồng là cách sử dụng thời gian. Trước khi kết hôn, mỗi ngày tôi dạy năm lới khác nhau ở trường trung học, và phụ trách mọi sinh hoạt kịch nghệ mà không hề có anh Fred can dự. Tôi thấy mình tổ chức thời gian như vậy là tốt lắm rồi. Nhưng ngay khi chúng tôi cùng đến Bermuda hưởng tuần trăng mật, anh Fred bắt đầu sắp xếp thời khoá biểu sao cho khỏi phí trọn thời gian thư giãn. Anh cho rằng nên đi tham quan các pháo đài cũ, và sau khi đọc xong các sách hướng dẫn về lịch sử của hòn đảo, anh sắp xếp lịch và cách thức du ngoạn.
Để chuyến du ngoạn hiệu quả, anh fred thuê hai xe gắn máy. Trong lúc anh ấy đang đọc sách chỉ dẫn sử dụng xe, thì tôi khởi động một xe mà cho lăn bánh mà không biết làm sao dừng lại nên húc ngay vào bức tường đá trước mặt như thể nó đột ngột mọc lên vậy. Thấy tôi ngồi trên đống sắt là chiếc xe mà bánh trước đè lên bánh sau, ông chủ chay đến vẻ hốt hoảng. Anh Fred bẽ mặt vì có một người vợ ngố. Anh ấy “lên lớp” tôi một bài bắt đầu với câu nói mà sau này tôi rất ghét: “ ai cũng biết là …” Sau khi làm cho tôi hiểu ra chỉ có người ngu mới húc vào tường như vậy, anh Fred trả tiền đền cái xe bị hư, rồi giúp tôi leo lên chiếc xe mới khác. Tôi phải ngồi yên trên xe này chú ý nghe anh chỉ dẫn cho tôi cách sử dụng từng bộ phận của chiếc xe bằng từ ngữ đơn giản đến nổi học trò lớp một cũng hiểu được.
Trong vụ này tôi nhận ra rằng:
And Fred thông minh còn tôi ngốc nghếch
Anh Fred mạnh mẽ còn tôi yếu đuối
Anh Fred đúng còn tôi sai quấy
Tôi không ưa cả ba kết luận trên, nhưng suốt 15 năm trời tôi thường xuyên nhớ rằng các kết luận trên là đúng. Cho đến khi nghiên cứu về tính khí con người, chúng tôi mới nhận ra rằng khác nhau không có nghĩa là sai trật.
Khi gặp khó khăn cần san sẻ.
Trên chuyến tàu Ocean Monanch từ Bermuda về nhà, anh Fred bị say song trước khi tàu rời cảng. Anh ấy nằm mẹp giường rên rỉ: “Chết còn sướng hơn!” vì không ưa cảnh bệnh hoạn, nên lúc đó tôi tránh xa anh. Lúc ấy cả hai chúng tôi chẳng ai biết về tính khí con người. Anh Fred cảm thấy thất vọng vì tôi không ở trong phòng đắp khăn lạnh lên trán anh và vỗ về an ủi anh. Người có tính khí cầu toàn ưu tư ưa thích chia sẻ cảm xúc, bằng lòng ngồi với người bệnh, thăm hỏi, chăm sóc người bệnh và cho rằng người đàng hoàng tử tế phải lo chăm sóc người bệnh.
Tôi thấy khó chịu vì anh Fred làm hỏng thời gian tuyệt vời của tôi trên chiếc tàu tình yêu này. Sau khi nói vài câu an ủi anh (để trấn an lương tâm mình) tôi chuồn đi nơi khác tìm thú vui. Hồi đó anh Fred chưa biết rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát vốn không ưa cảnh bệnh tật, tránh bất cứ điều gì khó chịu và luôn hướng đến hoạt động và thú vui.
Thời gian biểu, thời gian biểu nào? 
Một tuần sau khi đi hưởng tuần trăng mật về, chúng tôi đi xem phim. Xem xong phim, khi ra về tôi đề nghị: “Sao mình không đến tiệm Howard Johnson’s ăn kem?”  Tôi nghĩ mình có sáng kiến hay nhưng anh Fred phản đối: “Chuyện này không nằm trong thời gian biểu của anh?”
Thời gian biểu nào vậy?
Cứ 7 giờ sang là anh lập một thời gian biểu. Nếu em muốn ăn kem vào 11 giờ đêm, em phải cho anh biết vào lúc 7 giờ sáng để anh còn kịp đưa vào thời gian biểu.”
Chúng tôi đi thẳng về nhà và tôi biết rằng cuộc hôn nhân này sẽ chẳng bao giờ vui được.
Ngay từ ban đầu chúng tôi đã gặp rắc rối về kem đánh răng. Anh fred cho rằng nặn kem là phải cuộn ống kem từ dưới lên mới đúng. Tôi thì cứ cầm ống kem rồi bóp nặn bừa. Anh fred kiên trì sửa mấy chổ lồi lõm, nắn thẳng ống kem và rửa sạch cái nắp. Thế mà tôi không hề quan tâm chú ý đến những việc nhỏ nhặt đó. Một trong những rắc rối cơ bản trong cuộc hôn nhân của đôi vợ chồng sôi nổi hoạt bát và tính khí cầu toàn ưu tư là người có tính khí sôi nổi hoạt bát không hề biết mình làm sai, còn người có tính khí cầu toàn ưu tư lại lặng lẽ không thích nói toạc vấn đề ra. Người có tính khí cầu toàn ưu tư chỉ âm thầm sửa đổi theo ý mình và nghĩ rằng sớm muộn gì người có tính khí sôi nổi hoạt bát sẽ phát hiện ra và thay đổi. Nhưng người có tính khí sôi nổi hoạt bát không hề nhận ra tín hiệu đó, nên đương nhiên không thể thay đổi. Đến khi người có tính khí cầu toàn ưu tư cảm thấy phải tháo gỡ rắc rối vì cảm xúc của người ấy bị dồn nén quá lâu rồi nên đương nhiên nổ ra một cuộc tranh luận ầm ĩ. nhờ hiểu biết về tính khí con người, chúng ta có thể tránh được các rắc rối đó. Người có tính khí cầu toàn ưu tư cần quyết định xem rắc rối đó có phải là vấn đề lớn hay không, rồi nói ran gay chứ đừng chờ đến khi quá bực mình. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát phải cố gắng hành động đúng đắn, còn người có tính khí cầu toàn ưu tư phải bỏ qua những sai lầm nhỏ nhặt, chớ nên quá xét nét, so đo. Anh Fred giải quyết vấn đề kem đánh răng bằng cách mua cho tôi một ống kem riêng để tôi tha hô nặn kem theo kiểu cũ.
Tính khí trái ngược nhau thu hút nhau. Khi tập trung chú ý đến các ưu điểm, chúng ta khéo léo hoà hợp với nhau cách tốt đẹp. Nhưng nếu không hiểu biết tính khí, chúng ta có khuynh hướng chăm chăm vào các nhược điểm và cảm thấy “người nào xử sự khác tôi” là sai lầm.
Tôi từng tư vấn cho một cặp vợ chồng nọ. họ cũng gặp trục trặc điển hình của hai tính khí sôi nổi hoạt bát và tính khí cầu toàn ưu tư. Anh Chuck là một nhân viên bán hàng đầy sức hấp dẫn, luôn kể chuyện vui. Cô Mariam, thuộc người có tính khí cầu toàn ưu tư, kể rằng cô bị anh Chuck cuốn hút ngay vì anh Chuck tự tin, còn cô thì luôn cảm thấy bất an, khó khăn trong giao tiếp và thường trốn tránh đám đông. Cô mô tả anh Chuck là người thân thiện, đẹp trai, hấp dẫn, bặt thiệp, mưu trí, toàn là những đức tính mà cô không có và cô cảm thấy anh ấy sẽ bổ sung khuyết cho mình.
Vào thời điểm đến gặp tôi, cô Matiam vô cùng chán nản. cô ao ươc một cuộc hôn nhân hoàn hảo, vậy mà anh churk làm cô thất vọng. Anh ấy thường về ăn tối muộn màng, để cô luôn phải chờ chực bên mâm cơm. Cô cảm thấy bị xúc phạm. Tệ hơn, anh ấy chẳng bao giờ thừa nhận mình về muộn. Cô là người rất đúng giờ nên chẳng chịu chấp nhận rằng anh ấy không phải là người thường xuyên canh chừng đồng hồ như cô. Vì vậy cô cho rằng anh ấy cố ý về muộn. cô không tranh luận với anh ấy về vấn đề đó vì chẳng muốn đụng chạm.
Cô nhận thấy anh ấy sống vô tổ chức, thường xuyên thất lạc chìa khoá. Cô mua cho anh một bảng treo chìa khoá có đầy đủ móc rồi gắn lên trên tường ngay cửa ra vào. Cô trông chờ anh nhận thấy, nhưng anh chẳng quan tâm. Thế là cô hờn dỗi còn anh lại không hiểu nguyên nhân. rốt cuộc đến lúc cô tỏ ý bực bội vê chuyện anh không quan tâm đến tấm bảng treo chìa khoá, anh lại chê cô kỳ cục. Cô lại tiếp tục hờn dỗi.
Sau vài lần cùng chồng dự các buổi lien hoan, cô nhận ra rằng anh Chuck tường huyên thuyên kể đi kể lại những chuyện khôi hài. Cô chẳng bao giờ ưa thái độ thiếu nghiêm túc, nên đương nhiên không muốn nghe anh ấy kể đi kể lại những câu chuyện lố bịch như vậy. Một tối kia, anh ấy kể một chuyện hoàn toàn không có thật. Cô bị sốc khi nhận ra chồng mình dối trá. Cô nhắc nhở anh rằng anh kể không sát sự thật. Anh ấy trả lời: “Có sao đâu? Miễn chọc cười người ta cười là được rồi, phải không?”
Khi tôi trò chuyện với anh Churk, anh ấy kể lại sự việc theo nhãn quan của mình. Anh ấy là người vui tính, hấp dẫn. Tôi hiểu vì sao cô Miriam yêu anh ấy. Cũng như đa số các cặp vợ chồng “Như đôi đũa lệch”, hai người ấy không hoà hợp với nhau. Anh ấy cảm thấy cuộc hôn nhân sẽ êm thấm nếu cô ấy dễ tính một chút.
Mariam là một phụ nữ dịu dàng, ngọt ngào, nhút nhát. Tôi yêu những nét đó nơi cô ấy. nhưng từ lúc lấy nhau đến giờ, phân nữa thời gian cô ấy tỏ ra chán nản, thất vọng. Như mọi người khác, trước kia cô ấy thấy tôi vui tính, nhưng nay cô ta cho rằng tôi nói dối và đòi hỏi tôi phải kể mọi chuyện đúng với sự thật.”
“Cô ấy là một người nội trợ tuyệt vời. Thật ra, nàng gần như quá mấu trong mọi việc. Tôi vừa đặt cái tách xuống, nàng vội cầm lấy đem xuống nhà bếp. Chúng tôi mới sắm bộ bàn ghế trong phòng khách, nàng lấy tấm trải giường phủ kín lại để khỏi phai màu. Tôi có cảm tưởng như đang ngồi trong nhà quàn. Thật là quái đản!”
“Tôi về nhà trễ 10 phút, nàng tỏ vẻ bực bội ngay. Dường như nàng không sao hiểu nổi chuyện tôi là một nhân viên bán hàng, tôi phải nán lại nơi làm việc cho đến khi khách hàng ký xong hoá đơn. Tôi có cảm tưởng mình cưới trúng một người về làm mẹ còn tôi trở thành một cậu bé hư hỏng.”
Chúng tôi nên xử trí như thế nào đối với anh Churk và cô Mariam? thật ra, một khi người trong cuộc chịu nhượng bộ, chịu xét bản thân cách khách quan thì nhiều vấn đề tự nhiên được giải quyết ổn thoả. Tôi giao cho cặp vợ chồng này một bộ bang ghi âm về tính khí con người và nói rằng tôi chỉ gặp lại họ sau khi họ cùng nghe xong bộ bang đó. Một tuần sau, cô Mariam điện thoại cho tôi, giọng cô như người mới lạ: “Tôi đến gặp chị được chứ? Chúng tôi đã cùng nghe xong bộ băng đó rồi.”
Cô ấy kể rằng:
“… Tôi thấy mình ngu ngốc đến mức không thể hiểu nguyên nhân các trục trặc của mình. Nghe xong mấy cuốn bang, cả hai chúng tôi như sang mắt ra vì cùng nghe phân tích về chính mình. Anh Churck bắt đầu nhận ra rằng tôi không cố tình xử sự như là mẹ anh ấy; Tôi muốn mọi thứ hoàn hảo chỉ vì tôi có tính khí cầu toàn ưu tư. Lần đầu tiên chúng tôi nói chuyện cởi mở với nhau. Tôi nhận ra rằng mình chưa bao giờ kể cho chồng nghe cảm nghĩ của mình. Tôi đòi hỏi anh ấy phải hiểu ý tôi. Đến khi anh ấy không quan tâm, thì tôi đâm ra thất vọng. Giờ đây, cả hai chúng tôi cùng xét lại những điểm khác biệt giữa hai người. Trước kia, tôi quy định dùng bữa tối lúc 18 giờ vì tôi xem như vậy là bình thường. Nhưng anh Churck chưa bao giờ về đến nhà trước 18h 30 nên tôi rất khó chịu. Vì vậy, nay tôi chuyển bữa tối đến 19h. Thế là từ nay hai chúng tôi có được vài phút thư giãn trước bữa ăn. Tôi nhận ra rằng sinh hoạt răm rắp theo giờ giấc của mình thì chẳng hay ho gì.
Giờ đây, anh churck biết có tấm bảng móc chìa khoá ở cửa ra vào và sử dụng nó. Tôi hối tiếc đã bỏ quá nhiều thời gian mong đợi anh ấy chú ý tới kỳ công của mình. Trong khi nghe bang kể về người có tính khí sôi nổi hoạt bát thuật chuyện khôi hài, tôi phát hiện ra rằng họ quan tâm đến sự đáp án của người nghe hơn là tính chân thực của câu chuyện. Tôi thấy anh Churck không nói dối và dường như chẳng ai khác ngoài tôi để tâm đến chuyện dối trá hoặc không. Điều tôi thích là anh có khả năng khiến mọi người vui vẻ. Tôi quyết định để anh ấy tự do kể chuyện tuỳ thích. Tôi không sửa sai anh nữa trừ phi anh phát biểu một câu nảy lửa đến thế chiến thứ ba bùng nổ.
Nghe xong mấy cuốn băng anh Churck hỏi tôi có thể lột bỏ mấy tấm trải giường phủ bàn ghế ra không vì phủ như vậy có cảm giác nhà có tang. Lúc trước nếu nghe hỏi như thế chắc tôi cảm thấy bị tổn thương vì anh ấy chê tài nội trợ của tôi; nhưng bây giờ thì tôi mỉm cười giúp anh ấy tháo mấy tấm phủ đó. Lỡ 10 năm sau bàn ghế phai màu thì chúng tôi sẽ mua một bộ mới.
Cám ơn chị đã bắt buộc chúng tôi nghe mấy cuốn bang. Vì nhờ đó tôi mới phát hiện tôi đã tạo bầu không khí nặng nề ngột ngạt, khiến anh Churck chẳng có nhiều niềm vui khi sống với tôi. giờ đây chúng tôi có thể bàn luận những điểm dị biệt của nhau và cùng cười với nhau.”
Khi hiểu tính khí người khác và không tìm cách buộc họ sửa đổi cho giống ta thì thật là tuyệt vời. Khi học tập chấp nhận những dị biệt nhỏ nhặt của ngươi khác như là điều tự nhiên thì đó là phước hạnh cho cuộc sống chung.
Có lẽ các bạn điều nghe qua những mẫu chuyện đời tương tự như trường hợp kể trên. rất có thể bạn cho rằng vấn đề của cặp vợ chồng này chẳng có gì nghiêm trọng. Đời sống hôn nhân của bạn mới thật thê thảm. Ai cũng cho rằng những trục trặc của mình là nghiêm trọng nhất. Nhưng nếu hiểu tính khí con người chúng ta có thể sớm có giải pháp trước khi trục trặc ấy vượt quá khả năng giải quyết.
Mối liên quan giữa tính khí linh hoạt hùng lực với tính khí thanh thản trầm tĩnh
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không ưa bị thúc ép. Dầu vậy, khi được tự do tuỳ thích họ cũng không chịu thực hiện những điều đã dự định làm. Tôi có một người bạn tính khí linh hoạt hùng lực tên là Dotty còn chồng tên là Lewis có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Cô ấy cố gắng tránh xử lý mọi việc ở nhà nên trao quyền quyết định chúng cho chồng của cô. Trong khi bàn kế hoạch đi nghỉ dưỡng, anh Lewis chọn nghỉ tại một khu vực bên bờ biển. Phần việc của anh Lewis là đặt thuê phòng nghỉ trước. cứ mỗi lần cô Dotty nhắc anh về việc đó, anh ấy điều trả lời là sẽ đặt phòng khi anh ấy muốn, đứng thúc bách anh nữa. Đến ngày lên đường, cô Dotty nở nụ cười đầy hy vọng và ngọt ngào hỏi: “Em tin rằng anh đã thuê phòng nghỉ trước rồi?” Anh thản nhiên trả lời:” luôn luôn có phòng trống vì thế nào đến giờ chót cũng có người bỏ chổ đã đặt trước.” cô nổi giận và họ lặng thinh lái xe đến San Diego.
Khi đến nơi, họ đến đăng ký phòng trọ tại quầy lễ tân. Nhân viên lễ tân cười nhạo: “Bộ ông bà tưởng cứ đến nơi là chọn được ngay một phòng ở khu nghỉ mát tại bờ biển này vào tháng tám sao? Ông bà đùa đấy à! Cả thành phố không còn một phòng trống nào đâu!”
Cô Dotty nói với tôi:”Thật xấu hổ quá! Nhưng anh Lewis lại quay sang trách tôi: ‘Đáng lẽ em phải nhắc anh gọi điện thoại đặt thuê phòng trước chứ!’ tôi phát điên lên, bật khóc chạy ào ra đấm vào cái mũi xe. Tôi tự hứa không bao giờ tin tưng nhờ cậy anh ấy điều gì nữa.”
Rốt cuộc hai người cũng tìm được một phòng trong ngôi nhà trọ cũ kỹ cạnh quán ăn mở cửa phục vụ suốt đêm. Anh Lewis lăn ra ngủ khò trên tấm đệm lồi lõm, còn cô Dotty thì trăn trở suốt đêm.
Đến sang, anh Lewis nói: “Nhà trọ này chẳng sang trọng gì, nhưng chúng ta tiết kiệm được một số tiền lớn!”
Thật đáng tiếc vì vụ việc vừa kể trên đây chẳng khác gì một trò chơi đu bay điển hình gồm vợ tính khí linh hoạt hùng lực và chồng tính khí thanh thản trầm tĩnh cùng chơi. Chồng không muốn bị đẩy vào giàn đu bay đã nói cho vợ biết. Vợ kiềm chế mình cố không kiểm soát chồng. chồng lơ là trách nhiệm rồi cái trục của giàn đu quay rơi xuống. Vợ đau khổ vì nhận biết chồng không đáng tin cậy nữa. Vợ nắm quyền kiểm soát trở lại, chồng lại kể lể với mọi người là vợ xoi mói rầy rà mình. vợ vô tình trở nên “ bà vợ chuyên quyền” còn chồng trở thành kẻ “sợ vợ” điển hình.
Làm lành vết thuơng
để tháo gỡ trục trặc thuộc loại này, trước hết vợ chồng phải hiểu rõ tính khí dị biệt của mình. Sau đó họ phải cùng cam kết từ bỏ sự cực đoan để tập tành sống chừng mực. Dù là nam hoặc nữ, người có tính khí sôi nổi hoạt bát phải tổ chức cuộc sống chặt chẽ, trong khi người có tính khí cầu toàn ưu tư phải nhận biết rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất khó thực hiện việc đó. Người có tính khí cầu toàn ưu tư phải tự giảm bớt chuẩn mực của mình, và đừng chán nản thất vọng nếu phát hiện là mình đã kết hôn với một người không hoàn toàn như ý.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực phi để cho người có tính khí thanh thản trầm tĩnh quyền quyết định và chịu trách nhiệm. Còn người có tính khí thanh thản trầm tĩnh phải nổ lực tối đa làm tròn trách nhiệm của mình để người có tính khí linh hoạt hùng lực không thu hồi quyền quyết định. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh nên buộc mình sắp xếp những sinh hoạt vui thú, còn người có tính khí linh hoạt hùng lực nên bớt thời gian làm việc để cùng thích thú tham gia các sinh hoạt ấy.
Tất cả những thay đổi trên đòi hỏi nhiều nổ lực, bằng không thì cuộc sống của hai vợ chồng sẽ tách rời khỏi nhau đến nỗi một ngày kia, một trong hai người quyết định dứt tình ra đi.
Vẫn còn hy vọng! vợ chồng tôi đã nỗ lực tối đa để cải thiện cuộc hôn nhân của mình. Tôi phải học tập tổ chức cuộc sống còn nhà tôi phải tập tạo niềm vui cho cuộc sống. chúng tôi quan tâm đúng mức đến những khía cạnh cần thay đổi nên đã thành công. Nhiều người sau khi tham dự các buổi hội thảo của chúng tôi đã viết thư phản hồi rằng sự hiểu biết về tính khí con người ích lợi cho họ biết bao.
Trong hôn nhân, hai nhân cách hoà hợp vào nhau. “Bạn chỉ có thể trở nên một thực thể mới mẻ khi cùng hoà hợp với một người khác.”… Tình yêu là sự bộc lộ nhân cách trong mối tương giao với một nhân cách khác.

Chương 15
Chúng ta có thể nhận biết sự khác biệt nhau.
Sau khi học về 4 loại tính khí con người và hiểu rõ về chính mình thì chúng ta có thể đạt đến một thế giới mới mẻ trong đó con người liên hệ với nhau một cách êm đẹp. Chúng ta có thể áp dụng những nguyên tắc đã học một cách thực tế.
Chúng ta được biết:
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát nổi trội nhất trong:
Cách giao tiếp và cách đối xử nhiệt tình
Cách diễn đạt ý tưởng sôi nổi
Các vị trí thu hút sự chú ý của người khác
Người có tính khí cầu toàn ưu tư nổi trội nhất trong:
Những việc cần đến chi tiết và cần suy xét sâu sắc.
Những việc cần làm sổ sách, lập biểu đồ, đồ thị.
Những việc phân tích các vấn đề cực kỳ khó khăn.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực nổi trội nhất trong:
Những công việc đòi hỏi đưa ra quyết định mau lẹ.
Những nơi cần lập tức hành động và nhanh chóng hoàn tất.
Những lãnh vực đòi hỏi nhiều quyền hành và cần kiểm soát chặt chẽ.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh nổi trội trong:
Những vị trí trung gian và đoàn kết
Cách hoà giải các xung đột
Những công việc mà người khác cho là đơn điệu
Sau khi học xong về tính khí con người, bạn hãy áp dụng vốn liếng hiểu biết ấy để cải thiện khả năng sống hoà nhập với người khác.
Oswald Chambers.
 
Mỗi loại tính khí con người đều có kiểu cử chỉ, lối nói, cách diễn đạt và hành vi riêng biệt trong khi giao tiếp. Khi bắt đầu hiểu các loại tính khí con người, và khởi sự quan sát tha nhân, chúng ta có thể nhận biết tính khó một con người vừa khi họ vào phòng. Đừng bao giờ dùng hiểu biết đó để phán xét hoặc có định kiến đối với bất cứ ai. Chúng ta chỉ nên dùng kiến thức ấy giúp mình trong ứng xử giao tiếp và trong việc tiên đoán những phản ứng của người khác.
Tính khí sôi nổi hoạt bát
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát bước vào phòng với đôi môi hé mở, đôi mắt đảo quanh tìm người sẵn sang nghe mình nói chuyện. Trong khi huyên thuyên nói để người khác chú ý đến sự hiện diện của mình thì đôi tay người ấy liên tục múa máy. Khi ngồi thì người ấy lắc lư người,, nhịp chân, ngón tay gõ nhịp chứ không chịu ngồi yên. Ngươi ấy không yên lặng, nghỉ ngơi hoặc thư giãn. Người ấy tìm kiếm thính giả kế tiếp, xáp tới người mới vừa bước vào, sẵn sang bỏ rơi bạn dù bạn đang kể một chuyện hấp dẫn nhất. Người ấy không nhận biết hành động như vậy là bất lịch sự vì nãy giờ họ chẳng lắng nghe câu chuyện, thậm chí cũng chẳng chú ý đến sự kiện bạn đang nói với họ. trong buổi tiệc, người ấy chuyển từ nhóm này sang nhóm khác  khiến nhóm đó nói chuyện ầm ỉ hơn. Phụ nữ sôi nổi hoạt bát bước vào buổi tiệc liền ôm choàng người này người kia, hôn nhau, cười đùa rồi cười rú lên. Trong khi chuyện văn, người ấy nắm chặt tay người nghe để thính giả không bỏ đi giữa chừng. khi thấy một nhân vật hồ hởi, nhún nhảy ào ào vào phòng miệng huyên thuyên nói, thì chắc chắn đó là một đối tượng người có tính khí sôi nổi hoạt bát.
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát nói đến những chi tiết thái quá bất kể câu chuyện đó có thật hay không. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát cho rằng nếu đã nghe một câu chuyện buồn tẻ và muốn kể lại thì thêm thắt chút đỉnh là hợp lý thôi. Vì vậy câu chuyện người ấy kể lại đương nhiên hấp dẫn hơn khi người ấy nghe trước đó.
Bất cứ người có tính khí sôi nổi hoạt bát nói gì cũng luôn luôn thái quá và hồ hởi khiến bạn nghe cách thích thú. Vừa nhìn thấy người có tính khí ấy, bạn cần quyết định nhan chóng: Nếu muốn vui vẻ một lúc thì ngồi nghe người ấy kể chuyện vui. Còn nếu bạn cần nói chuyện gì thì nên nhanh chóng tránh sang phòng khác. Tại đó có người có tính khí thanh thản trầm tĩnh sẵn sang chuyện trò với bạn.
Tính khí linh hoạt hùng lực
Tương tự như người có tính khí sôi nổi hoạt bát, người có tính khí linh hoạt hùng lực rất khó thư giãn. Họ thường, đối với người có tính khí linh hoạt hùng lực, chuyện trò vặt vãnh là phí thì giờ. Nếu câu chuyện không lien quan đến việc làm ăn, hoặc thấy không thể lèo lái câu chuyện thì người ấy sẽ ngồi yên, chẳng nói nửa lời. Khi muốn xem món đồ mình thích, người có tính khí linh hoạt hùng lực có khuynh hướng tự tiện đưa tay cầm lấy ngay thay vì xin phép hoặc nhờ lấy giùm, có thể vì vậy mà họ vô tình làm đổ mấy món đồ quan trọng khác.
Người có tính khí linh hoạt hùng lực biết mọi chuyện về mọi đề tài, và vui vẻ kể cho bạn nghe nhiêu chi tiết mà bạn chẳng cần biết. Họ ăn nói kiểu khẳng định tuyệt đối và có khuynh hướng xem người khác như thể hoàn toàn ngờ nghệch. Tốt hơn hết là đừng bất đồng ý kiến với người có tính khí linh hoạt hùng lực trong mọi tình huống, vì họ rấ tưa tranh cãi. Họ sẽ tìm cách chứng minh rằng bạn sai lầm bất chấp ý bạn là đúng. Khó mà phản bác lối chứng minh của người có tính khí linh hoạt hùng lực. Họ đeo theo bạn ra tận bãi đậu xe, giãi bày lý lẽ của họ cho đến chừng bạn đành thừa nhận lý luận của họ là đúng. Họ thường nói những kiểu câu như:
“Tôi đã bảo mà!”
“Coi chừng, ngốc à!”
“Tuyệt đối không thể…”
“Rõ ràng quá rồi.”
“Chỉ có ngốc mới nói vậy.”
“Cậu làm sao thế?”
“Bộ cậu chẳng biết tí gì à?”
“Nếu thông minh hơn một chút, cậu sẽ thấy tôi đúng.”
 
Sau khi nhận diện người có tính khí linh hoạt hùng lực, bạn cần biết cách xử sự với họ trong từng tình huống. Hãy nêu vài thắc mắc hóc búa rồi tỏ vẻ thán phục khi họ giải đáp. Hãy gật gù cách thông minh khi người ấy khẳng định về những điều không thể chối cãi trong cuộc đời. Rồi họ sẽ nhớ mãi bạn là người chuyện trò rất thông minh hấp dẫn.
Tính khí cầu toàn ưu tư
Trái ngược với cách xuất hiện ầm ĩ, ào ào của người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí linh hoạt hùng lực, người có tính khí cầu toàn ưu tư lặng lẽ, khiêm tốn xuất hiện. Đàn ông thì mong không ai nhìn thấy mình, còn phụ nữ thì cứ e ngại trang phục của mình có điểm nào lạc điệu. Đàn ông người có tính khí cầu toàn ưu tư không ưa tiệc tùng nên nếu lỡ có mặt thù tự nhủ: “Phải chi mình đừng đến đây!” Họ thường thọc tay trong túi quần rồi đứng ngoài rìa nhìn thiên hạ. Nếu không ai mời họ ngồi thì họ cũng chẳng quan tâm đến việc đó. Họ chẳng bao giờ muốn làm mất lòng ai. Họ cố giữ gìn để sau đó không ai có thể nhận xét hoặc phê bình họ về bất cứ chuyện gì. Nghe một người có tính khí sôi nổi hoạt bát vô tình nói một câu khiếm nhã, người có tính khí cầu toàn ưu tư thường chột dạ, để bụng rồi sinh ra chán chường chẳng muốn trò chuyện suốt cả buổi đó. Gặp cơ hội thuận tiện, họ lập tức kéo vợ ra khỏi cửa, ra về với tổ ấm an toàn của họ.
Người có tính khí cầu toàn ưu tư khó đón nhận lời khen tặng, và thường nhận định như sau:
“Bộ ông thích món đồ cũ lỹ này à?”
“Thế mà xưa nay tôi chẳng chẳng bao giờ thích mái tóc của mình.”
“Tôi thật sự không giỏi chuyện này đâu.”
Vì thường tự phủ nhận giá trị của chính mình nên người có tính khí cầu toàn ưu tư có khuynh hướng nhận định rằng:
“Dự án này chẳng có nhiều hy vọng thành công đâu.”
“Hoà vốn là tốt rồi. Không lỗ là may đấy!”
“Chẳng bao giờ tôi có khả năng lãnh đạo.”
“Tôi biết mọi việc đã sai trật ngay từ đầu rồi.”
“Sao phiền quá!”
“Coi bộ nhiều việc dữ à!”
Khi liên hoan, tiệc tùng nhóm người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thường tụ tập với nhau điều gì nhiều. Họ cảm thấy ấm lòng vì ai nấy điều chấp nhận lẫn nhau. nếu bạn đang tìm mọt đám thính giả hoặc một người chịu lắng nghe mà không cãi lý với bạn, thì nên đến với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh! bạn sẽ thích họ ngay.
Lần sau khi đến một buổi liên hoan, hãy nhìn quanh bạn sẽ thấy một phụ nữ người có tính khí sôi nổi hoạt bát bám theo một nam nhi, miệng huyên thuyên những câu chuyện đáng yêu. Rồi bạn quan sát một ông người có tính khí linh hoạt hùng lực đang mạnh bạo chỉ dẫn người khác cách điều hành công việc làm ăn để được thành công như chính mình. Hãy dõi theo một phụ nữ người có tính khí cầu toàn ưu tư ngồi cách ngay ngắn nhưng bất an, torng khi ấy cánh đàn ông bị vẻ ôn nhu dịu dàng của bà cuốn hút. Dầu vậy bà ấy mong rằng họ nói những câu ngọt ngào đó không phải chỉ nhằm làm bà vui. Rồi bạn tìm cách phát hiện người có tính khí thanh thản trầm tĩnh đang thư giãn trước màn hình tivi trong phòng họp của gia đình với hy vọng là không ai nhìn thấy mình. Đừng ngạc nhiên nếu người có tính khí thanh thản trầm tĩnh mắt nhắm mắt mở, tự nhủ: nói chung buổi liên hoan này cũng không đến nỗi tệ lắm.
Hiểu biết về tính khí con người giúp mỗi người chúng ta ưng xử tốt đẹp trong các tình huống. Nó giúp ta biết cách chuyện trò phù hợp làm hài lòng người đối diện và hiểu rõ được ưu nhược điểm của người khác. Từ nay trở đi bạn sẽ có nhiều niềm vui hơn khi nhận diện người nói giỏi, người hành động, người suy tư, người quan sát. Chúng ta được tạo ra cách khác nhau, chẳng ai giống ai, há chẳng phải là điều kỳ diệu sao?
“Hãy giáo huấn người khôn ngoan thì người sẽ khôn ngoan hơn;
Hãy dạy dỗ người công chính thì kiến thức của ngươi sẽ gia tăng.”
(Kinh Thánh, sách Châm Ngôn chương 9 câu 9)
 

Chương 16
 
Làm thế nào để hoà đồng với mọi người?
Sau khi phân tích ưu nhược điểm của mình, chúng ta cần thành thật bắt đầu cải thiện bản than. Giờ đây làm thế nào chúng ta có thể vận dụng vốn kiến thức này để sống hoà đồng cùng với mọi người?
Một ngày nọ, đúng kiểu của người có tính khí cầu toàn ưu tư, Freddy than phiền về Marita rằng: “Chị Marita ăn ở bừa bãi, ồn ào quá mức, chẳng nghiêm túc gì cả. Cứ phải dọn dẹp cho chị ấy suốt ngày. Con chán quá!” tôi quay sang Freddy giải thích: ”con có biết vì sao đức Chúa trời ban cho Marita làm chị con không? Ngài muốn cho con những năm tháng thực tập sống chung với người có tính khí sôi nổi hoạt bát vì ngài biết sau này con sẽ lấy một thiếu nữ có tính khí tương tự như chị Marita.”
Freddy khẳng định chắc như đinh đóng cột: “con chẳng thèm lấy người giống tính chị Marita đây.’ Nói xong Freddy bỏ đi.
Vài ngày sau đó, khi trí óc sôi nổi hoạt bát của tôi đã hoàn toàn quên mẩu chuyện giữa hai mẹ con, thì Freddy vào bếp nói với tôi: “mẹ nói đúng quá!”
Tôi chẳng biết Freddy đề cập đến chuyện gì nhưng mừng vì ít ra tôi cũng đã nói đúng.
“Mấy bữa trước mẹ nói biết đâu chừng sau này con sẽ lấy người giống tính chị Marita. Suốt tuần này, con quan sát mấy bạn nữ mà con thích ở trường thì phát hiện họ rất giống tính chị ấy. thế là mẹ nói đúng. Chắc là ngay từ bây giờ con phải tập sống chan hoà với chị ấy vậy.”
Tôi kể lại chuyện này với marita. một tuần sau Marita hỏi tôi: “Freddy đang âm mưa gì vậy mẹ?” “Chuyện gì thế con?” Freddy đối xử với con tốt hơn trước lại còn bưng giúp đồ đạc từ xe vô nhà nữa.”
Tôi giải thích: “Freddy nghĩ mẹ đúng khi nghe mẹ nói rằng biết đâu chừng sau này nó lập gia đình với người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Vì vậy nó lo thực tập sống tốt với con ngay từ bây giờ.”
Khi bắt đầu hiểu sự dị biệt giữa các tính khí cơ bản nơi con người, chúng ta có thể loại bỏ áp lực trong các trong các mối liên hệ của mình. Chúng ta có thể nhìn sự dị biệt của người khác với tinh thần khoan dung và không tìm cách bắt người khác trở nên giống như mình.
TÍNH KHÍ SÔI NỔI HOẠT BÁT
Nhận ra sự khó khăn của người có tính khí sôi nổi hoạt bát khi phải hoàn thành công việc.
Tuy chúng ta cầu mong mọi người có tính khí sôi nổi hoạt bát sẽ bình tĩnh lại, nhưng chỉ cầu mong đơn thuần như vậy thì khó thành sự thật. Chúng ta cần thực tế hoá ước mong đó. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát ưa thích những ý tưởng, dự án mới lạ nhưng thiếu khả năng đeo đuổi đến cùng. Người có tính khí cầu toàn ưu tư đặc biệt cảm thấy khó hiểu nhược điểm này, vì họ cho rằng người thông minh nào cũng phải làm như vậy. Cần liên tục trông chừng trẻ có tính khí sôi nổi hoạt bát nhằm giúp các em làm xong những việc chúng ta giao. Dù có thiện chí, nhưng các em dễ bị phân tâm. Do đó, chúng ta chớ bỏ quên các em. Nhiều bà mẹ thấy thà tự mình làm việc còn dễ hơn sai bảo con. Nhưng thái độ đó chỉ khiến nhược điểm của trẻ người có tính khí sôi nổi hoạt bát trở nên tệ hơn, rồi các em sớm nhận ra rằng nếu không thực hiện tốt công việc thì người lớn không giao việc nữa.
Với người lớn có tính khí sôi nổi hoạt bát chẳng qua cũng chỉ là trẻ em to xác nên cũng có thể áp dụng nguyên tắc đó cho họ. Nếu bạn đang hướng dẫn người có tính khí sôi nổi hoạt bát, bạn phải chỉ dẫn cặn kẽ rõ ràng, tỏ ra cấp bách, rồi phải theo dõi kỹ, cho đến khi bạn thấy có thể giao phó cho họ hoàn thành một kế hoạch, một dự án. Tốt hơn hết là dùng người có tính khí sôi nổi hoạt bát vào những lãnh vực thuộc sở trường của họ và tránh giao cho họ những công việc tỉ mỉ, đòi hỏi sự phối hợp thời gian thật chính xác.
Nhận biết người có tính khí sôi nổi hoạt bát nói khi chưa suy nghĩ
Người có tính khí cầu toàn ưu tư không hiểu nổi chuyện một người có thể mở miệng nói mà không biết nội dung sắp nói. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát mở miệng nói mà chưa biết mình nói gì. Lời nói vọt ra khỏi miệng họ cách tự nhiên. Họ không muốn làm người thiếu thận trọng trong lời nói, nhưng họ tự nhiên là thế. một bà người có tính khí sôi nổi hoạt bát kể rằng: “Chồng tôi cho rằng tâm trí tôi như máy bán kẹo bi. Ý tưởng như những viên kẹo bi đủ màu sặc sỡ xoay quanh không theo một trật tự đặc biệt nào, khi nhấn nút thì kẹo bi ào ra.”
 
Nhận ra rằng họ ưa thích sự đa dạng, uyển chuyển
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn luôn muốn thấy điều mới diễn ra. họ hoạt động mạnh mẽ nhất trong bầu không khí tưng bừng vui vẻ. Giao cho họ những công việc điều đặn buồn tẻ sẽ không khai thác hết năng lực của họ. Phụ nữ người có tính khí sôi nổi hoạt bát muốn có nhiều áo quần, tiền bạc, tiệc tùng, bè bạn và không hề thích cuộc sống tẻ nhạt. Đàn ông người có tính khí sôi nổi hoạt bát thường cảm thấy phấn khởi, thích thú đối với công việc mới mẻ nên làm việc rất tốt cho đến chừng tính độc đáo của công việc sút giảm. Nếu bạn muốn có chồng vững vàng, đáng tin cậy, thủ cựu thì tốt nhất là tránh người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Còn nếu muốn có cuộc sống đầy lý thú, đa dạng, không giây phút nào buồn tẻ thì bạn cần kiếm người có tính khí sôi nổi hoạt bát.
Giúp họ đừng ôm đồm quá nhiều việc
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát thường ôm đồm quá nhiều việc. Những ý tưởng hoặc dự án mới cuốn hút họ nên họ đồng ý tham gia ngay (hoặc thậm chí nhận chức chủ tịch). Họ khó từ chối bất cứ đề nghị nào. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát vốn có thiện chí nhưng khi không kham nổi do quá nhiều việc, họ liền buông bỏ. Cần giúp họ tính toán trước xem có đủ thời gian thực hiện công việc không và khuyên họ không nên ôm đồm quá mà hỏng việc. Bạn đời của người có tính khí sôi nổi hoạt bát thường có xu hướng đợi đến ngày họ suy sụp tinh thần rồi mới bắt ép họ vĩnh viễn buôn bỏ mọi việc. cần cố gắng giải quyết tình trạng này kịp thời và hợp lý. Phải biết rằng người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần những hoạt động ngoài mưu sinh nhưng lại không biết nói không với bất cứ người nào. Cần tỏ ra than phục khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát được mời mộc và nhớ ca ngợi uy tính của họ. Cần giúp họ từ bỏ một số những cơ hội trở thành nhân vật quan trọng, nhưng đừng buộc họ dẹp bỏ tất cả mọi hoạt động ngoài việc mưu sinh của họ.
Đừng mong họ nhớ các cuộc hẹn hoặc giữ đúng giờ
Dù tôi đã nài nỉ người có tính khí sôi nổi hoạt bát nên sinh hoạt có tổ chức, đúng giờ nhưng bạn chớ quá kỳ vọng nơi họ. Cho dù họ định đến sớm thì thường có chuyện bất ngờ xẩy ra. Cho dù ra đi đúng giờ, họ cũng phải quay về nhà tìm món đồ bỏ quên.
Lạ lùng một điều là hàm răng của Marita và Freddy rất điều đặn, ngay hàng thẳng lối, vì biết bao lần tôi đã quên ngày hẹn không đưa các con đi chỉnh nha. May mắn là nha sĩ của chúng làm việc có tổ chức, có lịch làm việc rõ ràng, nhắc nhở tôi đúng lúc. Nếu bạn hỏi thăm ông nha sĩ về tôi, ông ấy sẽ cho bạn biết tôi là một người phụ nữ lẩn thẩn đáng thương, có cả tá con, chỉ số thông minh thấp mà chẳng biết lịch làm việc là gì.
Dù cố gắng hết sức, người có tính khí sôi nổi hoạt bát cũng không thể lập tức điều chỉnh cuộc sống cho có tổ chức và đúng giờ giấc.
Ca ngợi về mọi việc họ hoàn tất
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát khó theo đuổi đến cùng một công việc nên chúng ta cần liên tục ca ngợi họ để họ tiếp tục. Người thuộc tính khác vốn không cần sự thúc giục thường xuyên theo kiểu đó nên họ không thể hiểu rằng khen ngợi là món ăn tinh thần cho người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát không sống nổi nếu thiếu lời khen ngợi. Hồi mới lập gia đình với anh Fred, tôi thường lau dọn mảnh vụn bánh mì trong ngăn kéo đựng dao. Sau khi lau dọn xong, vì muốn được khen ngợi, tôi khoe với anh Fred rằng: “Anh à, em la sạch ngăn kéo đựng dao rồi nè.” “Ừ, thì cũng đến lúc phải dọn rồi.”
Nghe trả lời kiểu đó, tôi không lau dọn mấy ngăn kéo đó nữa. Khi học về các loại tính khí con người, anh Fred thay đổi cách xử sự với tôi. Anh hiểu lời khen tặng đối với tôi quan trọng biết chừng nào. Giờ đây, mỗi khi tôi dọn dẹp ngăn kéo đựng dao và báo cho anh ấy biết, anh liền gác hết mọi việc, chạy ngay vào bếp rồi trầm trồ: “Ô! Ngăn kéo đựng giao này trông tươm tất quá!” nghe khen vậy, biết đâu chừng có ngày tôi lại lau dọn tất cả ngăn kéo trong nhà!
Đối với trẻ sôi nổi hoạt bát, đặc biệt quan trọng là công nhận điều các em đã hoàn tất thay vì chê các em làm dở. Hôm nay chúng ta khen trẻ về vài chuyện nhỏ, mai kia có thể các em làm thêm một số việc nữa.
Nhận biết họ là người dễ bị hoàn cảnh tác động
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát bị hoàn cảnh tác động mạnh hơn người thuộc các loại tính khí khác. Cảm xúc vui buồn của họ thay đổi theo tình huống chung quanh. Khi nhận thức cảm xúc của người có tính khí sôi nổi hoạt bát biến chuyển thất thường, bạn sẽ không phản ứng thái quá đối với những cơn bốc đồng của họ. Thật bất hạnh cho người có tính khí sôi nổi hoạt bát khi họ kêu cứu “Chó sói! Cho sói! Nhiều lần. Một bà nọ kể chuyện có lần bà dựa vào bếp ga nên cháy áo. Bà hét lên: “Chết rồi! Cháy! Cứu em! Cứu! Cháy!” Ông chồng ở phòng bên cạnh liền trả lời: “Diễn như vậy là tài tình nhất rồi!”. Ông cứ tưởng bà giả bộ hoặc cố ý phóng đại sự việc.
Họ thích đồ chơi mới, nên tặng quà cho họ
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát thích được nhận quà. họ không quan tâm đến giá trị món quà. Được tặng quà là họ vui rồi. Nhà tôi biết tôi thích những chuyện bất ngờ. Đôi khi dù chỉ mua một ổ bánh mì trên đường về nhà, anh ấy cũng vào phòng tặng tôi như một món quà. Tôi mở túi giấy và thật sự biết ơn anh quan tâm đến tôi, biết cả việc trong nhà hết bánh mì còn tôi lại quên mua. Vào dịp Phục sinh nọ, anh ấy tặng tôi một tá móc treo áo khoát màu lục anh mua vào dịp khuyến mãi. Tôi rất cảm kích và thích thú vì tôi thường lạc mất móc treo áo khoác mà không thể nào tìm cái khác thay thế. Có móc áo màu lục tôi có thể kiểm tra các tủ khác và dễ dàng phát hiện móc áo của tôi lạc vào đó.
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát luôn luôn tròn xoe mắt vẻ ngây thơ nên họ lúc nào cũng trông mong nhận “đồ chơi” mới để thắp sang ngày tháng cuộc đời.
Chấp nhận chuyện người có tính khí sôi nổi hoạt bát vui thích về những chuyện khiến người khác bối rối, lúng túng
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát thích kể chuyện về những lầm lẫn sai sót của mình. Vào những lúc đó chúng ta chỉ cần lắng nghe chớ đừng chỉ bảo họ phương cách tránh những sai sót đó. một bà nọ kể với tôi về chuyện bà đứng tại một góc đương vào giữa trưa. Tất cả ô tô phải dừng lại vì kẹt xe. Cảnh sát đang cố ngăn khách bộ hành không cho đi vào khúc đường này. Là người có ít nhiều tính khí linh hoạt hùng lực và không muốn phí thì giờ vô ích, bà quyết định dọn dẹp túi xách trong khi chờ đợi. Bà trút hết đồ đạc trong túi xách lên mui phía trước một chiếc xe mà bà tưởng đang đậu sát lề đường. Bà chưa kịp sắp xếp lại đống đồ thì đường thông, cảnh sát ra hiệu cho xe chạy. Cái mui xe được bà dùng làm bàn liền lao tới trước nên đồ đạc bị hất bay tung toé theo gió.  Bà la hoảng chạy theo lượm đồ đạc. Các khách bộ hành khác vừa lo tránh xe, vừa giúp bà nhặt giấy tờ, chai lọ, lược là, son phấn và tiền bạc. May cho bà, tất cả các món đồ quan trọng được thu hồi về đủ cả. Thế mà bà nôn nả tìm tôi để kể lại chuyện này trong khi một người có tính khí cầu toàn ưu tư chắc phải cảm thấy xấu hổ.
Nhận biết rằng họ là người có thiện chí
Có lẽ lời khuyên quan trọng nhất để sống hoà hợp vớ người có tính khí sôi nổi hoạt bát là phải nhận biết họ là người có thiện chí. Rất nhiều người có tính khí cầu toàn ưu tư nói rằng thật ích lợi khi biết người có tính khí sôi nổi hoạt bát không hề cố ý trêu chọc họ. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát rất muốn được nổi tiếng, được ưa chuộng nên cố gắng làm vui lòng người khác chứ tuyệt nhiên không hề muốn gây phiền toái cho người khác. Nhận biết sự thật này giúp bạn giảm thiểu rất nhiêu xung đột với người có tính khí sôi nổi hoạt bát.
Nên tán thưởng tính vui vẻ của họ.
Tính khí cầu toàn ưu tư
Nhận biết họ rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương
Một trong những ích lợi lớn nhất của sự hiểu biết về tính khí con người là cảm giác thư thái nhẹ nhàng khi ta hiểu được tại sao người ấy lại phản ứng như vậy. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí linh hoạt hùng lực ăn nói bộc trực cần nhận biết một điều quan trọng là người có tính khí cầu toàn ưu tư rất nhay cảm và dễ bị tổn thương.
Tính nhạy cảm là đặc điểm tích cực tạo cho người có tính khí cầu toàn ưu tư một bản tính phong phú, sâu sắc, giàu cảm xúc. Nhưng nếu thái quá những xúc cảm ấy khiến họ dễ bị tổn thương. Khi nhận biết một người thuộc tính khí cầu toàn ưu tư, bạn phải thận trọng trong lời nói để khỏi vô tình gây buồn phiền cho người ấy.
Nếu thấy mây đen ùn ùn kéo tới, bạn nên thành thật xin lỗi và giải thích rằng bạn có thói quen ăn nói bộp chộp, thiếu đắn đo, suy nghĩ.
Nhận biết người có tính khí cầu toàn ưu tư bẩm sinh vốn bi quan
Trừ phi hiểu rõ người có tính khí cầu toàn ưu tư, bạn không nhận biết bẩm sinh họ có cái nhìn bi quan về cuộc đời. Mặt tích cực của đặc tính này là nhờ đó họ có thể tiên liệu những vấn đề mà người thuộc tính khác không hề chú ý. Nhưng nếu thái quá, họ chẳng bao giờ hưởng được khoảnh khắc an vui, hạnh phúc.
Học cách xử trí với sự trầm uất
Trong số các bạn, nếu có ai đang sống với người có tính khí cầu toàn ưu tư đang trầm uất, một lần nữa, tôi xin đề nghị các bạn đọc quyển sách Xua Tan Mây Mù (blow away the black clouds) do tôi biên soạn. Đây là quyển sách của một người nghiệp dư viết về chứng trầm uất. Sách đưa ra những đề nghị nhằm đối chứng nó. Đặc biệt hữu ích là chương “cách sống chung với người bị trầm uất”:
Dưới đây là vài đề nghị cơ bản:
  1. Canh chừng xem có dấu hiệu của chứng trầm uất xuất hiện:
Mất hứng thú sống.
Cảm thấy bi quan, tuyệt vọng
Tránh né, không muốn liên hệ với người khác
Ăn quá nhiều hoặc quá ít
Mất ngủ hoặc ngủ cả ngày
Nói đến việc tự tử
  1. Nhận biết họ cần sự giúp đỡ
Nếu đương sự từ khước những lời khuyên bảo và sự quan tâm của bạn, hãy tìm cách giúp đương sự thổ lộ cảm xúc của họ với một người có uy tín.
  1. Đừng tìm cách làm cho họ vui vẻ
Khi chưa hiểu rõ chứng trầm uất, tôi thường bị những đợt buồn chán của anh Fred bằng câu nói đùa.” Vui như em nè!” Về sau tôi nhận ra rằng trò đùa kiểu đó chỉ khiến anh buồn chán thêm. Chúng ta phải đặt mình vào tâm trạng của họ, nói với họ là chúng ta hiểu cảm xúc của họ (chứ đừng chê trách họ) rồi dần dần kéo họ ra khỏi tình trạnh buồn chán đó.
  1. Khuyến khích họ diễn đạt cảm nghĩ của mình.
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí linh hoạt hùng lực xem tình trạng buồn chán như thể một điều dễ dàng biến mất nhờ một câu nói: “Quẳng gánh lo đi mà vui sống!” Nếu đương sự không đáp ứng, họ thương quay lung bỏ đi, để mặc đương sự với tình trạng trục trặc đó. Người đang buồn chán cần được giúp đỡ chăm sóc trong thời gian dài mới có thể thổ lộ cảm xúc, xem xét nguyên nhân, đồng thời phân tích các giải pháp khả thi với người khác.
  1. Đừng bao giờ nói với họ rằng các trục trặc của họ thật ngớ ngẩn, vớ vẩn.
Người đang buồn chán cảm thấy các trục trặc của mình mặc dù có thật nhưng cũng có thể là ngớ ngẩn. Họ tự giận mình vì đã bực bội và họ cũng biết rằng người khác cũng nghĩ rằng các mối bận tâm của họ là vớ vẩn. Cũng vì vậy mà họ không thổ lộ cho ai biết những điều khiến họ khó chịu. Nếu bạn kiên nhẫn dò hỏi, dỗ dành họ cũng thổ lộ nổi lòng. Nếu sau khi họ tâm sự mà bạn lại nhận định: “Chưa hề nghe chuyện vớ vẩn đến như thế!” thử tưởng tượng họ cảm thấy như thế nào?
Khen ngợi họ cách thành thật và đầy lòng yêu thương
Vì không dám chắc về tình yêu thương của người khác đối với mình, nên người có tính khí cầu toàn ưu tư luôn thắc mắc nghi ngờ trước những lời khen tặng dành cho họ. Trong khi người có tính khí sôi nổi hoạt bát thích nghe lời khen đến nỗi có thể thấy mình được khen qua mmột câu nhận xét láo xược, con người có tính khí cầu toàn ưu tư thường cảm thấy bị xúc phạm khi nghe những lời khen tặng. Một lý do nữa khiến người có tính khí cầu toàn ưu tư nghi ngờ lời khen lấy lệ hoặc lời tăng bốc là vì họ thường phân tích mọi thứ và hoài nghi mọi người, đặc biệt là những người vui vẻ. Họ cảm thấy phía sau lời khen tặng chắc chắn phải ẩn tàng một động lực. Tuy vậy họ lại thật sự muốn được người khác công nhận họ. Tình hình mâu thuẫn này khiến người khác khó đưa ra một câu nhận xét tích cực đối với người có tính khí cầu toàn ưu tư và cũng khiến họ khó tiếp nhận lời nhận xét tích cực cho đúng nghĩa. Nhờ biết như vậy, bạn có thể đưa ra những lời khen tặng chân thành, êm tai, đầy tình yêu thương rồi không cảm thấy bực bội nếu phải nghe đương sự trả lời: “Ông nói như vậy thật sự với ý gì?”
Chấp nhận người có tính khí cầu toàn ưu tư đôi lúc ưa sự yên tĩnh
Khi chưa lập gia đình với anh Fred, tôi không hề biết rằng người ta có thể vui thích trong lặng lẽ một mình một cõi. Tôi cứ nghĩ rằng một ngày mà phải lặng lẽ một mình trong 10 phút tức là không được ưa chuộng. Tôi từng học làm xướng ngôn viên cho đài phát thanh nên tôi biết rằng nếu im lặng trong 5 giây thì cũng đủ bị cho thôi việc. Tôi nhìn cuộc đời theo cách đó: có ngươi phải nói luôn miệng, những giây phút im lặng đồng nghĩa với buồn chán. Trong suốt tuần trăng mật, tôi nói chuyện lien hồi. thế mà anh Fred tuyên bố: “Anh ưa thích nhất khi được yên tĩnh.” tưởng tượng xem tôi ngạc nhiên biết bao?
Ưu thích sự yên tĩnh ư?
Ý tưởng quá ngược đời! nếu bạn là người có tính khí sôi nổi hoạt bát có thể bạn không biết người có tính khí cầu toàn ưu tư thật sự thích những phút giây yên lặng. Họ thích đăm đăm nhìn vào khoảng không, hít thở làn gió mát, trầm tư dưới ánh trăng. Nếu bạn có thể hiểu được sở thích đó, người có tính khí cầu toàn ưu tư vốn giàu cảm xúc sẽ biết ơn bạn.
Một thời gian biểu hợp lý
Thời gian biểu là phần quan trọng nhất trong nếp sinh hoạt hằng ngày của người có tính khí cầu toàn ưu tư. Họ cần biết rõ mình sắp đi đâu, khi nào và vì sao. Một ngày không có thời khoá biểu là gặp nhiều xáo  trộn. Khi chấp nhận sự thật đó, bạn có thể cải thiện mối lien hệ với những người có tính khí cầu toàn ưu tư quanh bạn bằng cách sắp xếp sinh hoạt của mình theo thời gian biểu. Đừng tìm cách buộc người có tính khí cầu toàn ưu tư theo lối sống tuỳ hứng của bạn. Chủ trương của người có tính khí cầu toàn ưu tư như vậy là đúng. Tất cả chúng ta đều phải biết mình sắp đi đâu và sắp làm gì.
Ngăn nắp là nhu cầu thiết yếu
Vung vãi đồ đạc khắp nhà đến nỗi chẳng bao giờ biết món nào nằm ở đâu là cánh nhanh nhất khiến người có tính khí cầu toàn ưu tư bị trầm uất. Thậm chí nếu bạn là người có tính khí sôi nổi hoạt bát cũng phải cố gắng ý thức ít nhiều về tính ngăn nắp trật tự, thu dọn đồ đạc thay vì dẫm đạp lên, trả lại chỗ cũ những món đồ vừa sử dụng.
Người có tính khí cầu toàn ưu tư thường đòi hỏi mọi việc đạt mức hoàn hảo cách thái quá đến nỗi có một ông người có tính khí cầu toàn ưu tư nói với cô vợ người có tính khí sôi nổi hoạt bát mới cưới: “Nếu em không tập nằm ngủ ngay ngắn hơn anh sẽ nằm riêng một cái giường khác.”
Giúp họ đừng trở thành nô lệ cho gia đình
(đặc biệt nhắn với các ông có vợ cầu toàn ưu tư)
Vì người có tính khí cầu toàn ưu tư đòi hỏi sự hoàn hảo nên họ khó chấp nhận tình trạng không đạt tiêu chuẩn của họ. bở thế các bà mẹ tính khí cầu toàn ưu tư có khuynh hướng làm hết việc nhà và trở thành nô lệ cho gia đình. một khi xem sự tận tuỵ phục vụ của mẹ là chuyện đương nhiên,  các con sẽ cố ý làm việc lề mề khiến mẹ phải la lên: Mẹ không muốn các con làm việc gì trong nhà này nữa.” Thế là các con đắc chí, chỉ lo đi chơi suốt ngày. Như vậy, đương nhiên các con không biết làm việc nhà và quan niệm sai về trách nhiệm trong cuộc sống. Cần khuyến khích vợ bạn huấn luyện con cái giúp việc nhà và khuyên bà hạ thấp tiêu chuẩn cho hợp với khả năng các con.
Nếu bạn có một người bạn đời giàu tình cảm và có những cảm xúc sâu sắc, nên tỏ thái độ cảm kích, dễ dãi.
Tính khí linh hoạt hùng lực
Người có tính khí linh hoạt hùng lực có khả năng lãnh đạo bẩm sinh
Điều đầu tiên chúng ta cần hiểu khi liên hệ với người có tính khí linh hoạt hùng lực là họ có khả năng lãnh đạo bẩm sinh. Bản tính của họ thúc đẩy họ đứng vào những vị trí lãnh đạo. Họ chẳng phải là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, đã từng đưa ra một quyết định quan trọng đòi tiếp quản thế giới. Họ chẳng phải là người có tính khí cầu toàn ưu tư, người từng lập kế hoạch rồi thực hiện cách năng nổ, tháo vát. Họ chẳng phải là người có tính khí sôi nổi hoạt bát, người rốt cuộc đã bắt tay vào kinh doanh. Họ là những người được sinh ra với lòng muốn cầm quyền chỉ dẫn và thích lãnh đạo. Một trẻ em tính khí linh hoạt hùng lực quan sát người cha linh hoạt hùng lực la lối người mẹ tính khí thanh thản trầm tĩnh. Mặc dù chưa biết gì về sự dị biệt giữa các loại tính khí, em cũng an ủi mẹ đang khóc bằng câu: “Khi bố la mẹ, mẹ cứ la lại đi”. Một khi hiểu tâm tính của người có tính khí linh hoạt hùng lực vốn có nhiều ưu điểm, đôi khi quá mấu, bạn sẽ không ngạc nhiên hoặc sẽ không bị tổn thương khi họ nắm quyền chỉ huy.
Vì tính khí của người có tính khí linh hoạt hùng lực rất mạnh mẽ nên người liên hệ với họ cũng phải có tính mạnh mẽ như vậy. Họ không cố ý áp đặt đường lối của mình lên mọi người. Họ chỉ mau chóng nhìn ra giải pháp “đúng”. Một khi hiểu cách suy nghĩ của họ, bạn có thể giữ vững lập trường. Họ sẽ tôn trọng bạn vì quan điểm của bạn. Còn khi bạn để người có tính khí linh hoạt hùng lực thao túng bạn, họ sẽ cứ thao túng mãi.
Cương quyết đòi hỏi trao đổi hai chiều
Tính ưa thao túng của người có tính khí linh hoạt hùng lực khiến bạn đời, đồng nghiệp của họ khó đưa ra ý kiến về việc nhà hoặc kế hoạch làm việc. Vì thế, bạn đời của người có tính khí linh hoạt hùng lực phải cương quyết đòi hỏi là cụm từ nặng tính quyết liệt, nhưng cần duy trì khi đối thoại với người có tính khí linh hoạt hùng lực. Người có tính khí linh hoạt hùng lực chỉ muốn ra lệnh chứng không muốn bàn luận.
Đôi khi tôi gợi ý với các bà có chồng tính khí linh hoạt hùng lực một giải pháp là lắng nghe ý kiến của các ông chồng, cảm ơn về điều đó rồi xin họ nghe mình nói trong ba phút. Thông thường họ sẽ chịu chú ý nghe nếu chúng ta tỏ ra cương quyết, nói năng rõ ràng, đúng vấn đề nhưng thân thiện.
Họ không cố ý làm tổn thương
Vì ăn nói bộc trực, nghĩ gì nói nấy và không quan tâm đến cảm xúc của người khác nên người có tính khí linh hoạt hùng lực thường làm tổn thương người nghe họ. Nếu chúng ta nhận biết rằng người có tính khí linh hoạt hùng lực không cố ý làm tổn thương mình mà chẳng qua họ ăn nói bộc trực, chúng ta dễ dàng chấp nhận những lời nhận xét hấp tấp của họ mà không bực bội khi một người có tính khí linh hoạt hùng lực khen: “Cái áo dài bà đang mặc đẹp lắm. Lâu nay tôi vẫn thích mỗi khi bà mặc áo này” thì tôi sẽ không quay về nhà đốt ngay cái áo đó. người ta không cố ý làm tổn thương tôi, họ chỉ nói điều lần lượt xẩy ra trong đầu họ mà thôi.
Đừng thử làm điều cầu may
Nếu mối liên hệ giữa bạn và người có tính khí linh hoạt hùng lực đang tốt đẹp thì đừng làm bất cứ điều gì có thể gây ra rắc rối hoặc có thể khiến người ấy phản ứng tiêu cực. Trẻ con sớm biết chớ nên chọc giận cha mẹ tính khí linh hoạt hùng lực hoặc làm liều cầu may. Một hôm tôi đang nói chuyện điện thoại với Jonathan, cháu ngoại trai thuộc người có tính khí sôi nổi hoạt bát, chợt nghe tiếng ồn ào ở đầu dây bên kia. Tôi hỏi:
“Chuyện gì vậy Jonathan?”
“Mẹ cháu đang la rầy Brryan ạ!”
“Mẹ cháu bực bội lắm hả?”
“Dạ không bực bội cháu. Mẹ bực và la rầy Bryan kìa.”
“Vậy mấy cháu làm gì?”
“Cháu bé 10 tuổi trả lời hết sức khôn ngoan:”
“Tất cả tụi cháu im lặng chịu trận thôi chứ đâu dám nói năng gì, rủi mẹ bực thêm.”
Tìm cách ấn định phạm vi trách nhiệm
Để tránh phiền phức (mà cũng không từ bỏ tính cách của mình) bạn nên thảo luận với người chồng người có tính khí linh hoạt hùng lực những trách nhiệm trong gia đình mà anh ấy muốn gánh phần việc bạn phải quán xuyến. Vợ chồng tôi bất đồng về việc rất đơn giản thí dụ như ấn định vị trí treo vật dụng nấu nướng. Tôi cảm thấy mình chịu trách nhiệm mọi việc trong bếp nên muốn treo chúng ở nơi nào tiện dụng. Khi chúng tôi bàn về chuyện nhỏ nhặt ấy, tôi chợt nhớ mỗi sang anh ấy chuẩn bị bữa sáng cho tôi. Nếu tôi không chịu để anh treo cái xảng ở chổ vừa tầm tay, có thể khi đổ chả trứng anh sẽ không lật chả trứng lại cho vàng đều.
 
Hiện nay tôi thường đi đây đó quá nhiều, chúng tôi phải điều chỉnh phần trách nhiệm đã ấn định lâu nay. Anh Fred giờ đây phụ trách hoàn toàn việc đi chợ, cất thực phẩm vào tủ bếp và tủ lạnh để khi tôi về nhà thì có sẵn. Người có tính khí linh hoạt hùng lực thường thích kế hoạch nào thực dụng nhất. Họ không ngại làm việc, nhưng nếu nhiệm vụ không rõ ràng sẽ dẫn đến xung đột.
Họ vốn không có lòng trắc ẩn
Người có tính khí linh hoạt hùng lực chú trọng đến khía cạnh thực tế và thực dụng, nên họ thường chẳng động lòng trắc ẩn đối với người bệnh tật; chẳng yêu thương người không đáng yêu; chẳng muốn dành thì giờ đi thăm người bệnh trong bệnh viện. Khi thấy có nhu cầu tình cảm cần đáp ứng, người có tính khí linh hoạt hùng lực có xu hướng quay nhìn hướng khác. Họ không bủn xỉn cũng không tàn bạo, nhưng chỉ vì con tim của họ không biết đồng cảm đấy thôi. Trong khi người có tính khí linh hoạt hùng lực nên nhắm đến mục tiêu là cải thiện cảm xúc của mình đối với người khác, thì chỉ cần bạn đừng mong chuyện kỳ diệu, vì như vậy bạn mới có thể xử trí với người đó tốt hơn. Chỉ cần bạn đừng mong chuyện kỳ diệu xuất hiện bạn sẽ xử sự với họ tốt đẹp hơn ngay.
Một mục sư có tính khí linh hoạt hùng lực kể rằng ông xác định với các thuộc viên trong hội thánh rằng nếu tín hữu lâm trọng bệnh phải nhập viện, ông sẽ đến thăm họ ở bệnh viện một lần. “Còn lại thì quý vị tự xoay xở.”
Họ luôn luôn đúng
Ngay từ hồi còn bé, trẻ em linh hoạt hung lực đã cho rằng mình đúng. Một hôm, Bryan, cháu ngoại tính khí linh hoạt hùng lực của tôi, tham gia một trò chơi với nhà tôi. Lúc ấy Bryan lên ba rồi nhưng không chịu chơi theo luật. là người có tính khí cầu toàn ưu tư, nhà tôi nghĩ dù là trẻ nhỏ cũng cần chơi theo luật nên nhắc: “Bryan! Cháu sai rồi.” Bryan phản đối tức thì: ”Cháu không sai đâu, cháu đúng mà.”
Đáng kinh ngạc là người có tính khí linh hoạt hùng lực giỏi đưa ra những phán đoán theo bản năng cách chính xác. Vậy, nếu khi bạn chưa biết chắc đi lối nào thì hãy theo người có tính khí linh hoạt hùng lực.
Cần biết ơn khi ban có một người lãnh đạo “luôn luôn đúng”!
Tính khí thanh thản trầm tĩnh
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh cần được động viên trực tiếp
Cha mẹ tính khí linh hoạt hùng lực cảm thấy rất khó hiểu con cái tính khí thanh thản trầm tĩnh. Vì người có tính khí linh hoạt hùng lực vốn rất năng động, họ xem mọi chuyện là những bước tiến tới mục tiêu. Họ cho rằng một trẻ có ít động lực thì trẻ ấy khờ khạo ngu ngốc. Đối với họ có thông minh là phải suy nghĩ tương tự như họ. Họ có thề làm nhụt chí người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, biến người ấy thành người thất bại, kẻ thua cuộc.
Một bác sỹ danh tiếng kể về “cậu con lười biếng, rụt rè, không có cá tính” của ông. Trong khi chúng tôi thảo luận về những trục trặc của cháu, tôi nhận thấy bản tính độc đoán, tự cao của ông khiến đứa trẻ trở nên rụt rè, ra vẻ lười biếng. ông nói: “Tôi cố động viên đi. Đồ lười biếng, vô trách nhiệm!” bạn nghĩ xem mệnh lệnh này có thể nào động viên cậu bé không?
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh là người vui tính, dễ chịu nhất, nhưng họ cần được thúc đẩy cách tích cực. họ cần được cha mẹ hoặc bạn đời giúp đỡ ấn định mục tiêu. Khi hiểu tính khí của người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, chúng ta biết họ cần được thúc giục cách trực tiếp. Bất chấp đối tượng là con cái, bạn đời, bạn đồng công, chúng ta đều có thể nâng đỡ, khuến khích, chỉ dẫn, thay vì xem thường, phê phán, chê bai làm tiêu tan niềm phấn kích của họ.
Giúp họ xác lập mục tiêu và gặt hái kết quả
Khi còn học tại trường tiểu học, thầy cô tặng thưởng ngôi sao vàng mỗi khi chúng tôi học tập tốt. Tôi thích ngắm nhìn các ngôi sao dán trên bảng thành tích và tôi gắng sức học tập nhằm đoạt một dãy các ngôi sao đó.
Khi trưởng thành, chúng ta vẫn thích những hình thức khích lệ. cần tích cực động viên người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, giúp họ xác lập những mục tiêu và những kết quả cần gặt hái để họ nổ lực cách thoả đáng. Trẻ tính khí thanh thản trầm tĩnh làm việc tốt hơn rất nhiều nếu có bảng phân công nhiệm vụ để đánh dấu những công việc đã thực hiện. người vợ tính khí thanh thản trầm tĩnh sẽ trở nên đảm đang hơn nếu gia đình công nhận công sức của bà. người chồng thuộc tính khí thanh thản trầm tĩnh sẽ nhanh chóng rửa dọn gar a nếu biết bữa trưa có món tráng miệng nhân mứt táo như phần thưởng đặc biệt khích lệ ông.
nếu tránh nhĩ đến việc quá xa vời, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có khả năng xác lập mục tiêu, nhưng bản tính của họ khiến họ không muốn làm điều đó. Khi biết cách sống với người tính khí thanh thản trầm tĩnh, bạn thấy họ làm được rất nhiều việc nếu ban đầu bạn dành thời gian giúp họ xác lập lục tiêu và giải thích rõ giá trị của thành quả đạt được.
Tia sáng cuối đường hầm khiến cuộc hành trình lần mò dọ dẫm dài lâu trở nên có ý nghĩa.
Đừng mong họ nhiệt tình
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát và người có tính khí linh hoạt hùng lực đều muốn người khác nhiệt tình hưởng ứng những gì họ nêu ra nên khi người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tỏ ra không quan tâm thì người khác cảm thấy bị tổn thương và bực bội. Một khi tất cả chúng ta hiểu rằng người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vốn không nhiệt tình phấn khích, thì chúng ta dễ dàng chấp nhận việc họ không nhảy nhót vui mừng đối với ý tưởng mới.
Một trong những lợi ích lớn nhất của sự hiểu biết về tính khí con người là chúng ta kỳ vọng nơi họ. ông Joe, một người có tính khí thanh thản trầm tĩnh, bắt đầu buổi sáng bằng câu nói:” Ô! Thêm một ngày tồi tệ nữa đây!” bà Carolyn, một người có tính khí linh hoạt hùng lực trả lời: “Anh nên hy vọng vào ngày mới, chắc chắn anh không thất vọng đâu.”
Họ âm thầm chống đối bằng cách trì hoãn thực hiện công việc
 
Vì cảm thấy bị bạn đời tính khí linh hoạt hùng lực lấn áp, người tính khí thanh thản trầm tĩnh thường dùng biện pháp trì hoãn để âm thầm chống đối.
Anh Paul thú nhận rằng anh ấy là tay chuyên trì hoãn: “Tôi chờ tới phút cuối rồi nhanh chóng thực hiện và hoàn tất việc đó.” Jean, cô vợ tính khí linh hoạt hùng lực của anh Paul, lập tức phản đối: “Anh chờ tới phút cuối thì dung, nhưng suốt đời anh chưa bao giờ nhanh chóng hoàn tất công việc gì.” Rồi ngay trước mặt tôi, họ tranh cãi sôi nổi về tầng hầm chứa đầy gỗ khúc chờ làm vách, mái che trên hồ bơi còn nằm nguyên trong thùng giấy, mấy bụi kiểng chết khô trong nhà xe vì chẳng bao giờ nhìn thấy ánh nắng mặt trời. Khi cô Jean sắp sửa nổi giận thì anh Paul thản nhiên doạ dẫm: “Đừng càu nhàu chớ, kẻo anh chẳng bao giờ mó tay vào một việc nào nữa đấy.
 
Buộc họ phải quyết định
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có đủ khả năng đưa ra quyết định, nhưng họ thường chọn con đường ít gặp kháng cự nhất bằng cách để người khác chọn thay họ việc phải làm và nơi chốn phải thực hiện. Vì thường tránh né những việc có thể dẫn đến xung đột, người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thích cầu an thay vì đứng mũi chịu sáo. Trong quan hệ xã hội, thái độ trung dung, không làm mất lòng ai, thật ra rất được hoan nghênh. Dầu vậy, trong cuộc sống thực tế điều quan trọng là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh phải biết quyết định một số việc.
Khi cư xử với trẻ em, đừng chấp nhận câu nói cửa miệng của chúng: “Sao cũng được”. Trái lại cần buộc chúng cân nhắc cả hai mặt của vấn đề rồi quyết định, cho dù có thể sai. Phải giải thích rõ cho các em rằng trong cuộc sống về sau khả năng đánh giá, cân nhắc chính xác và biết quyết định là rất cần thiết.
Trong trường hợp vợ chồng với nhau, phải ép người có tính khí thanh thản trầm tĩnh tham gia bàn luận và giúp gia đình giải quyết các vấn đề. nếu bạn là người có ý kiến mạnh mẽ, bạn phải dành cho người có tính khí thanh thản trầm tĩnh một số lãnh vực để họ tự quyết định và không can dự vào. Thường thường lý do khiến người có tính khí thanh thản trầm tĩnh không chịu đưa ra quyết định là vì họ biết người bạn đời trước sau gì cũng quyết định theo cách của họ. Muốn nuôi dưỡng tính lo quyết định thì bạn phải trao dây cương cho đương sự, rồi chấp nhận hệ quả. rất khó cho người có tính khí linh hoạt hùng lực giữ được thái độ này vì họ có thể nhanh chóng nhìn thấy công việc tiến hành sai và sẵn sàng nhảy vào chỉnh đốn tình hình. Sau khi người có tính khí linh hoạt hùng lực cứu vãn được tình huống sai trật vài lần thì bạn đời của họ sẽ bỏ cuộc, rút lui khỏi mọi quyền lèo lái gia đình.
Đừng đổ lỗi cho họ.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh vốn lặng lẽ và sống an phận, có sao chịu vậy, nên họ dễ trở thành mục tiêu cho những kẻ tính khí sôi nổi sẵn sàng trút hết mọi lỗi lầm lên đầu mình. Tôi thường quan sát các tình huống như sau: Người có tính khí linh hoạt hùng lực hấp tấp đưa ra quyết định dẫn đến hậu quả tai hại, thế nhưng lại đổ hết lỗi cho người bạn đời tính khí thanh thản trầm tĩnh. Cần xét lại bản than xem bạn có thường đổ lỗi cho người khác không.
Một phụ nữ tính khí thanh thản trầm tĩnh kể rằng chồng bà cho bà quyền chọn giống chó nuôi trong nhà. Về sau mỗi lần con chó phạm lỗi thì mọi người đều quy trách nhiệm cho bà.
Mặc dù những người có tính khí thanh thản trầm tĩnh có thể chấp nhận sự việc bị đổ lỗi như vậy, nhưng cách đó làm suy giảm lòng tự trọng của họ, khiến họ rút lui khỏi mọi mối tương quan với bạn và tách rời khỏi mọi trách nhiệm trong tương lai.
Nếu hôm nay bạn sử sự với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh như với một giỏ rác, mai sau bạn sẽ bưng một thúng nặng.
Khuyến khích họ gánh trách nhiệm
Đối với người có tính khí sôi nổi hoạt bát, cần khuyên họ rút lui, đừng nhận quá nhiều chức vụ kẻo bị quá sức. còn người có tính khí linh hoạt hùng lực cần tránh chuyện gì cũng nhúng tay vào. Tuy nhiên với người có tính khí thanh thản trầm tĩnh thường né tránh trách nhiệm dù có khả năng quản lý và sống hoà hợp với mọi người, họ đáng được khuyến khích đứng ra gánh vác trách nhiệm trong ban lãnh đạo. Dầu vậy họ có khuynh hướng từ khước sự đề bạt thăng tiến vì người khác làm cho họ cảm thấy không tương xứng với nhiệm vụ. Họ không muốn bị bỏ mặc với “gánh nặng trách nhiệm”
đừng chấp nhận lời từ khước đầu tiên của họ nhưng phải tiếp tục bộc lộ sự tin tưởng của bạn đối với khả năng của họ. Dễ gì có được một chủ tịch, một tổng thống, một vị vua sống hoà hợp với người khác, không vội vàng đưa ra quyết định, một người có thể hoà giải hiệu quả mọi xung đột.
Cần đánh giá cao tính điềm đạm của họ.
Bạn muốn sống chan hoà với mọi người không? chẳng có gì bằng một tấm chân tình.
 
Lời nói ân hậu giống như mật ong,
Ngọt ngào cổ họng, bổ dưỡng tâm thần.”
Kinh thánh, sách châm ngôn chương 16 câu 24




PHẦN V
NĂNG LỰC CỦA TÍNH KHÍ
NGUỒN LỰC KHAI PHÓNG TIỀM NĂNG
 
Chương 17
Tính khí con người có khả năng tạo ra những con người tích cực
Trong phần đầu của sách này chúng ta có nêu vấn đề vì sao nhiều khoá học về vấn đề tự cải thiện tính khí không hiệu quả, vì sao những sự cải thiện không tồn tại lâu. Câu trả lời đầu tiên cho vấn đề này là chương trình của đa số các khoá học đó không xét đến những nét dị biệt giữa các tính khí. Thường có trường hợp người có tính khí linh hoạt hùng lực đứng ra dạy những chương trình đó cho người có tính khí linh hoạt hùng lực. Giờ đây chúng ta đã hiểu về tính khí con người, chúng ta đã hiểu người có tính khí linh hoạt hùng lực thích lãnh đạo ra sao, và chúng ta biết họ nhanh chóng hiểu mục đích mới và những chương trình mới rồi họ lao tới để chứng tỏ họ có thể đạt đến mục tiêu. họ lập tức được thôi thúc hành động mmiễn là họ nhìn thấy một số lợi ích cho chính mình.
Tổng hợp giữa tính khí linh hoạt hùng lực và tính khí cầu toàn ưu tư sẽ đem lại khả năng nhắm đến mục tiêu và vạch ra những bước cụ thể để hoàn thành. Nhưng việc gì sẽ xẩy ra khi người thuộc các tính khí khác được giao cho công việc hướng dẫn lẫn nhau?
Người có tính khí sôi nổi hoạt bát quan tâm nhiệt tình đối với khả năng tự kiềm chế cuộc sống của mình. Họ có niềm tin sai trật vào tầm quan trọng của bản than ( chứng hoang tưởng tự đại) và thành thật muốn cải thiện nhưng lại không muốn hành động và khi hành động thì bị sai hướng.
Người có tính khí cầu toàn ưu tư thiên về phía tính khí tính khí thanh thản trầm tĩnh để ý ghi chép, nghiên cứu mọi chi tiết. Họ nghiên cứu những ý niệm, đánh giá những công lao. Có thể họ rút ra một số điều thuận lợi trong chương trình nhưng khi đối diện với toàn bộ chương trình  thì họ sẽ nản chí.
Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh nếu nhìn thấy vài bước dễ, hữu ích thì có thể họ đi vào hướng tích cực nhưng khi nhìn toàn diện chương trình thì họ bị choáng rồi có thể họ tìm cách rút lui.
Được giải thoát khỏi mặc cảm tội lỗi.
Khi dạy về tính khí con người trong những năm qua, tôi thấy nhiều người được giải thoát khỏi mặc cảm tội lỗi khi họ hiểu ra vì sao họ không phản ứng thuận theo hoàn cảnh thôi thúc họ. Người có tính khí sôi nổi hoạt bát cần sống có tổ chức nhưng không nhất thiết phải cảm thấy có lỗi khi không thể sắp xếp được cuộc sống của mình một cách trật tự theo như hồ sơ. Người có tính khí cầu toàn ưu tư cần thoải mái hơn, tỏ ra dễ chịu hơn mà không cảm thấy có lỗi nếu qua một đêm mà không trở thành hài hước. Người có tính khí thanh thản trầm tĩnh cần tang cường hoạt động, làm việc nhưng không cần cảm thấy có lỗi nếu không cảm thấy hang hái trong lòng. Người có tính khí linh hoạt hùng lực sẽ chấp nhận điều hữu ích và loại bỏ những dị biệt trong tính khí để không coi thường chế nhạo những người không giống như họ và không theo sự dẫn dắt của họ.
Lý do thứ hai khiến chúng ta không đạt được kết quả lâu dài thậm chí từ những sự dạy dỗ do đức Chúa trời hà hơi là vì trong chúng ta không có năng lực để thực hiện việc thay đổi siêu nhiên. Chúng ta cần năng lực thuộc linh. Dầu vậy đa số chúng ta không biết tìm năng lực đó ở đâu. Chúng ta lẩm nhẩm cầu kinh, rước tượng lên kệ thờ, dâng tiền cho người khuyết tật, may vá cho người nghèo khổ, thực hiện những cuộc hành hương đến tận Hy Mã Lạp Sơn. Mà rồi chúng ta vẫn cảm thấy chẳng có sự thay đổi nào trong nội tâm.
Tìm kiếm năng lực thuộc linh
Sau khi hai con trai của chúng tôi qua đời vì chứng suy não, vợ chồng chúng tôi lo tìm kiếm năng lực thuộc linh. Nhìn bên ngoài người ta thấy chúng tôi thành công, nhưng bên trong chúng tôi rất đau lòng. Chúng tôi bắt đầu đi tìm lời giải đáp cho cuộc đời. nhà tôi đi thư viện đem về hàng chồng sách về tôn giáo. rồi chúng tôi tìm một giáo phái phù hợp. lúc đó, chúng tôi không biết rằng tôn giáo và giáo phái không giúp chúng tôi thay đổi con người. May mắn là trong vòng 1 năm, ở những thời điểm và những nơi chốn khác nhau, mỗi chúng tôi được nghe trình bày về Chúa cứu thế là đấng có chất xúc tác gây ra sự thay đổi. Kinh thánh, sách Giăng chương 1 câu 12 chép: “Nhưng những ai tiếp nhận ngài, nghĩa là tin danh ngài, thì ngài ban cho quyền phép trở nên con đức Chúa trời.”
Chúng tôi cần đến quyền phép, chúng tôi tin Chúa gie-xu, chúng tôi tiếp nhận ngài vào nội tâm của chúng tôi. Kinh thánh sách Rô-ma chương 12 câu 1 và 2 chỉ dẫn chúng tôi rằng:
“…Dâng thân thể mình cho đức Chúa trời như một sinh tế sống và thánh, hài lòng ngài. Đó là cách thờ phượng đích thực của người theo Chúa. Đừng đồng hoá với người đời, nhưng hãy để Chúa đổi mới tâm trí mình; nhờ đó anh em có thể biết ý muốn của đức Chúa trời và hiểu rõ điều gì tốt đẹp, trọn vẹn, hài lòng Ngài.”
Dâng thân thể
tức là dâng toàn bộ bản thân, tâm trí, linh hồn, tính khí, sức lực, ưu điểm, nhược điểm, tất cả thời gian của cuộc đời,…
hãy thưa với Đức Chúa trời rằng “ con xin dâng tất cả. tất cả thuộc về ngài. Xin ngài cứ thực hiện trong con mọi việc theo ý ngài.”
Đừng đồng hoá với người đời.
xin Chúa giúp con nhận biết tất cả của cải lẫn uy tín trần gian là tạm bợ. đừng để đôi mắt của con tập trung vào những thú vui của trần gian.
Nhưng hãy để Chúa đổi mới tâm trí mình
Đây là niềm hy vọng. Thánh linh của đức Chúa trời ngự trong tôi có thể tái tạo con người tôi, biến đổi và làm tươi mới tâm trí tôi. Sau khi tôi dâng trọn mọi điều của bản thân cho Chúa; xin đức Chúa trời phục hồi tâm trí mệt mỏi của tôi thì nhờ đó anh em có thể biết…Từ ngữ biết nơi đây diễn đạt một ý rất mạnh. Trong cuộc đời chúng ta không biết chắc chắn về nhiều điều, chúng ta chỉ đoán mò hoặc hy vọng chứ không biết. đúng vậy, “Nhờ đó anh  em có thể biết ý muốn của đức Chúa trời, và hiểu rõ điều gì tốt đẹp, trọn vẹn, hài lòng Ngài”.
“Bộ bà nói rằng tôi có thể biết ý muốn của đức Chúa trời trong cuộc đời tôi sao?”
“Đúng vậy, bạn có thể biết ý muốn của đức Chúa trời.” Vợ chồng tôi bắt đầu học kinh thánh, đồng thời cũng học về tính khí nữa. Và chúng tôi ngạc nhiên là những điều đó ăn khớp với nhau. Trong khi chúng tôi nghiên cứu về diễn biến trong tính khí riêng của mình, (thay vì tìm cách sửa đổi tính khí của người bạn đời như chúng tôi từng làm trong suốt 15 năm qua), chúng tôi phát hiện rằng lời kinh thánh khích lệ chúng tôi. Chẳng có chỗ nào trong kinh thánh dạy rằng tôi phải chịu trách nhiệm về hành vi của nhà tôi. Chẳng có chỗ nào trong kinh thánh dạy rằng nhà tôi phán xét về những hành động của tôi. Trái lại chúng tôi phát hiện nhiều lời dạy chúng tôi xét chính mình chứ không xét người khác.
Kinh Thánh, sách Ga La Ti chương 6 câu 4: “Mỗi người phải tự cân nhắc hành vi của chính mình, đừng so với người khác.”
Kinh Thánh sách Cô Rinh Tô thứ nhất chương 11 câu 28: “ Mỗi người phải tự xét chính mình…”
Kinh Thánh sách Cô Rinh Tô thứ nhì chương 13 câu 5: “Chính anh em hãy tự xét…” hoặc theo bản dịch khác: “Hãy xét kỹ mình và trắc nghiệm xem…”
Kinh Thánh,sách Thi Thiên 26 câu 1 và  2: “Chúa hằng hữu ôi, xin xét xử con… Chúa hằng hữu ơi, xin tra xét, thử thách con, thăm dò tâm trí con.”
“Lạy Chúa xin xét cho tôi, vì tôi sống liêm khiết. Tôi đã tin cậy nơi Chúa, không hề lay chuyển. Lạy Chúa, xin xem xét và thử thách tôi, xin rèn luyện lòng dạ và tâm trí tôi.”
Kinh Thánh, sách Thi Thiên 139 câu 23, 24: “Lạy Đức Chúa trời, xin xem xét tôi và biết lòng tôi; xin thử tôi và biết tư tưởng tôi. Xin Chúa nhìn xem tôi có lối ác nào chăng; và xin hướng dẫn tôi trong đường đời tôi.”
Chúng tôi bắt đầu tra xét nội tâm lẫn phân tích chính mình và vận dụng những điều chúng tôi biết về tính khí. Rồi chúng tôi mời vài cặp vợ chồng đến nhà, chia sẻ vài điều chúng tôi học được. Chúng tôi nhìn thấy sự thay đổi nơi chính bản thân và nơi người khác.
Tính cách độc đáo của chúng ta
Chúng tôi học và biết rằng đức Chúa trời dựng nên chúng ta hoàn toàn khác nhau. Mỗi người chúng ta là một con người độc đáo duy nhất. ông Phao-Lô dạy chúng ta rằng chúng ta phải tự xét mình đề phát hiện những khả năng và tài năng mà đức Chúa trời đã cho chúng ta lẫn những nhược điểm mà ngài muốn chúng ta khắc phục bằng năng lực của ngài và nổ lực của chúng ta. Ông Phaolô ví sánh tất cả những người tin theo Chúa Gie Su với một thân thể mà Chúa cứu thế là đầu, chúng ta là các chi thể;
“Chúa cứu thế là đầu, hội thánh là thân thể. Dưới quyền lãnh đạo của Chúa. mọi bộ phận trong than thể kết hợp và nâng đỡ nhau. mội bộ phận điều làm trọn chức năng riêng, và cả thân thể lớn mạnh trong tình yêu thương .” (Kinh Thánh, sách Ê Phê Sô chương 4 câu 15, 16)
đức Chúa trời tạo dựng mỗi chúng ta hoàn toàn độc đáo để chúng ta có thể thực hiện trọn vẹn vai trò của mình. Ngài muốn một số chúng ta thực hiện vai trò của đôi chân-tức là di chuyển, quản trị, hoàn thành công việc như người có tính khí linh hoạt hùng lực chẳng hạn. Ngài muốn một số chúng ta thực hiện vai trò của tâm trí- tức là suy nghĩ sâu sắc, cảm nhận, viết lách như người có tính khí cầu toàn ưu tư chẳng hạn. Ngài muốn một số chúng ta thực hiện vai trò của đôi tay phục vụ, xoa dịu , nâng đỡ như người có tính khí thanh thản trầm tĩnh chẳng hạn. Ngài
Muốn một chúng ta thực hiện vai trò của môi miệng – nói năng, dạy dỗ, khích lệ nhưng người có tính khí sôi nổi hoạt bát chẳng hạn.
Kinh Thánh, sách Cô Rinh Tô thứ nhất chương 12 câu 18 -19 chép: “còn nếu toàn thân chỉ có một bộ phận thì làm thế nào gọi là thân được? Nhưng chúng ta thấy đức Chúa trời đã đặt mỗi bộ phận theo vai trò của nó trong thân thể như ý Ngài muốn.”
“Đức Chúa trời đã sắp đặt các thi thể của thân, mỗi chi thể theo ý ngài muốn. Nếu tất cả chỉ là một chi thể, thì thân ở đâu?”
Đức Chúa trời có thể tạo dựng tất cả chúng ta là người có tính khí cầu toàn ưu tư. Chúng ta sẽ sống cuộc đời biết tổ chức, có thời khoá biểu nhưng chẳng vui thú gì.
Ngài có thể tạo dựng tất cả chúng ta là người có tính khí linh hoạt hùng lực. Tất cả chúng ta sẽ đứng lên lãnh đạo nhưng bực tức biết bao vì chẳng có người nào đi theo chúng ta.
Ngài có thể tạo dựng tất cả chúng ta là người có tính khí thanh thản trầm tĩnh. Tất cả chúng ta sẽ sống trong một thế giới yên tĩnh nhưng thiếu hẳn niềm vui sống.
Thân thực hiện đầy đủ chức năng của mình. Mỗi chúng ta – chi thể - cần có chức năng khác nhau. mỗi chi thể phải thực hiện công tác của mình để thống nhất hành động và đem đến kết quả hài hoà.
Chỉ có chi thể mà thôi thì chưa đủ
Giả sử đã có đầy đủ các chi thể kể trên - mỗi chi thể thực hiện công tác của mình – nhưng Chúa cứu thế không đứng đầu kiểm soát thì sao? giả sử tất cả những người có tính khí sôi nổi hoạt bát đều ăn nói, giả sử tất cả những người có tính khí linh hoạt hùng lực đều làm việc, giả sử tất cả những người có tính khí cầu toàn ưu tư đều suy nghĩ, giả sử tất cả những người có tính khí thanh thản trầm tĩnh đều trầm tư mặc tưởng, nhưng ai nấy đều không có sự hiểu biết thuộc linh trong hoạt động của mình, sẽ chẳng có mục đích thống nhất, sẽ đạt những kết quả rời rạc không ăn nhập gì đến nhau. Muốn cho các chi thể (chúng ta) hoạt động đúng chức năng của mình thì cần có chúa cứu thế trong đời sống mỗi chi thể (chúng ta).
Chúng tôi đã học được kinh nghiệm này cho chính mình qua trải nghiệm về sự qua đời của hai con trai. Cậu nào cũng trẻ đẹp, khiến chúng tôi ngắm nhìn không chán. Hai cậu đều có mắt xanh sang rỡ, tóc nâu, mũi hếch, cằm chẻ, đôi chân có thể cử động bình thường nhưng não bộ không bình thường. Hai cháu có đầy đủ bộ phận chi thể nhưng không nhận được sự điều khiển từ trung ương các cháu có đôi mắt nhưng không nhìn thấy, có đôi tai nhưng không thể nghe, có đôi chân nhưng không thể bước đi, có đôi tay nhưng không thể cầm nắm. nhìn bề ngoài các cháu là người bình thường nhưng các bộ phận không nhận được sự điều khiển của não bộ nên không thực hiện được chức năng. Rất nhiều người trong chúng ta như hai cậu con trai của tôi – nhìn bề ngoài chúng ta có vẻ ổn. Nhưng vì cớ chúng ta không có chúa cứu thế làm đầu nên chẳng có mấy việc được trôi chảy. Ông Phao-lô viết rằng:
“Tôi muốn biết Chúa cứu thế và nhận được quyền năng đã khiến Ngài sống lại từ kẻ chết. Tôi cũng muốn san sẻ những khổ đau của Chúa cứu thế và trở nên giống như Ngài trong sự chết Ngài.” (Kinh Thánh, sách Phi Lip chương 3 câu 10)
Bạn thân nhất của chúng ta
Xưa nay, đã bao giờ bạn có một người bạn mà bạn yêu thương đến độ muốn ở với người ấy suốt thời gian và muốn hiểu biết nhiều hơn về người ấy? Sự hiện diện của người ấy có làm tươi sang cuộc đời của bạn đến nổi chỉ cần gần người ấy bạn cảm thấy phấn khởi? Bạn có quan tâm đến ngươi ầy nhiều đến nổi bạn sẵn sàng gánh bớt cho người ấy những gánh nặng và trung thành với người ấy trong mọi cảnh ngộ khó khăn không? Bạn có quan sát người ấy kỹ và đi theo người ấy mãi đến nỗi bạn hầu như trở thành giống người ấy không? Chúa Giê su muốn có mối tương quan đại loại như thế với bạn. Ngài muốn bạn tìm hiểu ngài và nhiều hơn nhờ đọc kinh thánh và thưa chuyện với Ngài. Ngài muốn bạn cảm nhận năng lực của ngài hiện diện trong đời sống của bạn đến nổi bạn có thể khắc phục mọi nhược điểm. Ngài muốn bạn nhận biết rằng Ngài đã trải nghiệm sự khổ đau cũng như bạn đang trải nghiệm sự khổ đau. Và ngài muốn ở bên bạn nhiều thời gian để bạn có thể trở nên giống như ngài.
Nếu bạn muốn trở nên giống như ngài, thì bạn cần nhắm đến mục tiêu phát huy ưu điểm của mình và loại bỏ những nhược điểm vì chúa Giê xu có đủ các ưu điểm thuộc các tính khí. Ngài có tài năng kể chuyện của người có tính khí sôi nổi hoạt bát. Ngài có sự nhạy cảm và khả năng lãnh đạo của người có tính khí linh hoạt hùng lực. Ngài có bản tính trầm lặng của tính khí thanh thản trầm tĩnh.
Hiện nay chúa Giê xu đang ngự trong nội tâm của tất cả những người tin ngài. Cho nên nếu bạn có ý định cải thiện bản thân và muốn thực hiện kế hoạch đó, cần chắc chắn là bạn đã móc nối vào nguồn của năng lực để kế hoạch đó được khả thi.
“Đức Chúa Trời đã làm cho chúng tôi những việc lớn, nhân đó chúng tôi vui mừng.” ( Kinh Thánh, sách Thi Thiên 126 câu 3)
Quyền năng của đức chúa trời sáng tạo ra mỗi người với tính khí riêng và khiến họ sống với tính khí đó cách hữu dụng hơn.

Tính khí con người
Tác giả Florence Littauer
Biên dịch: Trần Bá hiền – Xuan Thu
Chịu trách nhiệm xuất bản
Nguyễn Công Oánh
Biên tập Nguyển Thị Hà
Trình bày thuận thảo
Bìa Vivi
nhà xuất bản tôn giáo
Nhà số 53 – Tràng Thi – Hà Nội
04 – 37822845
In lần thứ 1 số lượng 1000 bản khổ 14x20 cm
In xong và nộp lưu chiểu tháng 12 năm 2010
 
 
 
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
administrator - 05/04/2013 15:34
sẽ được post lên tiếp tục vào tuần sau
administrator - 28/04/2013 08:17
Đã post đến chương 8, mời các bạn cùng thưởng thức
administrator - 18/07/2013 15:51
Đã hoàn tất cuốn sách này
Chia sẻ 100%
Mời các bạn xem và áp dụng cho cuộc sống của mình
Chúc các bạn thành công
Doan Trong Nghia - 26/12/2018 21:30
Sách hay quá! Càng ngẫm càng thấy đúng.
Cảm ơn anh Vương đã post lên. Chúc anh Vương ngày càng thành công bên cạnh đội nhóm triệu phú USD Thủ Đức nhé.
Hằng - 01/07/2018 20:06
Đọc lại nói đến lần thứ 3 và đọc luôn các tập tái bản của nó rồi mà vẫn còn thấy muốn đọc lại. hay quá
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

ĐÀO QUỐC VƯƠNG là ai?

Đào Quốc Vương cái tên làm nên tính cách.(Hãy là chính mình)Đào Quốc Vương tự hào là một nhà kinh doanh tự do bán thời gian. Là một quản lý IT tại chi nhánh Việt Nam của tập đoàn Misumi nỗi tiếng trên thế giới, tại khu chế xuất Linh Trung công ty Saigon Precision là công ty con của tập đoàn...

Đăng nhập thành viên

Đăng ký thành viên

Check hàng